Dünya fındık üretiminin ve pazarının merkezi olan Doğu Karadeniz'de, 300'den fazla bitki türüne zarar veren kahverengi kokarcanın popülasyonunu düşürmek için kapsamlı bir strateji uygulandı. Bölgede 30 bine yakın kışlak ilaçlanarak zararlının bahçelere yayılımı engellendi. Geliştirilen kimyasal ve biyolojik yöntemler doğrultusunda şu adımlar atıldı: 'Cezbet-Öldür' Yöntemi: Kokarcanın yoğunlaştığı alanlara asılan feromon tuzaklarının etrafı zirai ilaçlamayla desteklendi. Biyolojik Mücadele: Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2 yıl içerisinde üretilerek doğaya salınan 3 milyon samuray arısı, kokarca yumurtalarını parazitleyerek popülasyon artışını frenledi. Elde edilen sonuçlar neticesinde fındık bahçelerindeki rekolte ve ürün kalitesi korunarak üreticinin yüzü güldürüldü.
"FINDIKTA SIFIRA YAKIN ZARAR VAR"
Kışlak mücadeleleri ve sahadaki güncel durum hakkında bilgi veren Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, şu değerlendirmelerde bulundu: "İlkbahar aylarında kokarca kışlaklardan çıkıp bahçelere doğru hareket ettiğinde öncelikle Trabzon Büyükşehir Belediyesi ilaçlama ekipleriyle beraber 30 bine yakın kışlağı ilaçladık. Bu etkin mücadele ile bahçelere daha az kokarcanın gitmesini sağladık. Tarım Bakanlığımızın bizlere vermiş olduğu bütçeyle feromon tuzaklarını aldık ve bahçelerde belli bir ritmik aralıklarla kokarcanın yoğun olduğu bahçelere astık. Asılan tuzakların etrafını 4-5 gün içerisinde cezbet-öldür sistemiyle zirai ilaçlama yaptık. Kokarcanın yoğun olduğu bahçelerde de ilaçlama yaptık. Özellikle 2026 sezonu fındık hasadında kokarcanın zararının hemen hemen hiç olduğunu gördük. Sıfıra yakın bir zarar var."
"GİRDİĞİ YERDEN 50 YIL ÇIKMIYOR, BİTTİĞİNİ SÖYLEYEMEYİZ"
Eylül ayı ortasından itibaren evlere yönelik gerçekleşebilecek kokarca akınına ve rehavete kapılınmaması gerektiğine dikkat çeken Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, şunları söyledi: "Bu sene yağışların bol olmasından dolayı külleme dediğimiz, mantar hastalıklarından etkilendi. Fındık yetiştiricilerimizi uyardık, çiftçi buluşmaları yaptık. Bu mücadeleyi yapan vatandaşlarımız küllemeden etkilenmedi ama yapmayan vatandaşlarımızın fındığında da rekolte düşüklükleri oldu. Bu sene ki sıkıntımız külleme oldu. Kokarcanın kesinlikle bittiğini söyleyemeyiz. Yine sonbaharda kışlak mücadelemizi yapacağız. Evlere, eylül ayında yoğun bir kokarca akını olacak. Özellikle her yıl tespit ettiğimiz bir nokta var; eylül ayının ortalarından sonra 2 gün çok yoğun bir akın olacak. 2 günden sonra da sıfıra düşecek, telaş yapmasınlar. 20 bin biosidal ürünü evlere dağıttık. Ev ilaçlamada kullanılan halk sağlığı ürünleridir. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlanan ilaçlardır. Dünyada kokarcanın her şeyini incelediğimizde, kokarca girdiği yerden 50 yıl çıkmıyor. Kesinlikle rehavete kapılmadan bu mücadelemizi hızlı ve etkin bir şekilde devam ettirmemiz lazım."
"SAMURAY ARISI BU İŞİN BİTİŞ NOKTASI OLACAK"
Biyolojik mücadelenin uzun vadeli başarısına değinen Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, konuşmasına şöyle devam etti: "Geçen sene kokarcanın fındıkta yüzde0’un üzerinde bir zararı vardı, bu sene sıfırlara yakın bir zayiat var. Aldığımız rakamlara göre şu bir gerçek ki, fındıktaki zarar geçen seneye göre oldukça az. Samuray arı mücadelesini biz sahada izledik. Kokarcanın yumurtasını parazitleyip kendi yavrusunun çıkmasını sağlıyor. Bunu oldukça yoğun gördük. Bakanlığımızın üretip 2 yılda doğaya saldığı 3 milyon samuray arısı işlevini yaptı. Samuray arısı bu mücadelenin bitiş noktası olacak"
FINDIK ÜRETİCİLERİ SONUÇTAN MEMNUN
Bölgedeki ilaçlama çalışmalarının ardından rahat nefes aldıklarını belirten üreticiler ise memnuniyetlerini dile getirdi: Fındık Üreticisi Şenay Şimşek, "Kahverengi kokarca geçen sene çok fazla vardı. Köyde duramıyorduk, kokusu ve görüntüsü rahatsız ediciydi. Çok şükür bu sene tane bile göremedik. Rahat rahat fındık toplayabildik. Sanırım güzel ilaçlama yapıldı. Geçen sene canımızdan bezmiştik. Fındığımıza da çok fazla zarar vermediğini düşünüyorum" dedi. Fındık Üreticisi Ali Paşa Şimşek, “Geçen sene dikmiş olduğumuz mahsullerimizde ve fındığımızda zarar vardı. Bu seneki ilaçlamadan dolayı fındık randımanımız ve bahçedeki domates, salatalık ve fasulyelerimiz iyi durumda. Geçen seneye göre bu sene çok az seviyede kokarca var. Evimizin her yerindeydi. Belediyemizden aldığımız ilaç desteğiyle, tuzaklarla ve kendi gayretimizle Allah’a şükür bu sene kokarca yok" ifadelerini kullandı. Üretici Memnune Sevim, “Bu sene kokarca olmadı. Bütün fındığımızı yemiş ve acılaştırmıştı. Bu sene çok az var. İyi ki de azaldı gitti. Rızkımıza mani olmuştu. Çok zorladı bizi, tüm evimizi sarmıştı, perdelerimize kadar yapışmıştı" açıklamasında bulundu.