Türkiye 'Yapay Zeka Yasası' bekliyor

BERKAY ERDEN / ÖZEL HABER / Hayatın her alanına işleyen yapay zeka kullanımı doğru ve iyi niyetli kullanımda işleri kolaylaştırmaya yararken, kötü niyetli kullanımı ise birçok sorunu beraberinde getiriyor. Sosyal medya içeriklerinden, siyasi rekabete kadar insanları yanıltacak içerikler oluşturulmasına imkan tanıyan yapay zeka kullanımı konusunda tüm dünyada yasal bir zemin oluşturulmaya çalışılırken, Avukat M. Kaan Kara yapay zeka içeriklerinin Türkiye’deki yasal durumu hakkında bilgiler paylaştı. Mevcut yasalar ile yapay zeka ile üretilen içeriklerin paylaşımında “yapay zeka kullanılmıştır” şeklinde bir ibare bulunmasının şart olmadığını belirten Kara, Avrupa Birliği’nin bu konuda gerekli adımları attığını belirtti. 

AB YASAYI KABUL ETTİ

Mevcut yasalara göre ticari bir faaliyet söz konusu değil ise içeriklerde yapay zeka ibaresinin yer almasının bir zorunluluk olmadığını belirten Kara, “Teknoloji geliştikçe sosyal medyada gördüğümüz aşırı gerçekçi yapay zekâ videoları artık sadece eğlence değil. Bu içerikler hem toplumu yanıltma riski taşıyor hem de insanların kişilik haklarını ihlal edebiliyor. Hukuk dünyası da bu hızlı değişime ayak uydurmaya çalışıyor. Şu an Türkiye’de her yapay zekâ içeriğine ‘bu yapay zekâ tarafından üretildi’ etiketi koymayı zorunlu kılan özel bir yasa yok. Yani doğrudan böyle bir mecburiyet henüz getirilmiş değil. Ama işin ticari boyutu varsa durum değişiyor. Eğer bir içerik ürün ya da hizmet tanıtımı yapıyorsa, tüketiciyi yanıltmamak gerekiyor. Bu durumda dürüstlük kuralı gereği içeriğin niteliğinin açıkça belirtilmesi önem taşıyor. Bir de platformların kendi kuralları var. Instagram, Facebook, YouTube, TikTok gibi büyük mecralar, gerçekçi yapay zekâ içeriklerine ‘AI üretimi’ etiketi konulmasını zorunlu tutmaya başladı. Buna uyulmazsa içerik kaldırılabiliyor, hesaplara yaptırım uygulanabiliyor. Dünyada da bu konuda ciddi bir hazırlık süreci var. Avrupa Birliği yapay zekâ yasasını kabul etti ve önümüzdeki dönemde deepfake gibi içeriklerin açıkça etiketlenmesi zorunlu hale gelecek. Türkiye’de de benzer bir düzenleme için adımlar atıldı. TBMM’ye sunulan kanun teklifi yasalaşırsa, deepfake içeriklerin ‘Yapay Zekâ’ ibaresiyle paylaşılması zorunlu olacak. Ayrıca hak ihlali durumunda içeriğin çok kısa süre içinde kaldırılması gibi katı kurallar da gündeme gelecek” şeklinde konuştu.

TAZMİNAT DAVASI AÇILABİLİR

Mevcut yasaların yapay zeka ile işlenen suçlar karşısında kişilik haklarını koruduğunu belirten Kara, mağduriyet yaşayan kişilerin savcılığa başvuruda bulunabileceğini söyledi. Çıkması beklenen aysa ile daha kapsamlı bir koruma sağlanabileceğini belirten Kara, “Peki bir kişi kendi yüzünü ya da sesini izinsiz şekilde bir yapay zekâ videosunda görürse ne yapmalı? Bu durum açıkça bir kişilik hakkı ihlalidir. Öncelikle içeriğin linki ve ekran görüntüleri mutlaka kaydedilmeli, mümkünse noter aracılığıyla tespit yapılmalı. Ardından ilgili sosyal medya platformuna başvurularak içeriğin kaldırılması talep edilmeli. Bununla birlikte Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulabilir ve sorumluların tespiti istenebilir. Uğranılan manevi ya da maddi zarar için de tazminat davası açma hakkı vardır. Türk Ceza Kanunu açısından bakıldığında, bu tür içerikler yapılan eyleme göre farklı suçlara girebilir. Özel hayatın gizliliğinin ihlali, kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde kullanılması, hakaret ya da deepfake yoluyla dolandırıcılık gibi suçlar gündeme gelebilir. Unutulmaması gereken en önemli nokta şu: Yapay zekâ burada sadece bir araçtır. Hukuki sorumluluk, o aracı kullanan ve içeriği üreten ya da yayan gerçek kişiye aittir. Teknoloji ne kadar hızlı ilerlerse ilerlesin, mevcut hukuk sistemi kişilik haklarını korumaya devam ediyor. Önümüzdeki dönemde çıkması beklenen özel yapay zekâ düzenlemeleriyle bu korumanın daha da netleşmesi bekleniyor” açıklamasında bulundu.