Uzman uyardı: Türkiye’de yeni sıcaklık rekorları kapıda

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi olan Türkeş, son yıllarda sonbahar ve kış yağışlarında belirgin bir azalma yaşandığını belirtti. Artan sıcaklıklar ve buharlaşmanın, yağış rejimindeki değişimle birleşerek kuraklık riskini büyüttüğünü ifade etti.

Türkeş, özellikle 2040 sonrası için yapılan iklim projeksiyonlarının daha çarpıcı sonuçlara işaret ettiğini belirterek, “Orta ve kötümser senaryolara göre Türkiye’de bugün görülmeyen tam kurak iklim koşullarının oluşma ihtimali bulunuyor” dedi. Bu durumun, ülkenin bazı bölgelerinde çöl iklimine benzer koşulların yaygınlaşabileceği anlamına geldiğini dile getirdi.

Uzmanlara göre, artan sıcaklıklar ve azalan yağışlar Türkiye’de su kaynakları, tarım ve ekosistemler üzerinde ciddi baskılar oluşturabilir.

ÇÖL KOŞULLARI 2040'LARDA TÜRKİYE'DE DE OLABİLİR

Suriye'nin kuzeyinde egemen olan bugünkü tam kurak çöl benzeri koşulların 2040'larla birlikte Türkiye'de de olabileceğini söyleyen Prof. Dr. Türkeş, "Türkiye-Suriye sınırında bugün yarı kurak step iklimi gözleniyor. Eğer iklim değişikliği bu hızla devam ederse, sıcaklıklardaki artış sürer ve yağış rejimi değişirse, toprak nemi azalırsa bugün Suriye kuzeyindeki kurak hatta çöl benzeri iklimin Suriye sınırından Türkiye'ye sokulacağı ve Güneydoğu Anadolu'nun geniş güney bölümü, Türkiye'nin tahıl ambarı Konya Havzası'nı da içerecek biçimde İç Anadolu'nun orta ve güney bölümlerinde, hatta İç Batı Anadolu'da ve Trakya'da böyle bir klimatolojik olarak kurak bölge oluşma olasılığı var. Bunun gerçekleşmesi ise Türkiye'nin fiziksel ve ekonomik su kıtlığı yaşayan, zamanla su fakiri olma olasılığı bulunan ve gıda güvenliği açısından da sıkıntı yaşayan bir ülke olma olasılığı anlamına geliyor" diye konuştu.

BU YIL DA HAVA SICAKLIKLARI NORMALLERİN ÜZERİNE ÇIKABİLİR

Yüzey sıcaklıklarındaki artış eğiliminin devam ettiğini aktaran Prof. Dr. Türkeş, bu yıl kuvvetli bir El Nino olasılığına dikkati çekt. Türkeş, "Gözlenen uzun süreli ısınma, iklim değişikliği ve El Nino ile bu yıl da hava sıcaklıkları pek çok yerde normallerin üzerine çıkabilir. Haziran sonuyla birlikte son yıllarda yaşadığımız gibi özellikle karasal iç bölgelerde, İç Anadolu'da, Güneybatı Anadolu'da, Güneydoğu Anadolu'da bazı istasyonlarda tıpkı geçen yıl olduğu gibi; Türkiye'de bu yıl da yüksek sıcaklık rekorları kırılma olasılığı söz konusu" dedi.

SIKLIK, ŞİDDET, SÜRE VE ETKİ ALANINI ARTIRIYOR

Son yıllarda Kuzey Afrika'dan Balkanlar üzerinden gelen sıcak hava dalgalarının Ege'yi çok etkilediğini belirten Prof. Dr. Türkeş, "Manisa, İzmir, Aydın, Denizli'de zaman zaman da Muğla'nın ilçelerinde Güneydoğu Anadolu'daki yüksek sıcaklıklardan daha yüksek sıcaklıklar kaydedilebiliyor. Sıcaklıkların artması yaz kuraklığını, yeni yangın rejimini şiddetlendirerek ya da daha etkili yaparak orman yangınlarının sıklık, şiddet, süre ve etki alanını artırıyor. Su kaynakları üzerinde aşırı baskı yaratıyor. Toprakta bir kuraklaşma oluyor. Dolayısıyla sıcaklıklardaki uzun süreli artış sadece yüksek hava sıcaklıklarının ve sıcak hava dalgalarının oluşumuyla kalmıyor. Sıcak hava dalgaları, yaz kuraklığının şiddetlenmesi, yangın rejiminin çok daha şiddetli olmasına yol açabiliyor. Uzun süreli kuraklık ve yaz sıcaklığı birleştiğinde tarımda sulama suyu sorunu yaşanıyor. Tüm bu olumsuzluklardan daha az etkilenebilmek için, bütünleşik su kaynakları, kuraklık, orman yangını yönetimlerinin geliştirilmesi ile tarımsal sistemler, toprak ve su kaynaklarının sürdürülebilir ve iklim direngen bir yapıya kavuşturulması gerekiyor" diye konuştu.