Barajlara bereket tarlaya dert yağdı

BERKAY ERDEN/ÖZEL HABER - Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) verilerine göre son yılların en yağışlı Şubat ayını geçiren İzmir’de barajların dolması kente derin bir nefes aldırırken, yağışta yaşanan ani yoğunluk ise farklı sorunları beraberinde getiriyor. Yağışın miktarı kadar rejiminin de önemli olduğu tarım alanında ani ve yoğun yağışlar toprağı ve mahsulü doğrudan etkilerken, Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Dr. Hakan Çakıcı, su altında kalan tarlalara ve erozyon nedeniyle verimli toprak kaybına dikkat çekti. Yeterli planlanmamış otoyolların suyun doğal akışını etkilediğini ve bu nedenle İzmir’in bazı ovalarında tarlaların su altında kaldığını söyleyen Başkan Çakıcı, çiftçinin tarlasına girememesi nedeniyle kışlık sebzede arz sıkıntıları yaşandığını dile getirdi.

ÇİFTÇİ TARLASINA GİREMEDİ

Yaşanan yoğun yağışlar nedeniyle drenajı iyi olmayan tarlaların su altında kaldığını belirten Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Çakıcı, çiftçinin su basan tarlasına giremediğini söyledi. Aksayan hasat nedeniyle kışlık sebzelerde arz sıkıntı yaşandığını vurgulayan Başkan Çakıcı, “Bu ay tüm Şubat aylarına göre çok daha fazla yağış aldık. Bu nedenle su altında kalan tarlalar ve ciddi erozyonlar oluştu. Uzun süre su altında kalan büyük taban arazilerde ürün kayıpları yaşandı. Özellikle kot farkı olan, drenajı yetersiz ya da doğal su akışı engellenmiş alanlarda su baskınları görüldü. Selçuk, Torbalı, Menderes ve Menemen’de bu tür araziler oldukça fazla. Uzun süre su altında kalan yerlerde ürünler zarar gördü, kısa süreli su baskınlarında ise hasat yapılamadı. Bu durum özellikle kışlık sebzelerde arz sıkıntısına yol açtı. Bazı ürünlerde kısa süreli fiyat artışları oldu. Özellikle pırasa, ıspanak gibi kışlık sebzelerde Torbalı ve çevresinde pazara ürün gelişi aksadı. Tarlaya girilemeyen iki haftalık süreçte yeşillikler başta olmak üzere bazı sebzelerde fiyat artışı görüldü. Ancak sular çekilip hasat yeniden başlayınca fiyatlar normale döndü. Eğimli arazilerde ise şiddetli yağış toprağı sürükledi, bazı yerlerde hayvan kayıpları yaşandı ve ürünler sökülüp götürüldü. Kuvvetli yağış toprağın en verimli üst katmanını derelere ve denize taşıdı. Türkiye zaten dünyada erozyona en fazla maruz kalan ülkelerden biri. Bu coğrafyanın bir gerçeği; ancak tedbir almak şart” açıklamasında bulundu.

YOLLAR SUYUN AKIŞINI ENGELLİYOR

Küçük Menderes’in çevresinde nehir seviyesinin altında araziler olduğuna dikkat çeken Çakıcı, bu arazilerin sürekli olarak su altında kaldığını söyledi. Maden çalışmalarının ve yol projelerinin suyun doğal akışını etkilediğini belirten Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Çakıcı, “Sürekli su altında kalan bazı bölgeler ise zaten biliniyor. Özellikle Selçuk ve Torbalı tarafında, ayrıca Menemen’de geçmişte göl olan ya da dere seviyesinin altında kalan çukur araziler var. Küçük Menderes’in bile seviyesinin altında kalan yerlerde taban suyu yukarı çıkıyor. Bu alanlarda suyun tahliyesi için kapsamlı projeler gerekiyor. Doğaya yapılan her bilinçsiz müdahale bu olumsuzlukları artırıyor. Yamaçlarda yapılan maden çalışmaları, yol projeleri ve sonrasında yeterli drenaj önlemlerinin alınmaması suyun doğal akışını değiştiriyor ve kuvvetli yağışlarda taşkınlara sebep oluyor. Otoyol gibi yapılar da suyun doğal akışını engelleyip çökmelere sebep olabiliyor. Bu nedenle menfezlerle suyun nehre ulaştırılması ve tahliyenin sağlanması gerekiyor. Çiftçinin bireysel olarak yapabileceği çok sınırlı şey var. Alan çok geniş olduğu için tek başına drenaj kanalı açarak sorunu çözmesi mümkün değil. Bu tür çalışmaların Bakanlık ve Devlet Su İşleri tarafından projelendirilmesi gerekiyor ancak araziler çukur olduğu için çözüm de zor. Yağmur tarım için gerekli ancak kontrollü ve depolanabilir olması önemli. Toprak doyduktan sonra yüzey akışı kaçınılmaz oluyor. Bazı gölet ve regülatörler aşırı doluluk nedeniyle güvenlik için açılmak zorunda kaldı. Ürkmez Barajı gibi barajlar tamamen doldu ve tahliye yapıldı. Daha fazla gölet yapılması, barajların yenilenmesi ve sulama sistemlerinin modernize edilmesi gerekiyor. Mevcut barajlarımız oldukça eski yatırımlar. Doğru projelerle yeni barajlar yapılmalı” şeklinde konuştu.