YUSUF ÇAĞIRTEKİN-ÖZEL HABER / İzmir’in en kalabalık ilçesi olan Buca’da yaklaşık 350 bin kişiyi ilgilendiren Buca Güney İmar Planları gerek şahsi gerekse tüzel olmak üzere 702 itiraz dilekçesi aldı. Planlar; Efeler, Kozağaç, Atatürk, Fırat, Yenigün, Göksu, Yeşilbağlar, Çamlıkule, Yıldız, Kuruçeşme, İnönü, Mustafa Kemal, Çamlıpınar, Buca Koop (Bucakoop) ve kısmen; İnkılap, Vali Rahmi Bey, Dumlupınar, Adatepe. İtiraz gerekçeleri ise; kullanım kararlarının yeniden değerlendirilmesi, planın genel hedef, ilke ve stratejilerinin yeniden değerlendirilmesi ve askı sürecinde tespit edilen maddi hatalar…
BU AKŞAM MECLİS GÜNDEMİNDE
Planlara itiraz edenler arasında Koç’ların gelini Caroline Koç da yer alırken, Şehir Plancıları Odası (ŞPO) İzmir Şubesi ise mahkeme kararıyla iptal edilen önceki planın gerekçelerinin yeni planda giderilmediğini, aksine benzer plan kararlarının yeniden üretildiğini savundu. Oda ayrıca planın Buca’ya yeni nüfus yükü getirdiğini ancak buna ilişkin sosyal ve teknik altyapının yeterince açıklanmadığını öne sürdü. 2024 yılında Buca’nın önceki belediye başkanı Erhan Kılıç döneminde askıya çıkarılan ve mahkeme kararıyla iptal edilen, sonra da Görkem Duman döneminde tekrar revize edilerek askıya çıkarılan planlar bu akşam İzmir Büyükşehir Belediye meclisinin gündeminde olacak. Plan onaylanırsa Buca adeta inşaat kentine dönecek ve kentin bütününde geri dönülemez sorunlara zemin hazırlanacak!
MÜKERRER KARAR PLANLARI ÜRETİLDİ
Buca Güney Planları’na itiraz etme gerekçelerini sıralayan ŞPO İzmir Şubesi, “Ağırlıklı olarak kentsel yerleşik alandan oluşan kentimizde metropol ilçe belediyeleri tarafından, son 5-6 yıldır mekânsal dönüşümü öngören revizyon imar planları hazırlanmaktadır. Ancak genelde bu planlarda, kentin anayasası niteliğindeki üst ölçekli mekânsal plan olan/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planının strateji, ilke ve esaslarının, nüfus öngörülerinin ve kentin ulaşım stratejisinin belirlendiği Ulaşım Ana Planının, planlar sonrası oluşacak kentsel siluetin ve planın, planlama alanındaki yaşayanlar lehine uygulanabilirliğinin, dolayısıyla uygulama boyutunun göz ardı edildiği gözlenmektedir. Bu nedenle, hazırlanacak revizyon imar planlarının, öncelikle İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından geliştirilecek strateji ve öncelik sıralaması dahilinde, etaplar halinde ve bütüncül bakış açısıyla hazırlanması gerektiği, aksi takdirde yapılan revizyon plan çalışmalarının kentsel mekanın iyileştirilmesi ve yenilenmesine yönelik temel amacına erişemeyeceği, kağıt üzerindeki bir belge olarak kalacağı değerlendirilmektedir. 2024 yılında onaylanan İzmir ili, Buca ilçesi, Güney Planlama Bölgesi. Etap planları Odamız tarafından açılan dava sonucunda İzmir 7. İdare Mahkemesi'nin E. 2024/448 K. 2025/93 sayılı kararı ile iptal edilmiş olup yeniden hazırlanarak askıya çıkarılmıştır. Ancak askı süresi içerisinde şubemiz tarafından yapılan incelemeler doğrultusunda mahkeme kararlarına ve şehircilik ilkelerine aykırı bir biçimde mükerrer plan kararları üretildiği tespit edilmiştir” denildi.
MÜTEAHHİT KARINA DAYALI
“Şubemizin plan inceleme süreçlerinde önceliklendirdiği kriterler şehircilik ilkelerine, mevzuata, mahkeme kararlarına ve kamu yararına uygunluktur” şeklinde belirtilen açıklamada “İtiraza konu planlar mevzuat açısından birçok başlıkta eksiklik ve hatalar içermekte, mahkeme kararlarına aykırı ya da mahkeme kararlarını baypas eder niteliktedir. İzmir bütününde Buca İlçesi hızlı nüfus artışı ve yapılaşma sonucunda kentsel dokunun giderek yoğunlaştığı bir bölgedir.8 mahalleyi kapsayan Güney Planlama Bölgesi; mevcutta yoğun bir nüfus barındırmakta iken itiraza konu planlar doğrultusunda bölgeye ilave nüfus eklenmiş olup bu nüfusun ihtiyacı olan eğitim, sağlık, ibadet ve yeşil alan vb. sosyal-teknik altyapı alanlarına ilişkin detaylı bir açıklama yapılmadığı, bölgede yeni gelişme alanları, bölgesel kullanım kararları getirilmesine; kentin büyük bir kesimini etkileyecek ulaşım kararları öngörülmesine karşın bu kararların kent bütününe ve bölgeye etkisinin ortaya konulmadığı, plan kararlarının düzenlenmesine karşın plan hazırlık sürecinde kararların gerekçelerini oluşturan kurum/kuruluş görüşlerinin güncellenmediği, kentsel dokunun dönüşümünü öngören planların yoğunluk artırarak bölgedeki kentsel dönüşümün temel motivasyonun müteahhit karına dayalı olduğu bir yaklaşım sunduğu tespit edilmiştir” ifadeleri kullanıldı.
PLAN HÜKÜMLERİNE AYKIRI
Öte yandan iptal edilen planlara ilişkin mahkeme kararında kamuoyunda Giraud Çiftliği olarak bilinen alan ve çevresinin ‘Üniversite Yerleşke Alanı, Kentsel Gelişme Alanları ve Günübirlik Turizm Tesis Alanları’ olarak belirlenmesine ilişkin plan hükümlerine aykırı olarak yapılaşmaya konu alanlara dönüştürüldüğü ifade edildiği belirtilirken, itiraza konu planlarda ise bu alan üst ölçek planda ‘Büyük Alan Kullanımı Gerektiren Kamu Kuruluş Alanı’ ve ‘Kentsel Gelişme Alanı’ olarak düzenlenirken alt ölçekli imar planlarında ‘Özel Proje Alanı’ olarak düzenlenmiştir. Ayrıca itiraza konu plan revizyonuna ilişkin Plan Açıklama Raporu’nda Plan sahasının (Giraud Çiftliği ve Yakın Çevresi olarak anılan)9 ha'lık kısmında İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin4.07.2023 tarihli, 05.753 sayılı meclis kararıyla onanan plan değişikliğinin İzmir 7. İdare Mahkemesi'nin 2024/448 esas sayılı dosyasında açılan davada; 20.02.2025 tarihli, 2025/93 sayılı karar ile iptal edilmesi sebebi ile bu kısım plansız duruma düşmüştür." ifade edilmiş olup “Güney Planlama Bölgesi”nin bütününe dönük mahkeme kararının, planlama alanının Giraud Çiftliği ve Yakın Çevresi olarak anılan bölgeye ilişkin iptaline karar verildiği şeklinde aktarılmış olup bu haliyle itiraza konu plan değişikliği daha önce alınmış mahkeme kararlarına aykırı niteliktedir” bilgisi verildi.
GERİ DÖNÜLEMEZ SORUNLARA…
Eğer plan mevcut haliyle kabul edilirse Buca'nın geleceğinde doğurabileceği sonuçlara ilişkin endişelerini de paylaşan Oda, “İtiraza konu planlar, nüfus yoğunluğunu, üst ölçekli plan kararlarına ve kentin taşıma kapasitesine aykırı şekilde artırmaktadır. Bu durum, Buca’nın kentsel dokusunu daha da sıkıştıracak ve yaşam kalitesini ciddi ölçüde düşürecektir. Ulaşım açısından bakıldığında, planlama sahasının kuzey-güney aksında 60 mt.lik ulaşım bağlantısı önerilmiş olup söz konusu 60 mt.lik yolun İzmir Çevre Yolu’na bağlantısı ve kent bütününde bölgeye yaratacağı etkilere ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmemesi kentin bütününde geri dönülemez sorunlara zemin hazırlamaktadır.
Giraud Çiftliği ve Yakın Çevresi olarak anılan bölgeye ilişkin üst ölçek planlarda getirilen kullanım kararlarının alt ölçek planlarda sadece ‘Özel Proje Alanı’ olarak ifade edilmesi ve ilgili kullanım kararlarının kentin bütününü etkiler nitelikte olması göz önüne alındığında hiçbir nesnel/teknik açıklamaya yer verilmemesi kent bütünü açısından öngörülemez riskler barındırmaktadır.
Ayrıca, planlama alanı içerisinde belirlenen düzenleme sahalarına ilişkin nasıl bir kentsel dönüşüm modeli tariflendiği yeterince açıklanmamış olup bu durum söz konusu kararların uygulanması halinde bölgede yaşayan vatandaşların yerinden edilmesi ve bölgenin soylulaştırılması gibi riskler barındırmaktadır” denildi. Gözler bu akşam ki İzmir Büyükşehir Belediye meclisinde…