Ege Üniversitesi’nde “Sıfır Atık ve Sürdürülebilir Kampüs” paneli gerçekleşti

Ege Üniversitesi (EÜ) Prof. Dr. Yusuf Vardar MÖTBE Kültür Merkezi’nde, üniversite kampüslerinde sürdürülebilirlik ve atık yönetimi uygulamalarını ele almak amacıyla “Sıfır Atık ve Sürdürülebilir Kampüs” paneli düzenlendi. Panel, EÜ Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ece Ümmü Deveci’nin moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Etkinlikte konuşmacı olarak; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Sıfır Atık Uygulamaları Daire Başkanı Ekrem Yıldırım, Türkiye Çevre Ajansı Sıfır Atık Yönetimi Direktörü Tuğrul Camtaş, Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Gülen Güllü ve TÜDAM Genel Sekreteri Murat Körük yer aldı.

“SIFIR ATIK YAŞAM FELSEFESİNİN TEMELİDİR”

Panelin açılış konuşmasını gerçekleştiren Prof. Dr. Ece Ümmü Deveci, “Uygulanabilir ve sürdürülebilir atık yönetimi, gelişerek devam ettiğinde şehir yönetimine de önemli katkı sağlar. Soluduğumuz havanın temiz olmasını istiyoruz, su vazgeçilmezdir ve temiz olması hayati önem taşır. Atıklar doğru yönetilmediğinde temiz hava ve suya ulaşmak mümkün olmaz. Bu nedenle bütünleşik bir yaklaşım geliştirmemiz gerekiyor. Sıfır atık, yalnızca geri dönüşümle sınırlı değil, bir yaşam felsefesinin temelini oluşturan sistemdir” ifadelerini kullandı.

“2050’DE 4 MİLYAR TONA ULAŞMASI ÖNGÖRÜLÜYOR”

Sıfır atık yaklaşımının ulusal ve uluslararası önemine vurgu yapan Ekrem Yıldırım, “2022 itibarıyla dünyada üretilen belediye atığı 2,6 milyar ton seviyesinde bulunuyor ve mevcut eğilimler devam ederse 2050’de 4 milyar tona ulaşması öngörülüyor. Türkiye’de 2017’den bu yana yürütülen çalışmalar sayesinde geri kazanım oranımızı yüzde 13’ten yüzde 37,5’e yükselterek 90 milyon ton atığı ekonomiye kazandırdık. Üniversiteler, bilgi üretimi ve yeniliklerin merkezi olarak, sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılmasında kritik bir rol üstleniyor. Ayrıca 2022’de Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen sıfır atık yaklaşımı ve Danışma Kurulu’nun oluşturulması, ülkemiz açısından önemli bir başarıdır” ifadelerini kullandı.

“YEŞİL SERTİFİKA UZMANLARI OLUŞACAK”

Türkiye’nin bina ve yerleşkeler için geliştirdiği Yeşil Sertifika sistemini açıklayan Tuğrul Camtaş, “Yeşil Sertifika, Türkiye’nin özgün olarak geliştirdiği bir değerlendirme ve yönetim modelidir ve 2022 itibarıyla devreye alınmıştır. Sistem, dirençlilik, sürdürülebilirlik ve dönüşüm kavramları üzerine inşa edilmiştir. Üniversitelerde geniş yerleşkeler ve yeşil alanlar nedeniyle uygulanması büyük önem taşımaktadır. Sistem, hem bina hem de yerleşke ölçeğinde uygulanabiliyor ve sürecin yürütülmesine katkı sağlayacak ‘yeşil sertifika uzmanları’ gibi yeni meslek alanlarının oluşmasına imkan tanıyor” ifadelerini kullandı.

“ÖDÜL KADAR YAPTIRIMDA ÖNEMLİ”

Doğru atık yönetiminde ödül kadar yaptırımın da önemine dikkat çeken Prof. Dr. Gülen Güllü, “Deneyimlerimiz gösteriyor ki yanlış uygulamalar ciddi şekilde cezalandırılmadığında insanlar atıkları yanlış atma eğilimi gösteriyor. Örneğin Amerika’da apartmanlarda yanlış atık için 500 dolar ceza uygulanıyor ve bu davranış değişikliğini sağlıyor. Türkiye’de belediyeler çöp toplama hizmetini ücretsiz sunuyor; ancak bu, vatandaş açısından maliyeti görünür kılmıyor ve ekstra çaba göstermeyi zorlaştırıyor. Bu nedenle doğru uygulamaları teşvik etmek kadar, yanlış uygulamaları caydırıcı şekilde uyaran mekanizmalar oluşturmak gerekiyor. Atıkların kaynağında doğru ayrıştırılması sistemin temelini oluşturuyor” ifadelerini kullandı.

DEPOZİTO İADE SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?

Depozito iade sisteminin işleyişini ve faydalarını anlatan Murat Körük, “Sistem, plastik, metal ve cam ambalajların kaynağında ayrıştırılmasını ve geri kazanım sürecine en verimli şekilde dahil edilmesini hedefliyor. Depozito makineleri ve manuel toplama ile toplanan atıklar artık sadece ‘atık’ değil, stratejik bir hammadde olarak değerlendirilecek. Yoğun kullanılan alanlarda makinelerin doğru konumlandırılması, düzenli boşaltılması ve kesintisiz çalışması kritik. Öğrencilerin adaptasyonu olumlu; katılımın artırılması için ambalajların doğru sisteme dahil edilmesi ve tekrar kullanım alışkanlıklarının geliştirilmesi gerekiyor. Sistem, veri takibi ve performans ölçümüyle sürekli iyileştirilecek ve başlangıçta içecek ambalajlarıyla başlayan uygulama ilerleyen süreçte genişletilecek. ‘Attığın kadar öde’ gibi modellerin zor olduğu mevcut koşullarda, depozito iade sistemi yüksek verim sağlayan etkili bir çözüm olarak öne çıkıyor” ifadelerini kullandı. Panel, Ege Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Murat Boyacı’nın moderatör ve panelistlere teşekkür belgelerini takdim etmesi ile toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.