HKMO’dan Meslek Fabrikası çıkışı: Belge yok, sadece yazıyla tescil var

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın tarihi Meslek Fabrikası önünde başlattığı tahliye direnişi ve nöbeti sürerken, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası (HKMO) İzmir Şubesi’nden mülkiyet tartışmalarına ilişkin açıklama geldi. HKMO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Ali Kemal Karayel, tescil işleminin herhangi bir kanıt sunulmadan gerçekleştirildiğini belirterek, "İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün yazısında binanın vakıf tarafından yapıldığını kanıtlayan herhangi bir belge sunulmamış, sadece yazıyla tescil talep edilmiştir. Meslek Fabrikası’nın mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne ait olduğu değerlendirilmektedir" dedi.

ÖZEL ŞAHISLAR İNŞA ETTİ

Yapının vakıf kültürüyle bir ilgisi olmadığını teknik verilerle açıklayan Karayel, "İzmir tüccarlarından Yoan Tuzakoğlu ve Vasil İstefanidi 29.07.1905 tarihinde söz konusu arsaya un fabrikası yapmak üzere başvurmuş, 6.07.1907 tarihinde ruhsat izni verilmiş ve 1908 yılında un fabrikası inşa edilmiştir. 1922 yılında İzmir Belediyesi'ne geçen yapı, 1926 yılında kamulaştırılmış ve uzun süre ekmek fabrikası olarak kullanılmıştır. 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu kapsamında yapılan kadastro çalışması sonucunda 28.11.1940 tarihinde İzmir Belediyesi adına tescili yapılmıştır. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından taviz bedeli ödenerek 2.10.2007 tarihinde 'mukataalıdır' şerhi kaldırılmıştır. Ancak bina, tüm bu geçmişe rağmen 8.10.2025 tarihinde 'Bayezid Baba Vakfı' adına tescil edilmiştir" dedi.

BELGESİZ TESCİL, SONRADAN ARAŞTIRMA

Tescil işleminin yasal prosedürlere aykırı şekilde yürütüldüğünü savunan Karayel, Vakıflar Kanunu’nun 30. maddesinin yanlış yorumlandığını belirterek şunları söyledi: "Vakıflar Kanunu 30. maddesinde 'Vakıf yoluyla meydana gelip de her ne suretle olursa olsun kamu tüzel kişilerinin mülkiyetine geçmiş vakıf kültür varlıkları mazbut vakfına devrolunur' denilmektedir. İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün yazısında binanın vakıf tarafından yapıldığını kanıtlayan herhangi bir belge sunulmamış, sadece yazıyla tescil talep edilmiştir. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin itirazı üzerine; yapının Bayezid Baba Vakfı tarafından yaptırılıp yaptırılmadığının incelenmesi için İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nce ilgili genel müdürlüklere ve Devlet Arşivleri Başkanlığına yazılar yazılmıştır. Yani Meslek Fabrikası’nın vakıf tarafından yapıldığı kanıtlandıktan sonra tescili istenmesi gerekirken, öncesinde tescil yapılmış sonra araştırma başlatılmıştır."

MÜLKİYET İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NE AİTTİR

Yapılan incelemelerin binanın vakıf dışı özel şahıslarca yapıldığını devlet arşivlerinde açıkça ortaya koyduğunu belirten Karayel, "Sonuç olarak, bir yapının vakıf adına tescil edilebilmesi için o vakıf tarafından inşa edilmesi kanuni zorunluluktur. Meslek fabrikasının vakıf dışı özel şahıslarca yaptırıldığı belgelerle sabittir. Ardından gelen kamulaştırılma ve kadastro çalışmaları sonucunda yapı İzmir Büyükşehir Belediyesi adına tescil edilmiştir. Tüm bu teknik bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde; Meslek Fabrikası’nın mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne ait olduğu değerlendirilmektedir" diye konuştu.