Bergama'da tarihi yapılar öğrencilerin emeğiyle yeniden canlanıyor

İspanyol mimar Jose Manuel Garcia Torres'in İzmir'in Bergama ilçesinde hayata geçirdiği Kervansaray Yaz Okulu projesinde, farklı üniversitelerden mimarlık öğrencileri geleneksel yapı tekniklerini uygulamalı olarak öğrenirken, yıllardır kullanılmayan yapılar da yeniden yaşama kazandırılıyor. İspanyol mimar Jose Manuel Garcia Torres'in İzmir'in Bergama ilçesinde kırsal mimariyi korumak ve yaşatmak amacıyla başlattığı restorasyon çalışmaları, farklı üniversitelerden mimarlık fakültesi öğrencilerinin katılımıyla sürüyor.

GEÇMİŞE SAHİP 4 ESKİ YAPIYI SATIN ALDI

Bergama'da 2018 yılında eski bir tütün deposunun restorasyonunu tamamlayan Torres, kırsal mimariye dikkat çekmek amacıyla 2021'de Ferizler Mahallesi'nde yaklaşık 60 yıllık geçmişe sahip 4 eski yapıyı satın aldı. Mahalle nüfusunun zaman içerisinde azalmasıyla birlikte atıl kalan yapıların yeniden işlev kazanmasını hedefleyen Torres, restorasyon çalışmalarını genç mimar adaylarının katılımıyla yürütmeye başladı.

 GELENEKSEL YAPI TEKNİKLERİ ŞANTİYEDE ÖĞRENİLİYOR

Kervansaray Yaz Okulu kapsamında farklı üniversitelerden Bergama'ya gelen öğrenciler, kerpiç, toprak sıva, ahşap ve doğal pigmentler gibi geleneksel malzemelerle çalışma fırsatı buluyor. Üniversitelerde ağırlıklı olarak teorik eğitim alan öğrenciler, restorasyon alanında doğrudan görev alarak öğrendiklerini uygulamaya dönüştürüyor. Yaklaşık 860 metrekarelik arazi üzerinde bulunan 4 yapının restorasyonunda yüzde 50 seviyesine ulaşılırken, bahçeye kurdukları çadırlarda konaklayan 15 öğrenci çalışmalarını ortak bir üretim anlayışıyla sürdürüyor. Projenin tamamlanmasıyla yapıların, farklı coğrafyalardan gelen insanların bir araya gelerek konaklayabileceği, bilgi ve kültür alışverişinde bulunabileceği bir merkez olarak kullanılması planlanıyor.

“ÖĞRENCİLERİN STAJ YAPABİLECEKLERİ ALANLAR ARTIRILMALI”

Mimar Jose Manuel Garcia Torres, öğrencilerin eğitim hayatında edindikleri teorik bilgileri uygulama alanında deneyimlemelerinin büyük önem taşıdığını söyledi. Mimarlık öğrencilerinin staj yapabilecekleri alanların artırılması gerektiğini belirten Torres, "Binlerce mimarlık öğrencisi var. Hepsinin staj yapması gerekiyor. Elimizden geldiği kadar şantiye stajı yapmak isteyenleri kırsal alanda Kervansaray Yaz Okulu'na davet ediyoruz." dedi. Torres, öğrencilerin restorasyon çalışmalarında aktif rol üstlendiğini aktararak, "Hep beraber bir duvarı tamir etmek, bir ahşap döşeme zımparalamak, yeni bir çatı yapmak... İş hayatına girmeden önce en azından bu malzemelerle bir tecrübe olsun diye hedefliyoruz" diye konuştu.

TARİHİ YAPILARIN HEDEFİ: YENİ NESİL KERVANSARAY

Torres, yaklaşık 860 metrekarelik alanda bulunan 4 yapıyı geçmişin kervansaray anlayışını günümüze taşıyacak yeni bir buluşma noktasına dönüştürmek istediklerini belirtti. Kervansarayların geçmişte yalnızca ticaret ve konaklama amacıyla kullanılmadığını, farklı kültürlerden insanların bir araya geldiği önemli merkezler olduğunu ifade eden Torres, proje ile bilgi ve kültür paylaşımının yeniden canlandırılmasını amaçladıklarını anlattı. Kervansaray kültürünün zaman içerisinde kaybolduğuna dikkati çeken Torres, "Belki son yüz yıldır dünyada yeni bir kervansaray açılmadı. Bizim tarihimizde geçiyordu. İspanya'da vardı. Hindistan'da, Anadolu'da da vardı ama kayboldu. Kervansarayları yollar arası ticari olarak düşünüyoruz ama sadece o değil. Kültür, kitaplar, yaşlılar her şey oradan geçiyordu" ifadelerini kullandı. Yeni nesil kervansarayların farklı yerlerden gelen insanların konaklayabileceği ve birbirleriyle bilgi paylaşabileceği bir merkez olacağını anlatan Torres, "Buradan geçen insanların konaklayabileceği bir yer olsun. Birbirleriyle haberler paylaşsın. Birisi bir yerden geliyor. Diğeri başka bir yerden geliyor. Oralarda neler oluyor? Hep beraber tartışalım. O amaçla bitince son yüz senede ilk yeni kervansarayı belki açabiliriz" dedi.

ÖĞRENCİLER İÇİN TEORİDEN PRATİĞE UZANAN DENEYİM

Nişantaşı Üniversitesi Mimarlık Fakültesi 2’nci sınıf öğrencisi Melisa Çağlar (24), projede staj yapmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Restorasyon çalışmalarının ortak bir emekle yürütüldüğünü belirten Çağlar, "Her şeyi kendimiz yapıyoruz ve mümkün olduğu kadar doğal malzeme kullanıp kırsal mimariyi de mümkün olduğunca devam ettirmeyi, restorasyonu doğal malzemelerle yapmaya çalışıyoruz" dedi. Üniversitede geleneksel yapı tekniklerini çoğunlukla teorik olarak öğrendiklerini ifade eden Çağlar, "Normalde bunları sözel bir ders olarak sunum üzerinden görüyoruz. Üniversitelerde yerimiz olmadığından herhangi bir deneyim alanımız mümkün olmuyor. Burada staj yapmak o anlamda bizim için çok daha paha biçilemez ve çok değerli bir şey oluyor" diye konuştu.

“NORMAL STAJLAR GİBİ DEĞİL”

Yaşar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nden bu yıl mezun olan Nazlı Altuniç (23) ise geleneksel mimarinin korunmasının kırsal mahallelerin yaşatılmasına da katkı sunacağını belirtti. Bu tür çalışmaların yaygınlaştırılması gerektiğini ifade eden Altuniç, "Pratikte bir şeyler yapıp öğrenmek ve geleneğe sahip çıkmak, sürdürülebilir teknikleri yeni tekniklerle harmanlayıp sonraki nesillere aktarıp üzerine koymak bizlerin sorumluluğunda" ifadelerini kullandı. MEF Üniversitesi Mimarlık Fakültesi 3. sınıf öğrencisi Fatmanur Çiçek (21) de hocalarının aracılığıyla dahil olduğu projenin kendisi için hem mesleki hem de sosyal açıdan önemli bir deneyim olduğunu belirterek, "Kariyerimiz ve yeni insanları tanıdığımız zevkli bir yer. Normal stajlar gibi değil" dedi.