Alzheimer ile uyku kalitesi arasındaki bağlantıyı inceleyen uluslararası bilim insanları, hafif ve orta evre Alzheimer teşhisi konmuş 60 yaş ve üzerindeki 60 katılımcının gece boyunca beyin dalgalarını ve uyku döngülerini takibe aldı. Ertesi sabah hastalardan alınan beyin omurilik sıvısı örneklerini inceleyen araştırmacılar, uyku-uyanıklık dengesini düzenleyen ve 'oreksin' adı verilen kimyasal ileticinin seviyelerini analiz etti. Katılımcıların bilişsel durumları ve zihinsel sağlıkları ise 3 yıl boyunca düzenli olarak izlendi.
'OREKSİN' YÜKSEK OLSA BİLE DERİN UYKU KALKAN OLUŞTURUYOR
Elde edilen bulgular, beyin omurilik sıvısında yüksek düzeyde 'oreksin' bulunan hastalarda Alzheimer belirtilerinin üç yıl içinde daha hızlı kötüleştiğini gösterdi. Ancak derin uyku evresinde (NREM) hafızayı güçlendiren ve yavaş salınımlı beyin dalgaları daha güçlü çıkan hastalarda, yüksek 'oreksin' seviyesine rağmen hastalığın ilerleyişinin çok daha yavaş olduğu tespit edildi. Yani derin uykudaki beyin dalgaları, yüksek oreksinin yarattığı olumsuz etkiyi baskılayarak hastalığa karşı bir kalkan işlevi gördü.
KADINLARDA 'OREKSİN' SEVİYESİ DAHA YÜKSEK ÇIKTI
Araştırmada dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise cinsiyet farklılığı oldu. Kadın hastalardaki 'oreksin' oranının erkeklere kıyasla belirgin şekilde daha yüksek çıktığı kaydedildi. Uzmanlar, derin uyku kalitesini artıran ve 'oreksin' seviyesini dengeleyen tedavi yaklaşımlarının, Alzheimer hastalarında hafıza kaybına yol açan toksik proteinlerin (amiloid ve tau) beyinden temizlenmesine yardımcı olabileceğini belirtti. Uyku kalitesini artırmaya yönelik yeni yöntemlerin, Alzheimer sürecini yavaşlatmada çığır açıcı bir kapı aralayabileceği ifade edildi.