ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Araştırması (NHANES) kapsamında 40 yaş ve üzerindeki 31 binden fazla kişinin verilerini inceleyen bilim insanları, öğün zamanları ile uzun vadeli sağlık sonuçları arasındaki ilişkiyi araştırdı. Yaş, sigara kullanımı, fiziksel aktivite, vücut kitle indeksi ve kronik hastalıklar gibi çeşitli faktörlerin de hesaba katıldığı çalışmada, ilk öğünün giderek daha geç saatlere kaymasının ölüm riskiyle bağlantılı olduğu görüldü.
İLK ÖĞÜNÜ ÖĞLEDEN SONRAYA BIRAKANLARDA DİKKAT ÇEKEN RİSK
Araştırmada, ilk kalorisini sabah 07.00-08.00 saatleri arasında alan kişilerle karşılaştırıldığında, ilk öğününü saat 08.00'den sonra yapanlarda erken ölüm riskinin yükseldiği belirlendi. İlk öğünün sabahın ilerleyen saatlerine kaymasıyla ölüm riski yüzde0 ile yüzde9 arasında artarken, ilk öğünün öğleden sonraya bırakılması durumunda risk yüzde 29'a kadar çıktı. Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise kalp ve damar hastalıklarına ilişkin oldu. İlk öğününü öğleden sonraya bırakan kişilerde kalp ve damar hastalıklarından ölüm riskinin yüzde 46 daha yüksek olduğu saptandı. Bu gruptaki kişilerin ortalama yaşam süresinin de yaklaşık 2,5 yıl daha kısa olduğu belirlendi.
SON ÖĞÜNÜN SAATİ DE ÖNEMLİ
Araştırmacılar yalnızca günün ilk öğününü değil, son öğünün zamanlamasını da değerlendirdi. Bulgulara göre, en düşük ölüm riski akşam saat 20.00 civarında yemek yiyenlerde görüldü. Son öğününü saat9.00'dan önce tamamlayanlarda ölüm riski yüzde3 artarken, gece yarısından sonra yemek yiyenlerde bu artış yüzde 27'ye ulaştı.
“ÖĞÜN SAATLERİ VÜCUT RİTMİ İÇİN KRİTİK BİR İŞARETTİR”
Araştırmayı yürüten Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden Dr. Zhilei Shan, geç saatlerde yemek yemenin vücudun biyolojik saati ve metabolik süreçleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti. Dr. Zhilei Shan, öğün zamanlamasının metabolizma açısından önemine ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Öğün saatleri vücut ritmi için kritik bir işarettir. Geç kahvaltı veya geç akşam yemeği, glikoz ve yağ metabolizmasında bozulmalara yol açabilir.”
UZMANLARDAN TEMKİNLİ YAKLAŞIM UYARISI
Araştırmanın sonuçları öğün zamanlarının sağlık açısından önemli olabileceğine işaret etse de çalışmanın gözlemsel verilere dayandığına dikkat çekildi. Bu nedenle elde edilen bulgular, geç kahvaltı veya geç akşam yemeğinin doğrudan ölüm nedeni olduğunu kanıtlamıyor. Araştırmacılar ve uzmanlar, kişilerin yalnızca bu sonuçlara dayanarak beslenme düzenlerinde köklü değişiklikler yapmaması ve özellikle mevcut sağlık sorunları ya da özel beslenme gereksinimleri bulunanların doktor önerisiyle hareket etmesi gerektiğini vurguluyor.