Hakan Fidan’dan küresel krizler ve BM adaylığı açıklaması

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından yaptığı değerlendirmelerde, dünya genelinde yaşanan savaşların ve ticaret yollarındaki aksaklıkların küresel ekonomi üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona ermesi gerektiğini vurgulayan Fidan, ABD ile İran arasındaki gerilimin de çözülerek Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticarete açılmasının önemini dile getirdi. Fidan ayrıca, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği için Feridun Sinirlioğlu'nu resmî aday olarak gösterdiğini duyurdu.

G20’DE ÜÇ KRİTİK BAŞLIK ELE ALINDI

G20 toplantısının küresel sorunların çözümü açısından kritik bir dönemde gerçekleştirildiğini belirten Fidan, görüşmelerde enerji krizi, tedarik zincirlerindeki aksamalar ve uluslararası ticaret yollarında yaşanan sorunların öne çıktığını söyledi. Fidan, "Bu seneki G20 toplantısı, karşılaştığımız küresel krizleri düşündüğümüzde gerçekten çok zamanlı ve yerinde bir toplantıydı. Hem tartışma konuları hem de katılımcıların ortaya koyduğu performans açısından sorunların çözümüne umarım bir nebze katkı sağlamıştır" dedi. Toplantıdaki oturumlarda enerji ve tedarik zincirlerine ilişkin sorunların ayrıntılı şekilde değerlendirildiğini aktaran Fidan, Karadeniz ve Kızıldeniz'deki gelişmelerin küresel ticareti doğrudan etkilediğine işaret etti. Türkiye'nin yalnızca arabuluculukla sınırlı kalmayan, çözüm odaklı bir yaklaşım benimsediğini belirten Fidan, "Üç oturumda küresel krizleri, enerji krizini ve tedarik zincirlerindeki sıkışıklığı ele aldık. Özellikle şu anda Karadeniz ve Kızıldeniz'de yaşadığımız tıkanıklığı ve kilitlenmeyi düşündüğümüzde bunlar çok önemli konular. Türkiye de bu konuların tamamıyla yakından ilgileniyor. Biz Türkiye olarak hem arabulucu rolümüzü hem de bunun ötesinde daha farklı, daha yapıcı ve problem çözücü bir pozisyon almayı önemsiyoruz. Uluslararası ve bölgesel krizlerde farklı olmak için değil, gerçekten faydalı olmak için bir pozisyon almayı önemsiyoruz" diye konuştu.

ÇOK SAYIDA ÜLKEYLE İKİLİ TEMAS

Fidan, G20 kapsamında ev sahibi ülkenin yetkililerinin yanı sıra ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile de görüştüğünü belirtti. Rusya, İngiltere, Fransa, Meksika, Almanya, Avrupa Birliği ve Suudi Arabistan temsilcileriyle gerçekleştirdiği temaslara değinen Fidan, "Herhalde katılımcıların yarıdan fazlasıyla bir araya geldim" dedi. Rusya ile Ukrayna arasında devam eden savaşın yalnızca iki ülkeyi değil, dünya ekonomisini de ağır şekilde etkilediğini kaydeden Fidan, çatışmaların sona ermesi gerektiğini vurguladı. Savaşın yol açtığı insani ve ekonomik maliyetlerin artık taşınamaz boyuta ulaştığını belirten Fidan, iki ülkenin uzlaşmaya varmasının kaçınılmaz olduğunu dile getirdi.

AVRUPA-RUSYA İLİŞKİLERİ YENİDEN TANIMLANMALI

Savaşın sona ermesinin ardından Avrupa ile Rusya arasındaki ilişkilerin de yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Fidan, "Ukrayna ile Rusya arasında neredeyse beş yıldır devam eden savaş çok büyük yaralar açmış durumda. Aynı zamanda dünya ekonomisine de büyük zarar verdi. Artık bu maliyetlerin durdurulması gerekiyor. Savaşın başlamasının üzerinden beş yıl geçti. Artık bu savaşlar sürdürülemez. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna bir anlaşmaya varmak zorunda. Savaşın sona ermesinin ardından, Avrupa ile Rusya arasındaki ilişkilerin de yeniden ele alınması gerekiyor. Bunun da ötesinde, barışın ardından Avrupa ile Rusya arasındaki yapıcı ilişkinin yeniden tanımlanması gerekiyor. Çünkü Ukrayna ile Rusya arasında yapılacak bir barış, yalnızca iki ülke arasında olmayacak. Avrupa ile Rusya'nın da bir anlamda barışmaya ve bazı ilişkileri yeniden başlatmaya ihtiyacı var" ifadelerini kullandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ÇÖZÜM ÇAĞRISI

ABD ile İran arasındaki anlaşmazlığın da küresel ticaret açısından önemli sonuçlar doğurduğunu belirten Fidan, Hürmüz Boğazı'ndaki kapanmanın sona ermesi ve uluslararası ticaret güzergâhlarının yeniden işler hale gelmesi gerektiğini söyledi. Fidan, "Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına neden olan ABD ile İran arasındaki ihtilafın da bir an önce ortadan kalkması gerekiyor. Böylece kritik ticaret yollarının yeniden açılması sağlanabilir" dedi. Karadeniz'de yaşanan ulaşım sorunlarının gıda güvenliğini tehdit ettiğine dikkat çeken Fidan, Rusya ve Ukrayna kaynaklı tahıl ile enerji ürünlerinin dünya pazarlarına ulaştırılamamasının ciddi sonuçlar doğurduğunu kaydetti. Türkiye'nin tahıl sevkiyatının yeniden başlaması için girişimlerini sürdürdüğünü aktaran Fidan, "Özellikle tahılın Karadeniz üzerinden çıkarılarak uluslararası piyasalara ulaştırılabilmesi için ciddi çalışmalar yürütüyoruz. Umarım bu savaş da sona erer. Çünkü çok sayıda insan hayatını kaybediyor ve maliyeti çok yüksek" diye konuştu.

TÜRKİYE'NİN BM ADAYI SİNİRLİOĞLU OLDU

G20 toplantısının ardından Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için yürüttüğü adaylık sürecine ilişkin de açıklamalarda bulunan Fidan, Feridun Sinirlioğlu'nun resmî aday olarak gösterildiğini açıkladı. Seçim sürecinde coğrafi dağılımın gözetilmesine ilişkin teamülleri hatırlatan Fidan, bu dönem Latin Amerika'nın aday çıkarma sırasının geldiğini ancak yaklaşık bir yıldır devam eden süreçte uzlaşma sağlanamadığını belirtti. Fidan, "Bu kez coğrafi sıralama açısından Latin Amerika'nın sırasıydı. Biz buna son derece saygı duyuyoruz. Ancak yaklaşık bir yıldır devam eden seçim sürecinde Latin Amerika'dan çok saygıdeğer adaylar gösterildi ve yarıştılar. Fakat adaylar bir türlü ilerleme kaydedemedi ve bir tıkanma yaşandı" diye konuştu.

SİNİRLİOĞLU'NUN DİPLOMATİK TECRÜBESİNE VURGU

Türkiye'nin aday tercihini diplomatik tecrübesi nedeniyle Feridun Sinirlioğlu'ndan yana kullandığını belirten Fidan, Sinirlioğlu'nun daha önce Türkiye'nin BM Daimi Temsilciliği ve Dışişleri Bakanlığı görevlerinde bulunduğunu hatırlattı. Fidan, "Kendisi çok tecrübeli bir isim. Daha önce Birleşmiş Milletler'de daimi temsilcimiz olarak görev yaptı. Kısa bir süre Dışişleri Bakanlığı görevini de yürüttü. Kendisi kariyer diplomatı. Uluslararası çevresi geniş, tecrübesi büyük. Uzun yıllardır hem MİT'te hem de burada kendisiyle çok yakından çalıştık" ifadelerini kullandı.

ADAYLIK RESMÎ MEKTUPLA BM'YE İLETİLDİ

Adaylık için hazırlıkların daha önce başladığını belirten Fidan, seçim sürecindeki tıkanıklığın belirginleşmesi üzerine Türkiye'nin resmî başvurusunu yaptığını söyledi. Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan mektupla Sinirlioğlu'nun isminin Birleşmiş Milletler'e iletildiğini aktaran Fidan, "Şu anda Sayın Feridun Sinirlioğlu, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için resmî adayıdır. Önümüzde bir süreç var. Yine oylamalar yapılacak. Bu bir yarış. Oylamalar sonucunda hangi adayın öne çıkacağını göreceğiz" dedi.

TÜRKİYE'DEN SEÇİM SÜRECİNE KATKI MESAJI

Türkiye'nin adaylık kararının seçim sürecindeki tıkanıklığın aşılmasına katkı sağlamayı amaçladığını kaydeden Fidan, BM'nin adil ve etkin şekilde işlemesinin önemine dikkat çekti. Fidan, "Cumhurbaşkanımız, Birleşmiş Milletler'in gerçek anlamda ve adil bir şekilde işlemesine fevkalade önem veriyor. Türkiye bu noktada elinden gelen katkıyı yapmaya devam edecek. Bizim aday göstermemiz de bu katkılardan sadece bir tanesi" değerlendirmesinde bulundu.