Efsane oyuncak bloklar dijital çağa hazırlanıyor: Lego, akıllı bloklar ile köklü değişikliğe gidiyor

Lego, ses, ışık ve hareket algılama özellikleriyle donatılmış, küçük yapı taşlarının “akıllı” versiyonlarını tanıttı. Şirketin bu yeni hamlesi, oyuncak dünyasında teknolojiyle bütünleşen bir dönemin kapısını aralarken, uzmanlar arasında da tartışma yarattı.

Dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde Lego’yu çocuklar için özgün kılan özelliklerin zarar görebileceğini savunan bazı oyun uzmanları, yeni ürün serisine temkinli yaklaşıyor. Danimarkalı oyuncak devi, Las Vegas’ta düzenlenen Tüketici Elektroniği Fuarı (CES) kapsamında tanıttığı Smart Play sistemiyle, geleneksel plastik parçaları elektronik bileşenlerle bir araya getiriyor.

Mart ayında yeni bir Star Wars setiyle satışa sunulması planlanan teknoloji destekli bu ürünler için Lego, son yaklaşık 50 yılın “en büyük dönüşümü” ifadesini kullanıyor.

Öte yandan çocuk refahını desteklemeyi amaçlayan Fairplay Vakfı’nın icra direktörü Josh Golin, “akıllı” Lego parçalarının, bu oyuncağın yıllardır sevilen ve güçlü yönlerini zayıflatabileceği görüşünde. Golin ve benzer düşünen uzmanlara göre Lego’nun yaratıcılığı teşvik eden yapısı, ses ve görsel efektler gibi ek teknolojik unsurlara ihtiyaç duymuyor.

BBC'ye açıklamada bulunan Golin, "Bir çocuğun eski tip legolarla oynamasını izleyen herkesin bildiği gibi, çocukların lego eserleri zaten hayal güçlerini yansıtıyor ve bunun gücüyle hareket ediyordu" şeklinde konuştu.

DİJİTALLEŞME TEHDİT OLARAK GÖRÜLÜYOR

Edinburgh Üniversitesi’nde çocuklar ve teknoloji alanında görev yapan Prof. Andrew Manches, Lego’nun asıl cazibesinin “basit parçalarla üretme, yeniden kurma ve çocukların hayal gücünden beslenen sınırsız öyküler yaratma özgürlüğü” sunduğunu ifade etti. Bununla birlikte Manches, Lego’nun fiziksel oyunla dijital deneyimi bir araya getirmeye yönelik yeni araçlar geliştirmesini de olumlu karşıladığını belirtti.

Öte yandan şirketin ürün ve pazarlama direktörü Julia Goldin, daha önce BBC’ye yaptığı değerlendirmede dijital teknolojiyi, “somut oyunu ve yapı kurma deneyimini daha da geliştiren bir imkân” olarak gördüklerini dile getirmişti.

Goldin, dijitalleşmeyi bir tehdit olarak algılamadıklarını vurgulayarak, akıllı ürün serisinin klasik Lego setleriyle uyumlu biçimde çalışacak şekilde tasarlandığını ve fiziksel oyun deneyimiyle dijital unsurların problemsiz biçimde iç içe geçtiğini söyledi.

'AKILLI' BLOKLAR NEDİR?

Lego’nun paylaştığı bilgilere göre geliştirilen “akıllı” yapı taşları; hareket, konum ve mesafeyi algılayabiliyor ve kurulan modellerin oyun esnasında farklı tepkiler vermesini sağlıyor. Klasik 2x4 ölçülerindeki bu parçalarda sensörler, ışık donanımı, küçük bir ses üretici ve hareketi algılayıp karşılık verebilen özel tasarım bir silikon çip yer alıyor.

Bu yeni nesil bloklar, Lego’nun Akıllı Oyun (Smart Play) ekosisteminin diğer iki unsuru olan Akıllı minifigürler ve Akıllı etiketlerle birlikte çalışacak şekilde geliştirildi. Mevcut Lego parçalarından esinlenen bu ürünler, birbirlerini tanıdıklarında ya da etkileşime girdiklerinde farklı sesler ve tepkiler oluşturan dijital kimliklere sahip.

Las Vegas’taki fuarda BBC tarafından denenen örneklerde, Lego’dan yapılmış bir doğum günü pastası mumları üflendiğinde alkış sesleri çıkarıp “İyi ki doğdun” melodisi çaldı. Aynı şekilde bir Lego helikopteri hareket ettirildiğinde ya da döndürüldüğünde helikopter sesi çıkarırken renk değiştirdi.

Lego Yaratıcı Oyun Laboratuvarı’nın başındaki isim Tom Donaldson, bu teknolojinin çocukların hareketlerine karşılık vermeyi ve doğal oyun alışkanlıklarını desteklemeyi hedeflediğini ifade etti. Donaldson, akıllı parçaların verdiği tepkilerin çocukları oyuna devam etmeye teşvik edecek şekilde ilham verici ve şaşırtıcı olmasını amaçladıklarını vurguladı ve “Uzun vadeli bir platform kuruyoruz” dedi.

Prof. Andrew Manches ise BBC’ye yaptığı değerlendirmede, elektronik bileşenlerin giderek küçülmesi ve ucuzlamasının, birçok oyuncak üreticisinin dijital teknolojiyi farklı oyuncaklara daha kolay entegre edebilmesine olanak tanıdığını söyledi. Bununla birlikte, özellikle yapay zekâ içeren yeni nesil akıllı oyuncakların güvenlik ve gizlilik konularında soru işaretleri barındırdığını da hatırlattı. Manches, “Bu oyuncakların tasarımına eleştirel yaklaşmayı sürdürmek ve çocukların günlük yaşamlarına etkilerini dikkatle izlemek büyük önem taşıyor” dedi.

DİJİTAL ALANDA DENEMELER YAPIYOR

Öte yandan Lego, dijital alanda ilk kez adım atmıyor. Şirket, daha önce de artan dijital taleplere yanıt vermek için çeşitli girişimlerde bulundu. 2017’den itibaren artırılmış gerçeklik uygulamaları ve deneyimleri geliştirdi; Nintendo ve Fortnite’ın yapımcısı Epic Games gibi oyun şirketleriyle iş birlikleri yaparak popüler oyun dünyalarına hitap etmeye çalıştı. 2020 yılında ise küçük ekranlı bir Super Mario minifigürünü piyasaya sundu.

Lego CEO’su Niels B. Christiansen de şirketin 2024 faaliyet raporunda, dijital teknolojiyi Lego için “stratejik bir alan” olarak gördüklerini ve bu alandaki yatırımları hızlandırdıklarını ifade etti.