Kıyı Hareketleri’nden yeni düzenlemeye tepki: Kıyıları kiralayamazsınız

Kıyı Hareketleri Dayanışma Ağı, kıyıların kiralanmasına ilişkin düzenlemeye tepki göstererek kıyıların kamusal niteliğinin korunması çağrısı yaptı. Ağ tarafından yapılan açıklamada, 8 Aralık 2024 tarihinde 113 kurumun imzasıyla yayımlanan “Kıyılar Hepimizin: Kiralayamazsın!” çağrısı hatırlatıldı. Anayasa ve Kıyı Kanunu’ndaki hükümlere rağmen kıyıların “kıyı kiralamaları” adı altında ticarileştirildiği ve kamusal hakların gasp edildiği savunuldu. 9 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle Bakanlıkça uygun görülecek kıyı ve sahil şeritleri ile bu alanlarda yapılması zorunlu ticari ünitelerin belirli kurum ve kuruluşlara protokolle kiralanmasının önü açıldı. Ağ, düzenlemenin hukuka aykırı olduğunu ve kıyı ekosistemleri açısından telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açabileceğini ifade etti.

KIYILAR HERKESİN EŞİT YARARLANMASINA AÇIK

Yönetmelik değişikliğinin Anayasa’nın 43. maddesine aykırı olduğunu savunan Kıyı Hareketleri Dayanışma Ağı, kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu ve yararlanmada öncelikle kamu yararının gözetilmesi gerektiğini belirtti. Açıklamada, “Kamu kim, biz, hepimiziz değil mi? Peki kıyılar kiralandığında ‘öncelikle yararlanan’ kim olur, kiralayan, yani şirketler, yani sermaye değil mi? Dolayısıyla her türlü kıyı kiralamaları, Anayasa’ya göre suçtur, kiralayamazsın!” ifadelerine yer verildi. 3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun 5. maddesine de dikkat çekilen açıklamada, kıyıların herkesin eşit ve serbest yararlanmasına açık olduğu hatırlatıldı. Kıyıların kiralanması ve özel işletmelerin kullanımına açılmasıyla erişimin ücretli hale gelmesinin bu ilkeyle bağdaşmadığı savunuldu.

KIYILARIN KAMUSAL NİTELİĞİ KORUNMALI

İlgili yönetmeliğin normlar hiyerarşisine aykırı olduğunu savunan ağ, Anayasa ve kanunlara aykırı yönetmelik düzenlemeleri yapılamayacağını belirtti. Kıyıların canlı ve cansız tüm varlıkların ortak yaşam alanı olduğuna dikkat çekilen açıklamada, ticarileştirmenin kıyı ekosistemine zarar verdiği ifade edildi. Şezlong, şemsiye, masa, çit ve duvar gibi uygulamalarla kıyıların bariyerlerle çevrildiği ve yurttaşların kıyılara serbestçe ulaşmasının engellendiği savunulan açıklamada, “Canlı cansız tüm varlıkların ortak yaşam alanı olan kıyılar ticarileştirildiğinde, kıyı ekosistemi bozulmakta, kıyılardaki canlı ve cansız varlıklar yok edilmektedir” denildi. Kıyıların bir grup sermayedarın değil, tüm canlı ve cansız varlıkların ortak yaşam alanı olduğu vurgulanan açıklamada, “Kıyıları kiralayamazsın!” çağrısı yinelendi. Ağ, yönetmeliğin ivedilikle yürütmesinin durdurulmasını ve geri çekilmesini talep etti. Hukuksuz olduğunu savunduğu kiralamaların iptal edilmesini isteyen ağ, idare ve yerel yönetimlere uygulamalardan vazgeçme, barolara ise yönetmeliğin iptali için hukuki yollara başvurma çağrısında bulundu. Açıklama, “Yönetmelik derhal iptal edilmelidir!” ifadeleriyle tamamlandı.