Bayram namazını kılmanın, dini hükmü nedir?

Doç. Dr. Zeki Uyanık

Bayram namazı, biri Ramazan Bayramı'nda diğeri Kurban Bayramı'nda olmak üzere yılda iki defa kılınan iki rekatlık bir namazdır. Bayram namazı, Hanefi mezhebinde Cuma namazının vücub şartlarını taşıyan kimselere vaciptir.

Şafii ve Malikilere göre ise, bayram namazları müekked sünnettir. İster vacip, ister sünnet kabul edelim hangi mezhepten olursak olalım Müslümanların kaynaşmasına, görüşmesine vesile olan bayram namazlarına iştirak etmekte fayda ve sevap vardır. Kadınlar ve erkekler İslam nazarında temel ibadetlerde (namaz, oruç, zekat...) fark etmeksizin eşittirler. Erkeğe farz olan farz namazlar kadına da farzdır. Ama meşakkat olmasın diye bazı ibadetler kadın için farz kılınmamıştır. Cuma namazı, bayram namazı gibi.

Ama kadın istemesi halinde Cuma namazını da Bayram namazını da camiye gidip eda edebilir. Dini anlamda bunun bir mahzuru söz konusu değildir. Nitekim Peygamber efendimiz döneminde bu ibadetler kadınlar tarafından mescitlerde eda ediyordu. Onun için bayanlarda dilemesi halinde camiye gidip bayram namazlarını kılabilirler.

Bayramı dinen nasıl geçirmek gerekir?

Bayramda erken kalkmak, gusletmek, misvak kullanmak, güzel koku sürünmek, yeni ve temiz elbise giymek, karşılaşılan müminlere güler yüzle selam vermek, fakirlere sadaka vermek, dargınları barıştırmak, akrabayı, din kardeşlerini ziyaret etmek, onlara hediye götürmek sünnettir. Allah'ın verdiği nimetlere şükretmek için sevinçli ve neşeli görünmek menduptur. Aynı zamanda bu bayramda kurban kesmek dinen  güzel kabul edilmiş kimi mezheplere göre vacip kimisine göre ise sünnet olan bir fiildir. İmkanı olan herkes sünnet ya da vacip kabul edilen bu ibadeti yerine getirmelidir.

Kurban Bayramı'nda kurban kesecek kimsenin onun etinden yemesi için namazdan önce bir şey yememesi güzel bir davranıştır. Kurban Bayramı'nda açıktan tekbir getirmek; dönüşte mümkün ise başka yoldan gelmek de menduptur

Bütün bunların dışında çocuklar, bilhassa öksüz ve fakir çocuklar sevindirilmeli, akraba eş ve dost ziyaretleri de yapılarak hâl hatır sorulmalıdır.

Bayramda küs olan insanları barıştırmak için yalan söylemek caiz mi?

Yalan, İslam'ın yasakladığı büyük günahlardan birisidir. Yalanın şakası da ciddisi de yasak ve haramdır. 

Sevgili peygamberimiz bu hususta şöyle buyurmaktadır: “insanları güldürmek için yalan söyleyen kişiye yazıklar olsun, yazıklar olsun, yazıklar olsun” (Ebu Davud, 'Edeb', 40.)

Buna göre şaka ile de olsa yalan söylemek caiz değildir. Yalan ancak şu üç yerde söylenebilir.

1-Karı kocanın arasını düzeltmek

2-Arası bozulan iki kişinin arasını düzeltmek için

3- Savaşta düşmanı mağlup edebilmek için.

     Bu bağlamda küs olan iki insanın arasını düzeltmek ve onları barıştırmak için yalan söylemekte bir sakınca yoktur. Ancak imkan varsa yalan söylemeden barıştırmak daha evladır.

Bayram gününde oruç tutmanın yasak olmasının hikmeti nedir?

Ramazan Bayramı'nın birinci gününde ve Kurban Bayramı'nın dört gününde oruç tutmak Hanefi Mezhebine göre tahrimen (harama yakın) mekruh Şafii mezhebine göre ise haramdır.       

Bunun sebebi hikmeti bu günler, ziyafet, ziyaret ve güzel günlerdir. O günlerde karşılıklı ikram esas olandır. İkramı geri çevirmemek lazım. Bu nedenle de bu günlerde oruç tutmamak gerekir.  

Aynı zamanda bayram günlerinde mümin manen Allah’ın misafiri kabul edilir. Kişinin misafir olduğu günde oruçlu olması demek, bir anlamda ikramı ret etmek anlamına geldiği için bayram gününde oruç tutmak yasaklanmıştır.

Günün Ayeti

Biz sana Kevser'i verdik. Rabbine namaz kıl ve kurban kes. 

Kevser,  108/1-2.

 

Günün Hadisi

“Bugün ilk işimiz; (bayram) namazı kılmak, sonra dönüp kurban kesmektir. Kim böyle yaparsa sünnetimize uymuş olur.”

 Buhârî, 'İdeyn', 3.

 

Günün Sözü

Sevgiden daha yakın bir yakınlık yok, düşmanlıktan daha uzak bir uzaklık da yoktur.

Molla camii

 

Günün Duası

Allah’ım, kurban bayramını bize,  ailemize ve ümmet-i İslam’a hayırlara vesile eyle.

 

Bunları biliyor muyuz?

Bayram Namazı nedir?    

      Bayram namazı, biri Ramazan Bayramı ve diğeri Kurban Bayramında olmak üzere yılda iki defa kılınan iki rekatlık bir namazdır.

      Hanefî mezhebine göre, Cuma namazı kılmak farz olan kimselerin bu namazı kılması vaciptir. Bayram namazının sıhhatinin şartları, hutbe hariç, Cuma namazının şartları gibidir. Farklı olarak bu namazda hutbe sünnetidir.

 

Günün Nüktesi

Kurbanı ne yaptın?

Bir gün peygamber efendimiz eve dönünce sordu:

' Ya Aişe kurbanı nasıl yaptın? '

Hz. Aişe annemiz:

 ' Ya Rasulallah bir but hariç hepsini dağıttım ' dedi

Efendimiz:

' Desene ya Aişe bir but hariç hepsi bizim oldu ' buyurdular...

 (Tirmizi, “Sıfatu’l-Kıyame”, 35.)