BİLİM VE TEKNOLOJİ

Tarımsal atıklardan karbon köpük ürettiler!

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi akademisyenleri, tarımsal atıkları yüksek teknolojili bir ürüne dönüştürerek karbondioksit ve hidrojen depolayabilen "karbon köpük" geliştirdi.
Yazı Boyutu

Tarımsal atıklar bu kez çevre kirliliğini azaltacak teknolojik bir ürüne dönüştü. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi akademisyenleri, tarlalarda bırakıldığında metan gazı salımını artırarak karbon ayak izini yükselten tarımsal atıklardan karbondioksit ve hidrojen depolama özelliğine sahip "karbon köpük" üretti. Karbon ayak izinin azaltılmasına katkı sağlaması hedeflenen ürünün tekstil atık sularındaki mikroplastikleri tutması için de yeni bir çalışma yürütülüyor.

TARIMSAL ATIKLAR TEKNOLOJİK ÜRÜNE DÖNÜŞTÜ

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sürdürülebilirlik Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Şenay Balbay ile Merkezi Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Görevlisi Dr. Büşra Şensoy Gün, sıfır atık ve sürdürülebilirlik alanında yürüttükleri çalışmalarla tarımsal atıklara yeni bir kullanım alanı kazandırdı. Karbon ayak izinin azaltılması ve ekonomik değeri bulunmayan tarımsal atıkların değerlendirilmesi amacıyla geliştirilen karbon köpük, karbondioksit ve hidrojen gazlarını depolayabilme özelliğiyle öne çıkıyor. Akademisyenlerin üretim aşamasında denediği ve olumlu sonuçlar aldığı ürünün, farklı sektörlerde kullanılabilmesi için çalışmaların devam ettiği belirtildi.

TARLADA BIRAKILAN ATIKLAR METAN SALIMINI ARTIRIYOR

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) açıklamalarda bulunan Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sürdürülebilirlik Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Şenay Balbay, tarımsal atıkların tarlalarda bırakılmasının çevresel etkilerine dikkat çekti. Atıkların zamanla bozunarak metan gazı salımını artırdığını ve bunun karbon ayak izini yükselttiğini belirten Prof. Dr. Balbay, söz konusu atıkların ekonomik değeri olan teknolojik ürünlere dönüştürülmesinin önemini vurguladı.

KARBONDİOKSİT VE HİDROJENİ DEPOLAYABİLİYOR

Geliştirdikleri karbon köpüğün üretim sürecine ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Şenay Balbay, literatürde "Senay process" adıyla yer alan yöntemle tarımsal atıklardan karbon köpük elde ettiklerini belirtti. Çalışmanın hem atıkların değerlendirilmesine hem de atmosferdeki karbondioksitin depolanmasına katkı sağladığını ifade eden Balbay, şöyle konuştu: "Biz bu vesileyle bu atıkları ekonomiye kazandırarak teknolojik bir ürüne dönüştürmüş oluyoruz. Yaptığımız çalışmayla karbon köpüklerin içerisine hem hidrojen hem de karbondioksit gazını depolamayı başardık. Ekonomik değeri olmayan özellikle tarımsal atıklardan karbon köpük üreterek, havadaki karbondioksit gazını bu köpüklerin içerisine depoluyoruz ve karbon ayak izinin azalmasına katkı sağlıyoruz."

SANAYİDE KARBON VERGİSİNİ AZALTABİLİR

Karbon köpüğün sanayi kuruluşları açısından da önemli kullanım alanları oluşturabileceğini belirten Prof. Dr. Balbay, firmaların fosil yakıt kullanımı ve karbon salınımına neden olan faaliyetleri üzerinden karbon vergisi ödediğini hatırlattı. Üretim süreçlerinde makinelerinde karbon köpük kullanan firmaların karbon salınımını azaltarak vergi yüklerini düşürebileceğini ifade eden Balbay, bu uygulamanın bazı işletmelerin çok düşük vergi ödemesine veya vergiden muaf tutulmasına katkı sağlayabileceğini dile getirdi.

SU ARITMADAN SAVUNMA SANAYİSİNE KADAR KULLANILABİLECEK

Geliştirilen karbon köpüğün kullanım alanlarının yalnızca karbon depolamayla sınırlı kalmayacağı belirtiliyor. Ürünün su arıtma sistemlerinde, ses yalıtım malzemelerinin üretiminde ve özellikle savunma sanayisinde kullanılan kompozit malzemelerde değerlendirilmesi hedefleniyor.Bu yönüyle karbon köpüğün hem çevresel sorunların çözümüne hem de farklı sektörlerde teknolojik üretime katkı sunabilecek bir malzeme olması amaçlanıyor.

SIRADA MİKROPLASTİKLERİ TUTMA ÇALIŞMASI VAR

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Görevlisi Dr. Büşra Şensoy Gün ise karbon köpüğün kullanım alanlarını genişletmek amacıyla yeni bir proje üzerinde çalıştıklarını anlattı. Mikroplastik kirliliğine karşı geliştirilecek yöntemin özellikle tekstil atölyeleri ve fabrikalardan kaynaklanan atık suların arıtılmasında kullanılmasının hedeflendiğini belirten Dr. Gün, şu bilgileri paylaştı: "Yeni bir proje kapsamında, gündemde olan mikroplastiklerin bu karbon köpüğe tutunmasını sağlamak üzerine çalışıyoruz. Tekstil atölyeleri ya da fabrikalarından çıkan atık suların arıtılması sürecinde karbon köpüğün mikroplastiklerin tutunumunu sağlamasıyla ilgili yöntem geliştirmekteyiz. Bu projemiz de yakın zamanda sonuçlanacak."

HEDEF ÇEVRE KİRLİLİĞİNİ AZALTMAK

Akademisyenlerin geliştirdiği karbon köpük, tarımsal atıkların yeniden değerlendirilmesi, sera gazlarının depolanması ve mikroplastik kirliliğiyle mücadele gibi farklı çevre sorunlarına yönelik çözüm potansiyeli taşıyor. Mikroplastiklerin karbon köpüğe tutunmasını sağlayacak projenin tamamlanmasıyla ürünün atık su arıtma alanındaki kullanımına yönelik yeni bir adım atılması hedefleniyor.