ÇEVRE

COP31’de 2100 yılının havasını soluyorlar

Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nde kurulan Karbon Deneyim Alanı, ziyaretçileri 1926’dan 2100 yılına uzanan sıra dışı bir yolculuğa çıkarıyor. İki ayrı kabinde geçmişin ve geleceğin atmosfer koşulları canlandırılırken, 7 soruluk anketle ziyaretçilerin karbon ayak izi de hesaplanıyor.
Yazı Boyutu

İklim değişikliğinin olası sonuçları, COP31 İklim Zirvesi’nde kurulan Karbon Deneyim Alanı’nda ziyaretçilere doğrudan deneyim imkanı sunuluyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından oluşturulan kabinlerde, 1926 yılının atmosfer koşulları ile emisyonların yüksek seyretmesi halinde 2100 yılında karşılaşılabilecek hava şartları canlandırılıyor. Geleceği temsil eden kabinde sıcaklık 28-29 dereceye, nem oranı ise yüzde 60 seviyesine ulaşıyor. Ziyaretçiler ayrıca 7 soruyu yanıtlayarak kendi karbon ayak izlerini öğrenebiliyor.

1926’DAN 2100’E 174 YILLIK İKLİM YOLCULUĞU

Antalya’da devam eden COP31 İklim Zirvesi kapsamında kurulan Karbon Deneyim Alanı, iklim değişikliğini bilimsel verilerin ötesine taşıyarak ziyaretçilere birebir deneyimleme imkanı sunuyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Mavi Bölge ve Yeşil Bölge'de kurulan iklim kabinleri, farklı dönemlerin atmosfer koşullarını ziyaretçilerle buluşturuyor. Mavi Bölge'de Türkiye Pavilyonu'nun karşısında, Yeşil Bölge'de ise Sıfır Atık Sahnesi'nin girişinde bulunan alanlarda ikişer kabin yer alıyor. Kabinlerden biri 1926 yılının, diğeri ise yüksek emisyon senaryosuna göre 2100 yılının atmosfer koşullarını yansıtıyor. 1926 yılı için havadaki karbondioksit oranı milyonda 305 parça (ppm) olarak ele alınırken, 2100 yılına ilişkin senaryoda bu değerin 1135 ppm'e ulaşabileceği gösteriliyor.

GELECEĞİN HAVASI 28-29 DERECE OLACAK

Her kabinde 155 saniyelik bir deneyim döngüsü bulunuyor. Ziyaretçiler, her iki kabinde de öncelikle bilimsel verilere dayanan 90 saniyelik bir film izliyor. Ardından ilgili dönemin atmosfer koşullarının oluşturulduğu kabinde deneyim yaşıyor. 2100 yılını temsil eden kabin, kesin bir gelecek tahmini olarak değil, emisyonların yüksek seyretmesi durumunda karşılaşılabilecek koşulları gösteren bir stres testi olarak tasarlandı. Sürdürülebilirlik ve proje yöneticisi Esin Özdemir, projenin ortaya çıkış amacını anlatarak, "Ben kimya mühendisiyim, yüksek lisansımı da çevre alanında yaptım. İnsanlar iklim değişikliğiyle ilgili yazılanları ve raporları okuyor ancak kısa süre sonra unutuyor. Biz de insanların bu durumu doğrudan deneyimlemeleri halinde daha fazla farkındalık oluşturabileceğimizi düşündük. Bu amaçla iki farklı kabin tasarladık. Birinde 100 yıl öncesinin, diğerinde ise 100 yıl sonrasının hava koşullarını simüle ediyoruz" dedi.

IPCC’NİN EN KÖTÜ SENARYOSU CANLANDIRILDI

Kabinlerde oluşturulan atmosfer koşullarına ilişkin bilgi veren Sürdürülebilirlik ve proje yöneticisi Esin Özdemir, geçmişi temsil eden kabinde karbondioksit seviyesinin yaklaşık 405 ppm, sıcaklığın 19 derece, nem oranının ise yüzde 20-25 arasında olduğunu belirtti. Geleceği temsil eden kabinin ise Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) en kötü senaryosu esas alınarak hazırlandığını kaydeden Özdemir, "100 yıl öncesine ait havanın bulunduğu kabinde karbondioksit seviyesi yaklaşık 405 ppm, sıcaklık 19 derece, nem oranı ise yüzde 20-25 seviyelerinde. Geleceği temsil eden kabinimizde ise IPCC’nin en kötü senaryosunu esas aldık. Hiçbir önlem alınmaması ve dünya sıcaklığının 4,4 derece artması durumunda karşılaşabileceğimiz koşulları canlandırıyoruz. Bu kabinde karbondioksit seviyesi yaklaşık 1135 ppm, sıcaklık 28-29 derece, nem oranı ise yüzde 60 seviyelerinde. Ziyaretçiler bu havayı soluduklarında gelecek nesillere böyle bir dünya bırakmamamız gerektiğini daha iyi anlıyor" diye konuştu.

KURAKLIK VE YANGINLAR DAHA CİDDİ BOYUTLARA ULAŞACAK

İklim değişikliğinin yalnızca çevreyi değil, insan sağlığını ve yaşam kalitesini de etkileyeceğine dikkati çeken Özdemir, karbondioksitin baş ağrısı, migren ve çeşitli sağlık sorunları üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin çalışmalar bulunduğunu söyledi. Özdemir, sıcaklık ve nem oranındaki artışın gelecekte yangın ve kuraklık riskini büyütebileceğini belirterek, "Karbondioksitin baş ağrısı, migren ve çeşitli sağlık sorunları üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin çalışmalar bulunuyor. Gelecekte sıcaklık ve nemin artmasıyla yangınlar ve kuraklık daha ciddi boyutlara ulaşacak. Tarımsal üretim olumsuz etkilenecek, yetersiz beslenme ve buna bağlı sağlık sorunları ortaya çıkacak. İnsanların yaşam kalitesi düşecek" dedi.

7 SORUDA KARBON AYAK İZİNİ ÖĞRENİYORLAR

Karbon Deneyim Alanı'ndaki anket kioskları da ziyaretçilerin günlük yaşam alışkanlıklarının iklim üzerindeki etkisini görmesini sağlıyor. Beslenme, otomobil ve uçak kullanımı, ev enerjisi, alışveriş, tek kullanımlık plastik ve atık alışkanlıklarıyla ilgili 7 kısa soruyu yanıtlayan ziyaretçilerin yıllık kişisel karbon ayak izi hesaplanıyor. Kiosklar, elde edilen sonucu dünya ortalaması ve küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefiyle karşılaştırıyor. Ziyaretçilere ayrıca "Herkes senin gibi yaşasaydı dünya kaç derece ısınırdı?" sorusuna yanıt veren bir iklim etiketi sunuluyor.

9 FARKLI DİLDE HİZMET VERİYOR

Karbon ayak izi hesaplama kioskları Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça ve Arapça olmak üzere 9 dilde hizmet veriyor. Hesaplamada kullanılan yöntem ve kaynaklar ekranda açıkça gösterilirken, sonuçların farkındalık oluşturmayı amaçlayan tahminler olduğu belirtiliyor. Ziyaretçiler, hesaplama sonuçlarını QR kod aracılığıyla cep telefonlarına da aktarabiliyor. COP31 kapsamında kurulan Karbon Deneyim Alanı, zirvenin son günü olan 20 Kasım'a kadar ziyaret edilebilecek.