Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sinem Yaprak Karavana’nın yürütücülüğünü üstlendiği “İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavi ve Profilaksisinde İntravezikal Nitrofurantoin İçeren Yüzer In Situ Hidrojel Sistemlerin Tasarımı ve In Vitro Değerlendirilmesi” başlıklı proje, TÜSEB 2026-A4 programı kapsamında desteklenecek. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) küresel tehditler arasında gösterdiği antibiyotik direnciyle mücadeleye katkı sağlaması beklenen proje, tekrarlayan enfeksiyonlarda “Yüzer In Situ Hidrojel” teknolojisini kullanarak tedavi süreçlerinde yeni bir yaklaşım geliştirmeyi hedefliyor.
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı da Prof. Dr. Sinem Yaprak Karavana ve proje ekibini tebrik ederek çalışmalarında başarılar diledi.
Mesanede asılı kalan akıllı sistem: Yan etkiler minimize edilecek
Çalışmanın teknik detayları ve çözüm odaklı yapısı hakkında bilgi veren Prof. Dr. Sinem Yaprak Karavana, “İdrar yolu enfeksiyonu, tüm yaş gruplarında yüksek morbiditeye yol açan ve tekrarlayan vakalarda uzun süreli profilaksi gerektiren önemli bir halk sağlığı sorunudur. Oral tedavilerde görülen yan etkiler ve hasta uyum sorunları klinik etkinliği düşürüyor. Projede, yüksek antimikrobiyal etkinliğe sahip Nitrofurantoin’in intravezikal uygulanmasına yönelik yenilikçi bir 'yüzer in situ hidrojel' sistemi geliştirilmesi amaçlanıyor. Kateterle sıvı halde kolayca uygulanan, vücut sıcaklığında ise mesane içinde hemen jele dönüşen bu özel sistem, mesane sıvısının üzerinde yüzerek idrar yolunu tıkama ve tahriş riskini önlüyor. Bu sayede ilacın kontrollü salımı sağlanarak mesanede kalış süresinin uzatılması hedefleniyor” diye konuştu.
Projenin uygulama aşamalarına değinen Prof. Dr. Karavana, “Eczacılık Fakültesi ve Tıp Fakültesi iş birliği ile Farmasötik Teknoloji, Mikrobiyoloji ve Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalları tarafından yürütülecek çalışmada; jelin fiziksel yapısı, antimikrobiyal etkinliği ve biyouyumluluğu laboratuvar ortamında titizlikle test edilecektir. Üretim, kalite ve stabilite süreçleri belirlenerek in vivo çalışmalara ve klinik kullanıma temel oluşturulacaktır. Bu sayede ilaç doğrudan mesaneye etki ederek yan etkileri azaltacak ve hastaların daha hızlı iyileşmesine olanak tanıyacaktır” dedi.
Sağlık sistemindeki sosyoekonomik yük hafifleyecek
İdrar Yolu Enfeksiyonlarının (İYE) küresel ölçekteki etkilerine dikkat çeken Prof. Dr. Karavana, “İYE’ler, dünya genelinde tüm hastane kaynaklı enfeksiyonların yaklaşık yüzde 40’ını oluşturarak sağlık hizmetleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Kadınlar, erkekler, çocuklar ve yaşlılar dahil olmak üzere tüm nüfus gruplarını etkileyen bu hastalık, iş gücü kaybından ciddi komplikasyonlara kadar geniş bir yelpazede sosyoekonomik yük oluşturmaktadır. Proje kapsamında geliştirdiğimiz sistem vücut sıcaklığında mikrokabarcıklar oluşturarak yüzme yeteneği kazanmaktadır. Bu özellik, geleneksel uygulamaların hızlı atılım ve tıkanıklık gibi klinik kısıtlamalarına rasyonel bir çözüm sunarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Hedefimiz, hem enfeksiyonla etkin mücadele etmek hem de üriner epitel bütünlüğünü koruyarak doku restorasyonunu desteklemektir” dedi.
Multidisipliner çalışma ekibi
Ege Üniversitesinin farklı disiplinlerini bir araya getiren projenin2 ay sürmesi planlanıyor. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Sibel Tiryaki Birol ve Doç. Dr. Ali Tekin’in danışman olarak katkı sunduğu projede; Arş. Gör. Dr. Ayşegül Ateş Değirmenci mikrobiyolojik değerlendirmeleri, Arş. Gör. Dr. Meliha Güneş ve doktora öğrencisi Keisi Naku ise farmasötik teknoloji çalışmalarını yürütecekler. Proje, üniversite-hastane iş birliğinin en somut örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.