Karşıyaka Emek ve Demokrasi Platformu: Eğitim hakkı piyasanın koşullarına bırakılamaz

Karşıyaka Emek ve Demokrasi Platformu, yeni eğitim öğretim yılının başlaması dolayısıyla yaptığı açıklamada, ekonomik kriz ve hayat pahalılığının öğrenciler, veliler ve eğitim emekçileri üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Platform tarafından yapılan açıklamada, eğitim hizmetlerinin giderek ailelerin ekonomik gücüne bırakıldığı belirtilerek, bunun çocukların eğitim hakkını tehdit ettiği ifade edildi. Kırtasiye, okul kıyafeti, servis, ulaşım ve beslenme giderlerinin aile bütçelerinde ciddi bir yük oluşturduğuna dikkat çekilen açıklamada, eğitimin gelir düzeyine göre erişilebilen bir hizmet haline getirilemeyeceği vurgulandı.

“Çocukların beslenmesi kamunun sorumluluğudur”

Ekonomik krizin çocuklar üzerindeki en ağır sonuçlarından birinin yetersiz beslenme olduğu belirtilen açıklamada, okula kahvaltı yapmadan gelen, beslenme çantasına yeterli yiyecek konulamayan ve kantinden alışveriş yapamayan öğrencilerin bulunduğu ifade edildi. Platform, “Aç bir çocuktan derse odaklanmasını, sağlıklı gelişmesini ve eğitimde başarılı olmasını beklemek mümkün değildir” diyerek, okul öncesinden başlayarak tüm öğrencilere en az bir öğün sağlıklı, dengeli ve ücretsiz yemek verilmesi çağrısında bulundu. Açıklamada ayrıca tüm okullarda öğrencilerin kolaylıkla ulaşabileceği, hijyen koşulları düzenli olarak denetlenen ücretsiz ve içilebilir su kaynaklarının oluşturulması talep edildi.

Okulların güvenliği ve fiziki koşulları gündemde

Okullardaki temizlik, güvenlik ve fiziki altyapı sorunlarına da dikkat çeken Platform; yeterli yardımcı personel bulunmaması, okul giriş ve çıkışlarındaki güvenlik sorunları, yetersiz bahçeler ve ortak kullanım alanları ile eski ve bakımsız okul binalarının öğrenciler ve eğitim emekçileri açısından risk oluşturduğunu belirtti. Açıklamada, okul binalarının yalnızca ders yapılan mekânlar olmadığı vurgulanarak, “Okul binaları depreme dayanıklı, hijyenik, erişilebilir, güvenli ve çocukların gelişim ihtiyaçlarına uygun olmak zorundadır” denildi. Deprem nedeniyle yıkılan veya kullanılamaz hale gelen okulların yerine yenilerinin zamanında yapılmamasının bazı bölgelerde birden fazla okulun aynı binayı kullanmasına yol açtığı belirtilen açıklamada, ikili eğitim uygulamasının da öğrenciler ve eğitim emekçileri açısından sorunları artırdığı ifade edildi. Platform, yıkılan ve güçlendirilmesi gereken okulların yapım süreçlerinin hızlandırılmasını ve bu çalışmaların kamuoyuna açık ve şeffaf biçimde yürütülmesini istedi.

“MESEM’ler kapatılmalıdır”

Açıklamada Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasına da tepki gösterildi. Öğrencilerin eğitimlerinin önemli bir bölümünü işyerlerinde geçirmesine dayalı modelin çocukları eğitimden koparma ve güvencesiz çalışma koşullarına yönlendirme riskini artırdığı savunuldu. Çocukların ucuz işgücü olarak görülmesine, iş kazaları ve sömürüye açık hale getirilmesine izin verilemeyeceği belirtilen açıklamada, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından açıklanan resmi verilere atıf yapılarak, 2025 ve 2026 yıllarında MESEM kapsamında yaşanan iş kazalarında 37 öğrencinin hayatını kaybettiği ve iki yıllık dönemde MESEM'lerde kayıtlı öğrencilerin toplam 9 bin 950 iş kazası geçirdiğinin rapor edildiği ifade edildi. Platform, “MESEM’ler kapatılmalıdır. Çocuklarımızın eğitim hakkı, işyerlerinin ihtiyaçlarına ve piyasanın taleplerine feda edilemez” çağrısında bulundu.

“Anadilinde eğitim hakkı güvence altına alınmalı”

Açıklamanın bir diğer başlığını ise anadilinde eğitim hakkı oluşturdu. Eğitim hakkının anadilinde eğitim hakkını da kapsadığı belirtilen açıklamada, çocukların kendi dillerinde eğitim alabilmesinin öğrenme süreçlerine katılım, kendini ifade etme ve kültürel kimliğin özgürce geliştirilmesi açısından önem taşıdığı ifade edildi. Platform, farklı dillerin ve kültürlerin baskılandığı bir eğitim sisteminin demokratik, bilimsel ve kapsayıcı olamayacağını belirterek, her çocuğun anadilinde eğitim alma ve okul yaşamında kendi dilini özgürce kullanabilme hakkına sahip olması gerektiğini savundu. Açıklamada, anadilinde eğitim hakkının güvence altına alınmasının toplumsal barış, eşit yurttaşlık ve birlikte yaşam açısından da temel bir koşul olduğu vurgulandı.

“Okulların tüm ihtiyaçları kamu bütçesinden karşılanmalı”

Devlet okullarının ihtiyaçlarının velilerin bağışlarına, okul aile birliklerinin olanaklarına veya öğretmenlerin kişisel çabalarına bırakılmasının kamusal eğitim anlayışıyla bağdaşmadığını belirten Platform, okulların temizlik, güvenlik, kırtasiye, teknolojik donanım, bakım ve onarım ile öğrencilerin beslenmesi dahil tüm temel ihtiyaçlarının kamu bütçesinden karşılanmasını istedi.

Karşıyaka Emek ve Demokrasi Platformu açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:

“Çocuklarımızın eğitim hakkı piyasanın koşullarına ve ailelerin ekonomik gücüne bırakılamaz. Bir çocuğun açlığı hepimizin sorunudur. Bir çocuğun temiz suya ulaşamaması kabul edilemez. Bir çocuğun güvensiz ve sağlıksız bir binada eğitim görmek zorunda kalması kader değildir.” ,

Platform, öğrencilerin sağlıklı beslendiği, temiz suya ücretsiz erişebildiği, velilerin okul masrafları altında ezilmediği, eğitim emekçilerinin sağlıklı ve güvenli koşullarda çalıştığı; depreme dayanıklı ve nitelikli okul binalarında laik, bilimsel, kamusal, parasız, cinsiyet eşitlikçi ve anadilinde eğitim hakkının güvence altına alındığı bir eğitim sistemi için mücadeleyi sürdüreceğini açıkladı.