Türkiye'nin dış ticaretine ilişkin eylül ayı verileri belli oldu. TÜİK tarafından açıklanan dış ticaret endeksleri, ihracat ve ithalat birim değerlerinde yıllık artış yaşandığını ortaya koydu. İhracat miktarındaki yükselişe karşılık ithalat miktarının gerilemesi de verilerde öne çıkan gelişmeler arasında yer aldı.
Eylül ayında ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7 artış gösterdi. İthalat birim değer endeksi ise aynı dönemde yüzde 12,7 yükseldi. Böylece ithalat birim değerindeki artış, ihracat birim değerindeki yükselişin üzerinde gerçekleşti.
İHRACAT BİRİM DEĞER ENDEKSİ YÜZDE 7 ARTTI
TÜİK verilerine göre ihracat birim değer endeksi, Eylül 2026'da yıllık bazda yüzde 7 yükseldi. Alt sektörler incelendiğinde en yüksek artışın yakıtlarda yaşandığı görüldü.
Geçen yılın aynı ayına kıyasla gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 0,2 artış kaydedildi. Ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,6, yakıtlarda yüzde 59,9, imalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) ise yüzde 3,8 yükseliş gerçekleşti.
Özellikle yakıt grubundaki yüzde 59,9'luk artış, ihracat birim değer endeksinde öne çıkan gelişme oldu.
İTHALAT BİRİM DEĞERİNDE YÜZDE 12,7'LİK YÜKSELİŞ
İthalat birim değer endeksi de eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,7 arttı. Alt sektörlerdeki değişimlere bakıldığında gıda, içecek ve tütün grubunda düşüş yaşanırken diğer ana gruplarda yükseliş görüldü.
Gıda, içecek ve tütün grubunun ithalat birim değer endeksi yüzde 1,4 geriledi. Ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,4, yakıtlarda yüzde 52,4, imalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) ise yüzde 4,1 artış kaydedildi.
İthalat birim değerindeki yıllık artışın yüzde 12,7'ye ulaşması, ihracat birim değerindeki yüzde 7'lik yükselişi geride bıraktı.
İHRACAT MİKTAR ENDEKSİ YÜZDE 7,8 YÜKSELDİ
Eylül ayında ihracat miktar endeksinde de artış yaşandı. Endeks, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,8 yükseldi.
Alt sektörler incelendiğinde gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 17,6, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 11,6 artış görüldü. İmalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) ihracat miktar endeksi yüzde 4,8 yükseldi.
Buna karşılık yakıt grubunda ihracat miktarı yüzde 18,6 azaldı. Böylece yakıt ihracatında miktar bazında düşüş yaşanırken diğer ana grupların büyük bölümünde artış kaydedildi.
İTHALAT MİKTARINDA YÜZDE 6,3'LÜK DÜŞÜŞ
İthalat miktar endeksi, eylül ayında yıllık bazda yüzde 6,3 geriledi. Alt sektörlerde ise farklı yönlerde hareketler görüldü.
Gıda, içecek ve tütün grubunda ithalat miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15 arttı. İmalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) yüzde 1,6 yükseliş yaşandı.
Ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 1,1, yakıtlarda ise yüzde 2,1 düşüş kaydedildi.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat miktar endeksi, ağustos ayında 145,3 seviyesinde bulunuyordu. Endeks, eylül ayında yüzde 0,1 artış göstererek 145,5'e yükseldi.
Takvim etkilerinden arındırılmış seride ise ihracat miktar endeksi, Eylül 2025'teki 136,3 seviyesinden bu yılın aynı ayında 146,9'a çıktı. Böylece yıllık bazda yüzde 7,8 artış gerçekleşti.
İTHALAT MİKTAR ENDEKSİ AYLIK BAZDA ARTTI
İthalat miktar endeksinde yıllık bazda düşüş yaşanmasına rağmen mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler aylık artışa işaret etti.
Ağustos ayında 111,7 olan mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi, eylülde yüzde 1,6 yükselerek 113,5 oldu.
Takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise geçen yılın eylül ayında 117,7 seviyesindeydi. Endeks, Eylül 2026'da yüzde 6,3 düşüşle 110,3 olarak hesaplandı.
DIŞ TİCARET HADDİ 88 SEVİYESİNE GERİLEDİ
TÜİK'in açıkladığı verilerde dış ticaret haddindeki gerileme de öne çıktı. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, Eylül 2025'te 92,7 seviyesinde bulunuyordu.
Dış ticaret haddi, 2026 yılının eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre 4,7 puan azalarak 88 seviyesine geriledi.