Ege’de üzüm hasadı bereketli başlayacak

KEMAL ÖZKURT – ÖZEL HABER - Ege Bölgesi’nde üzüm hasadının başlamasına kısa süre kalırken, bağlardan gelen haberler üretici ve ihracatçı tarafında beklentiyi artırdı. Bu yıl kuru üzümde rekoltenin geçen yılın belirgin şekilde üzerinde olması beklenirken, bağlarda şu ana kadar ciddi bir hastalık görülmediği ve hava koşullarının ürün gelişimi açısından olumlu ilerlediği ifade ediliyor. Sektörün son durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Üyesi İlhan Zincirlioğlu, dolu, sergi döneminde yağmur, aşırı sıcak ya da hastalık gibi bir olumsuzluk yaşanmaması halinde güçlü bir mahsul beklendiğini söyledi. Zincirlioğlu, “Allah’tan bir mani gelmezse geçen senenin üzerinde, en az yüzde 50 fazla bir rekolte ve mahsul gelecek. Şu ana kadar gelişim güzel” dedi. Son iki yılda düşük rekolte ve yüksek fiyat nedeniyle kuru üzümde pazar kaybı yaşandığını belirten Zincirlioğlu, makul fiyat oluşması halinde kaybedilen pazarların bir bölümünün geri alınabileceğini ifade etti. TMO’nun açıklayacağı fiyatın hem üretici hem ihracatçı açısından belirleyici olacağını vurgulayan Zincirlioğlu, “TMO’ya gerçekten çok büyük iş düşüyor. Makul bir fiyat olursa hem ihracatımızı artırırız hem kaybettiğimiz pazarların bir kısmını geri alırız hem de üreticiyi üzmemiş ve bağcılıktan soğutmamış oluruz. TMO’nun bu sene vereceği kararı herkes dört gözle bekliyor” diye konuştu.

MAHSUL GEÇEN YILIN ÜZERİNDE

Ege Bölgesi’nde kuru üzümde bu yıl güçlü bir rekolte beklendiğini belirten İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Üyesi İlhan Zincirlioğlu, bağlardaki ürün gelişiminin şu ana kadar olumlu ilerlediğini söyledi. Sıcak havalarla birlikte üzümün şeker almaya başlayacağı döneme girildiğini ifade eden Zincirlioğlu, bu süreçte aşırı sıcak, uç kuruması, dolu ya da sergi döneminde yağış gibi risklerin belirleyici olabileceğini dile getirdi. Bağlarda ciddi bir hastalık görülmediğini, yalnızca küçük ölçekli külleme problemlerinin bulunduğunu belirten Zincirlioğlu, “Allah’tan bir mani gelmezse geçen senenin üzerinde, en az yüzde 50 fazla bir rekolte ve mahsul gelecek. Yeter ki bir sıkıntı olmasın. Dolu veya sergi döneminde yağmur olursa etkiler. Bir de hastalık epidemik hale gelirse ya da aşırı sıcaklardan kaynaklı bir sorun yaşanırsa etkileyebilir. Ama şu ana kadar gelişim güzel. Herhangi ciddi bir hastalık yok. Ufak tefek külleme problemleri var ama bunlar gayet normal. İnşallah iyi bir mahsul olur diye bekliyorum” diye konuştu.

KAYBEDİLEN PAZARLAR GELİ ALINABİLİR

Kuru üzümde son iki yılda pazar kaybı yaşandığını belirten Zincirlioğlu, bunun en önemli nedenlerinden birinin yüksek fiyatlar olduğunu söyledi. Zincirlioğlu, “Çekirdeksiz kuru üzümde son iki senede biraz pazar kaybettik. Bunun nedeni fiyatlarımızın yüksek olmasıydı. Her iki senede de mahsul az geldi. Mahsul az gelince fiyatlar yükseldi. Baskılanmış kur politikası ve enflasyonla yükselen girdi maliyetleri de iç piyasadaki kuru üzüm fiyatlarını yukarı çekti” dedi.

Bu yıl iyi bir rekolteyle fiyatların makul seviyede kalması halinde kaybedilen pazarların bir bölümünün geri alınabileceğini ifade eden Zincirlioğlu, “Bu sene tahmin ediyorum 135-140 bin ton ihracatla sezonu kapatacağız. Ben yıllardır bu sektörün içindeyim, ilk defa bu kadar az bir ihracat miktarıyla kuru üzüm sezonunu kapatıyoruz. Normalde ihracatımız hep 175 bin ile 200 bin ton arasında değişirdi. Bu nedenle bu yıl fiyat makul olursa kaybettiğimiz pazarların hepsini değil ama bir kısmını geri kazanabiliriz” ifadelerini kullandı.

TMO’NUN KARARI BELİRLEYİCİ OLACAK

Sektör açısından en önemli başlığın TMO’nun açıklayacağı rakam olduğunu belirten Zincirlioğlu, üreticinin de eski mahsulünü TMO fiyatını bekleyerek elinde tuttuğunu söyledi. Zincirlioğlu, “Üretici haklı olarak eski mahsul malını satmıyor, bekletiyor. Elimizde yaklaşık 20 bin ton civarında eski mahsul olduğunu düşünüyorum. Üretici, TMO’nun yeni açıklayacağı fiyatın daha yüksek olacağını düşünerek eski mahsulü de elinde tutuyor” dedi. TMO ve Tariş’e büyük görev düştüğünü belirten Zincirlioğlu, “Burada TMO’ya gerçekten çok büyük iş düşüyor. Verecekleri karar doğrultusunda makul bir fiyat olursa hem ihracatımızı artırırız hem kaybettiğimiz pazarların bir kısmını geri alırız hem de üreticiyi üzmemiş ve bağcılıktan soğutmamış oluruz. Çünkü üretici olması lazım ki biz ihracatçılar olarak o üretilen malı pazarlayalım” diye konuştu. Üreticinin bağcılıktan kopmasının uzun vadeli risk yaratacağını söyleyen Zincirlioğlu, “Eğer üreticiyi ürkütürseniz, üretici mutsuz olursa yarın bu bağlar sökülür. Bağlar söküldükten sonra tekrar bağcılığa dönmek kolay değil. Bir yıl buğday, bir yıl pamuk, bir yıl fiğ dikersiniz ama asma öyle değil. Asma söküldü mü, yenisini diktiğinizde sağlıklı ürün alabilmek için en az 7 yıl beklemeniz gerekir. O bakımdan TMO’nun bu sene vereceği kararı herkes dört gözle bekliyor” dedi.

İKİ AYRI FİYAT OLUŞABİLİR

TMO’nun makul bir fiyat açıklaması halinde hem ihracatın önünün açılacağını hem de üreticinin korunacağını ifade eden Zincirlioğlu, “TMO düşük fiyat mı verir, yüksek fiyat mı verir ya da makul bir fiyat mı verir, bekleyip göreceğiz. Makul bir fiyat hem ihracatın önünü açar hem de üreticiyi mutlu eder. Bu kolay bir iş değil. TMO’nun işi kolay değil. Eğer üreticiyi mutlu etmek için çok yüksek bir fiyat açıklarsa TMO’nun depolarına çok büyük talep olur, mallar oraya gider. Bu da TMO için sıkıntı yaratır. Yeteri kadar mal alır mı, depoları buna müsait mi, ödemeleri uygun olur mu belli değil” diye konuştu. TMO’nun yüksek fiyat açıklaması halinde piyasada iki ayrı fiyat oluşabileceğini belirten Zincirlioğlu, “TMO’nun fiyatı yüksek olursa benim görüşüm piyasada iki ayrı fiyat oluşur. Bir gerçek piyasa fiyatı, yani ihracatçının ve tüccarın piyasası; bir de TMO’nun fiyatı. Bu çok sağlıklı bir piyasa olmaz diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

AVRUPA PAZARI GERİ ALINMALI

Kuru üzümde Türkiye’nin İran, Güney Afrika, Özbekistan ve Çin ile rekabet ettiğini belirten Zincirlioğlu, bu sezon özellikle Özbekistan ve Çin’in yakından izleneceğini söyledi. Güney Afrika mahsulünün ocak-şubat döneminde belli olduğunu, İran’ın ise savaş ortamı nedeniyle ihracatta zorlanabileceğini dile getiren Zincirlioğlu, “Bizi burada en fazla sıkıştıracak ülke Özbekistan olacak. Bir de Çin var, onu da unutmamak gerekiyor. Çin, yeni mahsul fiyatlarını 1800 ile 2000 dolar arasında duyurdu. Ortada henüz mal yok ama bu fiyat Avrupa’daki alıcılar tarafından duyuldu” dedi.

Türkiye’nin en büyük pazarının Avrupa olduğunu vurgulayan Zincirlioğlu, “İhracatımızın yaklaşık yüzde 75’i Avrupa pazarına gidiyor. Avrupa pazarı 2-3 yıldır Özbek ve Çin üzümünü almaya ve kullanmaya başladı. İngiltere, Almanya, Hollanda, Fransa ve İtalya bizim için en önemli pazarlar. Bu pazarlarda Özbek üzümüyle mücadele edeceğiz ve müşterilerin bir kısmını geri almaya çalışacağız” diye konuştu. Türkiye’nin lojistik, hijyen ve kalite avantajına sahip olduğunu ancak fiyatın belirleyici olacağını söyleyen Zincirlioğlu, “Elimizdeki malı 15 gün içinde Avrupa’da istenen noktaya ulaştırabiliyoruz. İşletmelerimiz hijyen ve temizlik bakımından diğer ülkelere göre çok daha üstün. Avrupa standartlarına uygun mal üretiyoruz. Ama burada en önemli konu fiyat. Aradaki fark 200-250 dolar olursa Avrupalı alıcı Türkiye’yi tercih eder. Fark 500 dolar olduğunda ise mecburen diğer rakip ülkelere yönelir” dedi. Yeni mahsul fiyatlarının ağustos sonunda netleşeceğini belirten Zincirlioğlu, “Şu anda Türkiye’den alivre fiyatlar duyuyoruz. Ancak gerçek piyasa fiyatları ağustos sonunda, mal piyasaya indiğinde ve alışveriş başladığında ortaya çıkacak. Şu anda Türkiye’den giden fiyatların tamamı spekülatif fiyatlardır” ifadelerini kullandı.