İklim dostu pamuk üretimi için çözüm önerileri konuşuldu

Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği (ETO), İyi Pamuk Uygulamaları Derneği (IPUD), Agrita ve BCI iş birliğiyle gerçekleştirilen “Türkiye Pamuk Üretiminde İklim Dostu Uygulamaların Benimsenmesi Yoluyla Dayanıklılığın Artırılması Projesi”nin kapanış toplantısı, sektörü geleceğe taşıyacak önemli adımların tartışıldığı bir etkinlik olarak gerçekleşti. Toplantı kapsamında gerçekleştirilen panele; Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Prof. Dr. Eşref İrget ve Doç. Dr. Kamil Meriç, Ziraat Yüksek Mühendisi Nedim Özbek ile Ceres Kontrol ve Belgelendirme Hizmetleri Tekstil Departman Müdürü Serra Urgancı konuşmacı olarak katıldı. Toplantıda pamuk üretiminde karşılaşılan zorluklar ve sürdürülebilir çözümler hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.

PAMUK ÜRETİMİNDE SU YÖNETİMİNİN ÖNEMİ VURGULANDI

ETO ve IPUD Yönetim Kurulu Üyesi Tolga Uskuç, Türkiye’nin güçlü tekstil sanayisinin, yüksek pamuk tüketim kapasitesine sahip olduğunu belirterek, “Türkiye, ürettiğinden üç kat fazla pamuk kullanabilecek kapasiteye sahip, ancak sadece üretimin üçte biri kadar pamuk üretebiliyoruz” dedi. Dünya genelinde 130 milyon ton pamuk üretildiğini ve bunun 25 milyon tonunun BCI sertifikalı ‘İyi Pamuk’ üretiminden oluştuğunu ifade eden Uskuç, Türkiye’de pamuk üretiminde en kritik sorunun su yönetimi olduğunu vurguladı. Uskuç, ülkemizde yetiştirilen pamuğun yaklaşık yüzde 60’ının sulama yapılmadan üretildiğini ancak buna rağmen pamuk üretiminin tekstil sanayisinde kullanıldığını belirtti.

PROJE GENİŞ ETKİ ALANINA ULAŞTI

ETO Başkanı Prof. Dr. Uygun Aksoy, 2023 Nisan-2026 Nisan tarihleri arasında Ege ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde uygulanan proje kapsamında, kapsamlı veri analizlerinin yapıldığını ve iklim dirençli tarım uygulamaları konusunda çiftçiler ve ziraat mühendisleri için el kitapları, videolar ve broşürlerin hazırlandığını belirtti. Aksoy, proje kapsamında Söke ve Şanlıurfa'da kurulan demo alanlarında sürdürülebilir üretim yöntemlerinin sahada uygulandığını ve düzenli arazi ziyaretleri, tarla günleri ile üretici toplantıları düzenleyerek projenin geniş bir etki alanına ulaştığını ifade etti.

“ÇİFTÇİLERİMİZ ZARAR EDİYOR”

Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım, Türkiye’de pamuk üretiminin son yıllarda ciddi bir düşüş yaşadığına dikkat çekti. 2022 yılında 1 milyon tonun üzerine çıkan üretimin, artan maliyetler ve yetersiz destekler nedeniyle 2025 itibarıyla 653 bin ton seviyesine gerilediğini belirten Yıldırım, şunları söyledi: “Çiftçilerimiz son dört yıldır üst üste zarar ediyor. Bu durum artık sürdürülebilir değil. Bu yıl birçok üreticinin pamuk ekiminden vazgeçeceği düşünülüyor.”

DOĞRU TARIM UYGULAMALARI ŞART

Ziraat Yüksek Mühendisi Nedim Özbek, pamukta sürdürülebilirliğin temelinde doğru çeşit seçimi ve tohum ıslahının yer aldığını vurguladı. İklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklıkların bitki gelişimini olumsuz etkilediğini belirten Özbek, yerel tohumların bilimsel yöntemlerle geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Prof. Dr. Eşref İrget ise yanlış gübreleme uygulamalarının üretim maliyetlerini artırdığına dikkat çekerek, gereksiz gübre kullanımının hem çiftçiye ekonomik yük getirdiğini hem de toprağa zarar verdiğini söyledi. İrget, bilimsel verilere dayalı gübreleme programlarının yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Doç. Dr. Kamil Meriç de su verimliliği açısından bitki kök yapısının doğru analiz edilmesinin önemine değinerek, bu alandaki teknolojik yatırımların artırılması gerektiğini ifade etti.

KÜRESEL PAZARDA SERTİFİKASYON ZORUNLU HALE GELDİ

Ceres Kontrol ve Belgelendirme Hizmetleri Tekstil Departman Müdürü Serra Urgancı, pamukta sertifikasyon ve izlenebilirlik sistemlerinin küresel ticarette belirleyici hale geldiğini belirtti. Urgancı, Better Cotton gibi sistemlerin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda sosyal kriterleri de kapsadığını vurgulayarak, “Tedarik zinciri boyunca izlenebilirlik artık bir tercih değil, zorunluluk. Bu sayede hem çevre korunuyor hem de çocuk işçiliği gibi sosyal riskler denetleniyor” dedi. Toplantının genel değerlendirmesinde, Türkiye’de pamuk üretiminin artırılması ve sürdürülebilirliğin sağlanması için iklim dostu tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması, üreticinin desteklenmesi ve maliyet baskısının azaltılması gerektiği vurgulandı.