Süt ve süt ürünlerinde yüzde 25’lik artış sinyali

KEMAL ÖZKURT - ÖZEL HABER - Yeni yılla birlikte gıda sektöründe maliyet baskısı daha ilk günlerden hissedilmeye başladı. Asgari ücrette yapılan artışla birlikte işçilik giderleri yükselirken, akaryakıt fiyatlarının 45 lira bandına dayanması, enerji ve lojistik maliyetlerini de yukarı çekti. Süt ve süt ürünleri sektöründe ise tablo yalnızca maliyet artışlarıyla sınırlı kalmadı. Çiğ süt üretiminde yaşanan kayıplar, yem fiyatlarının 900 lira seviyesini aşması ve enerji giderlerindeki artış, sektörde dengeleri daha da kırılgan hale getirdi. Üretici ve sanayici cephesinde, 2026 itibarıyla net 28 bin liranın üzerine çıkan asgari ücretin yarattığı baskı, fiyat tartışmalarını yeniden gündemin merkezine taşıdı. Bu süreçte sektörün referans kurumu olan Ulusal Süt Konseyi’nin son olarak litre başına 19,60 TL olarak açıkladığı çiğ süt tavsiye fiyatının, artan maliyetler karşısında yetersiz kaldığı yönündeki eleştiriler güç kazandı. Çiğ süt fiyatına ilişkin yeni dönem beklentileri yüzde 17–20 bandında şekillenirken, piyasada oluşan arz-talep dengesizliği ve hastalık kaynaklı kayıplar, resmi fiyatların sahada karşılık bulup bulmayacağına dair soru işaretlerini artırdı. Piyasasında yaşanan gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan İzmir Yoğurtçular ve Sütçüler Esnaf Odası Başkanı Kazım Selvi, “Çiğ sütte yüzde 17–20 bandında bir artış beklentisi var ancak bu oranlar sahada gerçek fiyat olmayacak. İlk etapta süt ve süt ürünlerinde raflara yansıyacak artışın yüzde 25’in altında kalması beklenebilir ama bu fiyatlar burada durmaz. Asgari ücret artışı, mazot ve enerji giderleriyle birlikte zincirin tamamı yukarı itiliyor” dedi.

ÇİĞ SÜTTE GERÇEK FİYAT BEKLENTİSİ

Ulusal Süt Konseyi’nin henüz yeni dönem çiğ süt fiyatını açıklamadığını ancak ortalama yüzde 17-20 bandında bir artış yaşanmasını beklediklerini belirten Selvi, “Ulusal Süt Konseyi henüz fiyatı açıklamadı ancak biz yüzde 17 ve yüzde 20 bandında bekliyoruz bu süt fiyatlarını. Ama bu gerçek fiyat olmayacak. Yüzde 17 veya 20 olursa Ulusal Süt Konseyi’nin açıkladığı zamma kimse uymayacak gibi görünüyor. Çünkü sütte aşırı derecede bir talep var. Şap dalgasında dolayı yüzde 30 ve yüzde 40 bir kaybımız var. Süt veren hayvanlarımızın çoğu kesime gitti. Bu yüzden dolayı şu an müthiş bir rekabet içerisinde büyük firmalar. Sütte büyük bir arz ve talep var ama süt de yok. O yüzden dolayı süt fiyatları gerçek fiyatları yansıtmayacak gibi gözüküyor. Çünkü talep çok olduğu için USK’nın verdiği tavsiye fiyatının üstünde fiyatların ortaya çıkacağını düşünüyoruz” diye konuştu.

YENİ YILDA ETİKETLER YUKARI

Süt ürünlerinde etiketlerin yeni yılda yukarı yönlü hareket edeceğini belirten Selvi, ilk aşamada firmaların artışı sınırlı tutmaya çalışılacağını, ancak bunun kalıcı olmayacağını kaydetti. İşçilik maliyetinin asgari ücretle birlikte yükseldiğine, akaryakıt ve elektrik giderlerinin de baskıyı artırdığını belirten Selvi, “Zamlar daha bugünden başladı. Tabii tabii tabii. Yani şimdi çünkü niye? Bugün 1 ay itibarıyla biliyorsunuz ki personellerde olsun… Evet. Yani bir asgari ücretin artışı. İki, mazota da zam geldi. Yakıt giderleri. Genel giderler ve şimdi yakında elektriğe de zam bekleniyor. Herkesin giderleri de farklı. Yani şimdi bin personel çalıştıran bir A firmasıyla 20 personel çalıştıran bir B firması arasında mutlaka ki bir fark olacak. Ama tonaj farkı da var sonuçta. Birisi 800 ton süt işliyor, birisi 40 ton süt işliyor. Ama tahmini rakamlar yüzde 25’in altında bir etkileme yapılacak ilk etapta görünen. Ama bu süt fiyatları da bu şekilde durmayacak” dedi.

KREMADA ARZ KRİZİ DERİNLEŞİYOR

Süt ürünleri piyasasında en dikkat çekici artışlardan birinin kremada yaşandığını, bu durumun zincirleme etki yarattığını söyleyen Selvi, “Kremanın olması gereken geneldeki fiyatı, mesela 10 kilo çiğ süt kaç paraysa 1 kilo kremanın fiyatı o bedelden ödenirdi. Ama şu an öyle değil maalesef. Şu an krema ortalama 20 kilo süt fiyatına dayanmış durumda. Yani 10 kilodan, yani 10 kilo süt 1 kilo kremaydı. Şimdi 20 kilo süt 1 kilo krema olacak gibi gözüküyor. Çünkü kremaya çok talep var. Krema üretimi azaldı iyice. Tüketim de çoğaldı kış olması nedeniyle. Bir de şimdi Ramazan ayı geliyor. O zaman daha çok tüketimler artacağı için bu hayvansal gıdada hem ete hem sütte bayağı bir yansıyacak gibi muhtemelen gözüküyor” dedi.

ÜRETİCİYE ZAM SINIRLI YANSIYACAK

Piyasadaki şap dalgası ve süte olan talebin artmasıyla birlikte üreticiye yansımalarını da değerlendiren Selvi, “Süt fiyatı açıklandığı zaman süt yemi 900 liran bin 100 lira olacak. Fark etmeyecek yani. Burada üretici çok rahatlayacak diye bir konum olacağını düşünmüyorum. Çünkü talep arttıkça giderler de artacak. Buna keza süte zam verilecek ama süte zam verilse bile sonuçta bu ortalama olarak süte, yeme, genel hayvanın tüketimine ve genel giderlere bakılarak yapılan Süt Konseyi’nin verdiği zam var. Üretici sadece şöyle rahatlayacak: Şu an üretici süte arz ve talep yüksek belki yüksek fiyat veren firmalara satış yapılabilir kurtarabilir. O da yüzde 10 ancak yüksek satabilir cüzi miktarda yansır” diye belirtti.