Turizm yasaklarla değil, rekabetle büyür: Dijital platform tartışması

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Başkanı ve Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkan Yardımcısı Mehmet İşler, Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TÜRSAB)’nin, Airbnb, Expedia, GetYourGuide, Viator, Isango, ToursByLocals, Agoda, Trip.com Group, Hotels.com ve Musement gibi 10 uluslararası dijital seyahat platformuna erişim engeli talebiyle açtığı dava hakkında görüşlerini paylaştı. İşler, sektörün dijital platformlarla birlikte hareket ettiğini belirterek, konunun yeterince analiz edilmediğini düşündüklerini söyledi ve dijital platformların yasaklanması yerine doğru hukuki çerçevede yönetilmesi gerektiğini vurguladı.

PLATFORMLAR ÜLKENİN KÜRESEL VİTRİNİ

Dünya turizminin dijitalleşme, yapay zekâ ve online platformlar ekseninde hızla ilerlediğini dile getiren İşler, online seyahat acentelerinin sadece satış kanalı değil, aynı zamanda destinasyonların küresel vitrini olduğunu belirtti. İşler, “Davada adı geçen ve geçmeyen platformlar üzerinden Türkiye’nin otelleri, kıyıları, şehirleri ve markaları milyonlarca potansiyel misafire aynı anda ulaşıyor. Bu gerçeklik göz ardı edilerek atılacak her adım, iyi niyetli olsa da ülke turizmine orta ve uzun vadede zarar verir. TÜRSAB bu konuda bir sorun görmüş olabilir, haklı da olabilirler. Ancak; bize göre, çözüm bunlara erişimi yasaklamak değildir. Çözüm; hukuki çerçeveyi doğru kurmak, rekabeti korumak ve sistemi düzenlemektir. Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı, bu yaklaşımı açıkça desteklemektedir. Anayasanın 48 ve 167 maddeleri ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun bu konuda yol göstericidir. Dolayısıyla hukuken de mesele; ‘erişim engeli’ ya da ‘kapatma’ değildir. Mesele; vergilendirme, temsilcilik, veri kullanımı, tüketici hakları ve haksız rekabet gibi başlıkların net, şeffaf ve denetlenebilir kurallarla düzenlenmesidir.”

DÜNYADA ÖRNEĞİ YOK

Mehmet İşler, dijital platformların yasaklanmasının dünya örneklerinde karşılığı olmadığını da vurguladı: “Bugün dünyada, tüm küresel OTA’ların kapalı olduğu tek bir turizm ülkesi yoktur. Aksine, turizmde söz sahibi ülkeler, dijital platformları yasaklamak yerine, kontrol ederek, regüle ederek ve rekabeti artırarak güçlenmektedir. Türkiye gibi dünya turizminde üst sıralarda yer alan, 100 milyon turist hedefi koyan bir ülkenin, yasaklarla, erişim engelleriyle ve kapatma refleksiyle anılması, ülke imajı açısından ciddi bir çelişkidir. Dijitalleşmeyi mahkeme kararlarıyla veya erişim engelleriyle durdurmaya çalışmak, bugünün dünyasında mümkün değildir. Bu yaklaşım kısa vadede rahatlama hissi yaratabilir, ama otelciye, seyahat acentasına, kamuya ve ülke ekonomisine kalıcı fayda sağlamaz. Geçmiş örnekler bunu açıkça göstermektedir. Asıl çözüm; küresel platformları kapatmak değil, Türkiye merkezli güçlü dijital platformların doğmasına öncülük etmektir. Bu ancak açık piyasa, adil rekabet ve doğru hukuki düzenleme ile mümkündür. Dijital platformlar ve yapay zekâ, tehdit değil, doğru yönetildiğinde büyük bir fırsattır. Turizm yasaklarla değil, rekabetle büyür. Dijitalleşme durdurulamaz; doğru hukuki zeminle yönetilir. Sorun varsa, çözüm kapatmak değil, düzenlemek ve ortak akılla hareket etmektir.”