Yargıtay’dan emsal karar: Prim birleştirmesinde son söz sigortalının

Sosyal güvenlik alanında milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren önemli bir yargı kararı alındı. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş'ın gündeme taşıdığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararıyla, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) yıllardır uyguladığı "zorunlu hizmet birleştirmesi" anlayışına son verildi. İşte detaylar…

SGK, SON 7 YIL KURALINI GEREKÇE GÖSTERDİ

Sürecin başlangıcı, SSK kapsamında 6 bin 730 gün, Emekli Sandığı kapsamında 450 gün ve Bağ-Kur'da 2 bin 92 gün primi bulunan bir kişinin 28 Mart 2002 tarihinde emeklilik başvurusu yapmasıyla oldu. Söz konusu sigortalı, SSK'dan emekli olmak için gerekli olan 25 yıllık sigortalılık süresi ile 5 bin prim günü şartlarını yerine getirmesine rağmen talebi kabul edilmedi.

Dosyaya göre SGK, sigortalının son yedi yıllık çalışma süresinde Bağ-Kur hizmetlerinin ağırlıklı olduğunu belirterek emekliliğin Bağ-Kur hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Bu nedenle vatandaştan 9 bin prim gününü tamamlaması istendi ve emeklilik süreci yaklaşık bir yıl ertelendi.

Bu durum, sigortalının daha ağır koşullarla ve daha düşük aylıkla emekli olmasına yol açtı. Bunun üzerine vatandaş, Bağ-Kur hizmetlerinin hesaba katılmamasını ve yalnızca SSK ile Emekli Sandığı kapsamındaki çalışmalarının dikkate alınmasını talep ederek dava açtı.

MAHKEMEDEN EMSAL NİTELİĞİNDE KARAR

Davayı inceleyen İş Mahkemesi, sigortalıların hizmet birleştirmesi yapmaya zorlanamayacağı yönünde dikkat çekici bir karara imza attı. Mahkeme, sosyal güvenlik haklarının belirlenmesinde sigortalının tercihinin esas alınması gerektiğini vurguladı.

Bağ-Kur hizmetleri değerlendirme dışı bırakıldığında son yedi yıllık dönemde SSK çalışmalarının baskın hale geldiğini belirleyen mahkeme, davacının haklı olduğuna hükmederek kayıplarının yasal faiziyle birlikte karşılanmasına karar verdi. SGK'nın yaptığı itirazı değerlendiren Bölge Adliye Mahkemesi de yerel mahkemenin kararını yerinde bularak onayladı.

TALEPLE BAĞLILIK KURALINA AYKIRI BULDU

Dosyanın Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin önüne gelmesiyle birlikte dava yeni bir boyut kazandı. Daire, davacının dilekçesindeki talep bölümünü esas alarak Emekli Sandığı hizmet sürelerinin de değerlendirmeye alınmasını, "taleple bağlılık" kuralına aykırı buldu ve yerel mahkeme kararını bozdu.

Ancak İş Mahkemesi, bu değerlendirmeye katılmayarak önceki kararında ısrar etti. Mahkeme, bir dava dilekçesinin yalnızca sonuç kısmının değil, tüm içeriğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Açıklama bölümlerinde davacının amacının Bağ-Kur hizmetlerinin kapsam dışında bırakılması ve diğer iki sosyal güvenlik statüsündeki hizmetlerinin dikkate alınması olduğunun açıkça ifade edildiğini belirtti.

SON SÖZÜ HUKUK GENEL KURULU SÖYLEDİ

Yerel mahkemenin direnme kararının SGK tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun gündemine taşındı. Kurul, dava dilekçesinin bütünü ve tarafların tasarruf yetkisi ilkesi çerçevesinde yaptığı incelemede, davacının iradesinin açık olduğunu değerlendirdi. Kararda, davacının yalnızca mağduriyetine neden olduğunu düşündüğü Bağ-Kur hizmetlerinin değerlendirme dışında tutulmasını talep ettiği belirtildi.

Genel Kurul, yerel mahkemenin davacının isteminin dışına çıkmadığı sonucuna vararak direnme kararını hukuka ve usule uygun buldu.

Bu karar, farklı sosyal güvenlik kurumlarında çalışmış çok sayıda sigortalı açısından önemli sonuçlar doğurabilecek nitelikte değerlendiriliyor. Kararla birlikte, emeklilik hesabında hangi hizmetlerin dikkate alınacağı konusunda sigortalının tercihinin daha fazla önem kazanacağı ve bu durumun emeklilik şartları ile bağlanacak aylık miktarı üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor.