Seyit Çelebi (Görmeyenler Kültür ve Birleşme Derneği), Ali Aydoğmuş, Vedat Başer (Çağdaş Özürlüler Yaşam Derneği), Ali Aydoğmuş (Herkes İçin Turizm Derneği), Hüseyin Doğan ( Herkes İçin Engelsiz Bir Dünya Derneği) Serap Dikmen (KEDİ Otizm Derneği) ‘nden oluşan 365 Gün Engelliyiz Platformu heyeti, “Eşit Yaşam Haktır, Birlikte Savunalım" sloganıyla 16 Nisan 2025 tarihinde Konak meydanında başlattığı ve diğer ilçelere yaydığı imza kampanyasının verilerini paylaştı. Buna göre 6300 ıslak, 3703 de online platform aracılığıyla imzaya ulaşıldı. Bununla birlikte platformun engelli politikalarında köklü değişiklikler öngören 5 Maddelik Çözüm Raporu’nun sunumunu yaptı.
Platformun ilettiği raporda, mevcut sistemdeki tıkanıklıklar ve çözüm önerileri şöyle sıralandı:
Sorun 1: Engellilik meselesinin sadece "yoksulluk" ve "sosyal yardım" perspektifiyle ele alınması, bireyleri pasif konuma itmekte ve üretime katılımlarını engellemektedir. Öneri: Engellilik; istihdam, erişilebilirlik ve toplumsal katılım ekseninde hak temelli bir politika ile yönetilmelidir. Engelli bireyler yardım nesnesi değil, ekonomiye değer katan aktif özneler olarak görülmelidir.
Sorun 2: Bakım hizmetlerinin sadece aileye özellikle de annelere verilen maaş üzerinden kurgulanması, eğitimli ebeveynleri iş gücünden çekmekte ve aile yapısını ekonomik ve sosyal olarak zorlamaktadır. Öneri: İskandinav ülkelerindeki gibi, bireyin kendi evinde profesyonel destek aldığı modeller Türkiye'ye uyarlanmalıdır. Bakım yükü ailenin omuzlarından alınarak kamusal ve profesyonel hizmetlerle güçlendirilmelidir.
Sorun 3: İstihdamın sadece kamu kadroları ve kota uygulamaları ile sınırlı kalması sürdürülebilir değildir. Öneri: Kamu, iş dünyası ve STK'lardan oluşan bir koordinasyonla "Engelli Girişimciliği" desteklenmelidir. Hibe, faizsiz kredi ve mentorluk destekli bu model, pilot bölge olarak İzmir'de en az 5 yıl uygulanmalıdır.
Sorun 4: Valiliklerin kendi kurumlarını denetlemesindeki zorluklar ve teknik personel yetersizliği, erişilebilirlik denetimlerini etkisiz kılmaktadır. Öneri: Tıpkı asansör denetimleri gibi sertifikalı, periyodik ve bağımsız bir denetim mekanizması kurulmalıdır. Cezai yaptırımlar merkezi ve tavizsiz uygulanmalıdır.
Sorun 5: Bakım merkezlerinin denetimlerinde şeffaflık sorunları yaşanmakta ve uzman personel eksikliği hissedilmektedir. Öneri: Denetim süreçlerine engelli dernekleri ve temsilcileri dahil edilmelidir. Türkiye genelinde 7 bölge için 7 ayrı denetim ekibi kurularak süreç şeffaflaştırılmalıdır.