Van Gölü Havzası’nda yağışlar üreticinin yüzünü güldürdü

Geçtiğimiz yıl son 70 yılın en kurak dönemlerinden birini yaşayan bölgede, bu yıl yağışların artması tarımsal üretime olumlu yansıdı. Kuraklık nedeniyle verim kaybı yaşayan çiftçiler, yem bitkileri ve hububat üretiminde bereketli bir hasat dönemi bekliyor.

Ot biçme çalışmalarının başladığı havzada üreticiler, biçtikleri otun bir bölümünü hayvanlarının yem ihtiyacını karşılamak için ayırırken, kalan kısmını balya yaparak 100 ile 150 lira arasında değişen fiyatlarla satışa sunmayı planlıyor. Hububat hasadına sayılı günler kala üreticiler, hem hayvanlarının yem ihtiyacını karşılamayı hem de elde edecekleri gelirle ekonomik kazanç sağlamayı hedefliyor.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Murat Tunçtürk, bölgede 2022 yılından bu yana küresel ısınmanın etkisiyle tarımsal üretimde dalgalanmalar yaşandığını belirtti. Tunçtürk, 2022-2024 döneminde buğday, arpa, sebze, meyve ve mera veriminde ciddi bir düşüş yaşanmadığını, ancak 2024-2025 geçişinde özellikle tarla ürünlerinde önemli verim kayıpları görüldüğünü ifade etti. Bu yılki yağışların ise bu olumsuz tabloyu büyük ölçüde tersine çevirdiğini belirten Tunçtürk, buğday boylarının yaklaşık 90-100 santimetreye ulaştığını ve üreticilerin verimli bir sezon geçirmesinin beklendiğini söyledi.

Buğdayda 2024'te dekardan 196 kilogram verim alınırken, geçen yıl bu rakamın 136 kilograma düştüğünü dile getiren Tunçtürk, şunları kaydetti:

"Arpada ise dekardan 220 kilogram olan verim 2025'te 160 kilograma geriledi. Yoncada da 2025'te çok ciddi bir verim düşüşü yaşandı. Bunun en büyük sebebi yağışların yetersiz olması ve sıcaklıkların artmasıdır. 2024 ile 2025 yıllarını değerlendirdiğimizde yağışlarda yaklaşık yüzde 30-40 oranında azalma görüyoruz. Bu yıl açısından oldukça ümitliyiz. Çünkü bu yılın ilk altı aylık döneminde yaklaşık 270 milimetre yağış düştü. Bu değer 2025'te yaklaşık 100 milimetre seviyesinde kaldı. Yağışın yetersiz olması kadar yıl içindeki dağılımının düzensiz olması tarımsal üretimi olumsuz etkiliyor. Geçen yıl birçok çiftçimiz, özellikle buğday üretimi yaptığı ve toprak şartlarının uygun olmadığı arazilerde ürününü hasat edemedi. Buğdayı da arpayı da toprağa sürmek zorunda kaldı. Bu yıl üniversite bünyesinde yürüttüğümüz buğday adaptasyon çalışmasında buğdayların boyları yaklaşık 90-100 santimetreye kadar ulaşmış durumda."

"Yağışlar bölgede yetiştirilen yem bitkilerini de olumlu yönde etkiledi"

Meraların bölge hayvancılığı için hayati önem taşıdığını ifade eden Tunçtürk, Van'da yaklaşık 3,5 milyon küçükbaş ve 150 bin büyükbaş hayvanın bulunduğunu, yüksek rakımlı meralarda hayvanların hala otlatıldığını ve çayırların biçildiğini gözlemlediklerini dile getirdi.

Van'ın önemli miktarda mera varlığına sahip olduğunu değerlendiren Tunçtürk, "Meralarda yetişen doğal bitki örtüsü son derece değerlidir. Bu yıl alınan yağışlar bölgede yetiştirilen yem bitkilerini de olumlu yönde etkiledi. Geçen yıl yoncada dekardan yaklaşık 100 kilogram, korungada ise yaklaşık 85 kilogram verim elde edildi. Oysa 2024'te yoncada yaklaşık 180-200 kilogram, korungada ise yaklaşık 160 kilogram verim alınmıştı. Bu yıl yoncada ve korungada 200 kilogramın üzerinde verim bekliyoruz. Ayrıca buğdayda ve arpada da 300 kilogram verim öngörüyoruz." diye konuştu.

Sonbahar ve ilkbaharda etkili olan yağmur ve kar yağışlarının yer altı su kaynaklarını önemli ölçüde beslediğini aktaran Tunçtürk, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Derelerimiz, çaylarımız ve barajlarımız şu an doluluk açısından oldukça iyi seviyede. Bu nedenle sulu tarım kapsamında yapılan sebze ve meyve yetiştiriciliğinde bu yıl, hem 2024 hem de 2025'e göre daha iyi sonuçlar alacağımız kanaatindeyiz. İnşallah önümüzdeki altı aylık süreçte de iklim verileri beklentilerimiz doğrultusunda seyreder. Öğretim üyeleri olarak çiftçilerimizle tarımsal üretim alanlarını gezdiğimizde hem üreticilerimizin hem de bizlerin bu yıl Van Gölü Havzası'ndaki tarımsal üretim konusunda oldukça umutlu olduğunu görüyoruz. İnşallah ürünlerimiz bol olur, çiftçilerimiz emeklerinin karşılığını alır. Bizler de her zaman olduğu gibi sahada çiftçilerimize destek vermeye devam edeceğiz."