Büyükşehir’den kırsal gençlik için veri temelli kalkınma projesi

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay öncülüğünde kırsalın sosyal, kültürel, ekonomik, çevresel ve doğal dinamiklerini güçlendirmek amacıyla kurulan İzmir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Çalışma Grubu, “Toprağın Genç Aklı” projesini Kiraz’dan başlattı. Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen proje kapsamında, kırsalda artan yaşam zorluklarına karşı genç nüfusun yerleşik hale gelmesi ve tarımsal üretimin güçlendirilmesi hedefiyle saha çalışmaları gerçekleştirildi.

Kiraz’ın İğdeli ve Karaburç mahallelerinde başlayan çalışmalar sırasında ekipler, işletmelerden evlere, köy kahvehanelerinden üretim alanlarına kadar gençlerle birebir iletişime geçti. 18–40 yaş arasındaki kırsal genç nüfusun yaşam koşulları, sosyal ve ekonomik imkânları ile talepleri detaylı şekilde araştırıldı. Kiraz’ın ardından İzmir’in tüm kırsalında uygulanacak proje, yerinde ve güvenilir verilerle gençlerin kırsalda yaşamını sürdürebilmesi için ihtiyaç duyulan çözümleri ortaya koyacak. Toplanan veriler ışığında, İzmir kırsalının geleceğini şekillendirecek doğru projeler doğru alanlarda hayata geçirilecek.

GENÇLERİN İHTİYAÇLARI YERİNDE ANALİZ EDİLİYOR

Proje hakkında bilgi veren Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kırsal Alan Strateji Şube Müdürü Yeşim Karabörklü, “İlk olarak nüfus, doğal varlıklar, mevcut sosyal yapı ve benzeri veri envanter çalışmasını tamamladık. Bugün de ilk saha deneyimimizi yaşadık. Mahallelerdeki gençler ile görüşmeleri yapacak belediyenin uzman ekibi de özellikle gençlerden oluşturuldu. Tarım alanları miktarı, kooperatifçilik, örgütlenme düzeyi gibi bilgileri yerinden topladık; demografik yapıyı inceledik” dedi.

Kırsaldan genç nüfusun göçüne dikkat çeken Yeşim Karabörklü, gençlerin kırsalda kalmak istemediğini vurguladı. Karabörklü, “Buradaki temel amacımız, özellikle gençlerin göç etme nedenlerini doğru şekilde anlamak. Hangi koşulları iyileştirirsek gençlerimizi kırsalda tutabiliriz sorusuna yanıt arıyoruz. Su krizinin derinleştiği, gıdaya erişimin her geçen gün zorlaştığı bu dönemde, gençlerin toprağına ve yaşadığı yere sahip çıkmasını, üretimi devralarak teknolojiyi de işin içine katarak sürdürmesini istiyoruz” dedi.

YURTTAŞLARIN GÖRÜŞLERİ VE BEKLENTİLERİ DOĞRUDAN ALINDI

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yetki alanındaki 951 kırsal mahallede yürütülen envanter çalışmasıyla kapsamlı veriler elde edildiğini belirten Yeşim Karabörklü, çalışmanın ilk durağı olan Kiraz’ın İğdeli Mahallesi’nde hem nüfus yoğunluğu hem de gençlerin yerinde kalma potansiyelinin tespit edildiğini söyledi.

Karabörklü, “Üstenci bir yaklaşımla ya da masa başında hazırlanan projeler yerine; burada yaşayan, üreten ve geçimini sağlayan yurttaşların düşüncelerini, beklentilerini ve hangi imkânlar sağlanırsa daha verimli olabileceklerini anlamayı hedefliyoruz. Gençlerle birebir görüşerek, kendi ürettiğimiz verilerin doğrulamasını yapıyoruz. Yaşam koşulları, çalışma alanları, geçim kaynakları, aileleriyle yaşayıp yaşamadıkları ve kırsalda kalma isteklerini sorguluyoruz. Gerekli imkânlar sunulduğunda, farklı alanlara yönelebilecek önemli bir genç nüfus bulunduğunu gördük. Gençlerin üretime katılma, kendilerini geliştirme ve geleceğe dair hedeflerinin olduğunu tespit ettik” dedi.

İZMİR’İN GELECEĞİNİ ŞEKİLENDİRECEK PROJE HEDEFLENİYOR

18–40 yaş aralığındaki gençlerle yürütülen çalışmalarda, yalnızca bu grubun değil; kardeşleri, çocukları ve çevrelerindeki lise çağındaki gençlerin taleplerine kadar kapsamlı veriler toplandığını belirten Yeşim Karabörklü, “Amacımız İzmir’in geleceğini değiştirmek. Bu hedef doğrultusunda, kentin önümüzdeki 10 yılını şekillendirecek bir proje ortaya koymaya çalışıyoruz” dedi.

Karabörklü, gençlerin sosyal medyayı, interneti ve teknolojiyi etkin biçimde kullanabilmesini, ulaşım olanaklarının iyileştirilmesiyle kır–kent sürdürülebilirliğinin doğru şekilde yönlendirilmesini, iklim ve su krizine dayanıklı çözümlerle tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanmasını amaçladıklarını belirterek “Tarımsal üretim ve genç nüfusun yerinde kalmasını merkeze alan projemiz, ‘Toprağın Genç Aklı’ sloganıyla ilerliyor. İzmir kırsalının hak ettiği değeri bulması için titizlikle çalışmayı sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

“KOOPERATİF VE İŞ İMKÂNI OLSA BURADA KALIRIZ”

İğdeli Mahallesi’nde saha ekiplerinin gerçekleştirdiği anketlere katılan 18 yaşındaki Selin Usta, gençlerin kırsaldaki yaşama dair düşüncelerini dile getirdi. Kırsalda yaşamanın kendi tercihi olmadığını ifade eden Usta, “Ailem burada yaşıyor, hayvanlarımız burada olduğu için ben de buradayım. Kendi elimde olsa, sosyal güvencemin bulunduğu ve sosyal olanakların daha gelişmiş olduğu bir yerde yaşamak isterim. Köyde sosyal alanların ve çalışabileceğimiz iş imkânlarının olmaması en büyük eksikler. Köyümde kalmak isterim ancak çalışabileceğim bir yer ve sigortam yok. Çalışabileceğimiz kooperatifimiz olsa, iş imkanımız olsa, kendi paramızı kazanabileceğimiz bir durumumuz olsa burada dururuz” diye konuştu. 

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmasını olumlu bulduğunu belirten Usta, “Bu çalışma bizim için çok değerli. Çünkü eksiklerimiz fazla ve sesimizi duyurmakta zorlanıyoruz. Buraya gelmeniz çok önemli. Yetkililerin taleplerimizi duyması gerekiyor ki çözümler üretilebilsin” ifadelerini kullandı.

“GENÇLERİN KÖYDE KALMASI ÜRETİME BAĞLI”

İğdeli Mahallesi’nde çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşan 40 yaşındaki üretici Mesut Dalkıran, kırsalda yaşamın hem zorlukları hem de güzel yanları olduğunu söyledi. Üretimin karşılığını aldıklarında memnun olduklarını, ancak emeğin karşılığı alınamadığında motivasyonun düştüğünü dile getiren Dalkıran, “Köyümüzde ağırlıklı olarak hayvancılık yapıldığı için yoğun bir göç yaşanmıyor. Gidenler ise genellikle mecburiyetten, kendi işini kuramadığı için gidiyor” dedi.

Gençlerin kırsalda kalabilmesi için üretime destek verilmesi gerektiğini vurgulayan Dalkıran, “Çiftçinin ürettiği para ederse gençler köyde kalır. Bu bölgede her şey yetişiyor, çok güzel bir coğrafyadayız. Yapılan anket çalışmasını da olumlu buluyorum. Gençlerin memnuniyetinin ve taleplerinin dinlenmesi çok önemli. Hayvancılığa ve üretime daha fazla destek sağlanırsa gençler burada kalmakta ısrarcı olur, kendi işinin patronu olurlar. Ürettiğini değerinde satamayan ise bu işi bırakmak zorunda kalır” ifadelerini kullandı.

SAHADAN TOPLANAN VERİLERLE POLİTİKA PAKETLERİ TASARLANACAK

Proje kapsamında, pilot olarak seçilen 30 mahallede gençler ve diğer odak gruplarla bilgi değerlendirme toplantıları, anketler ve odak grup çalışmaları gerçekleştirilecek. Sahadan elde edilen veriler analiz edilerek, her mahalle kümesinin özgün yapısına uygun, uygulanabilir politika paketleri ve müdahale araçları tasarlanacak. Bu sayede; tarımla geçimini sağlayan ve kırsalda kalma potansiyeline sahip genç nüfusun belirlenmesi, mahalle ölçeğinde uygulanabilir ve veriye dayalı müdahale modellerinin oluşturulması, kırsaldaki yenilikçi kapasitenin ve tarımsal girişimcilik ekosisteminin güçlendirilmesi ile sahadan elde edilen bulgulara dayalı politika önerilerinin geliştirilmesi mümkün olacak.

KIRSAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI ÖNCÜLÜK EDİYOR

Başkan Tugay’ın vizyonu doğrultusunda hayata geçirilen ve danışmanlığını Prof. Dr. Yusuf Kurucu’nun üstlendiği Kırsal Kalkınma Çalışma Grubu çatısı altındaki proje, çok disiplinli bir yaklaşımla yürütülüyor. Proje, Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nın öncülüğünde ve koordinasyonunda; Tarımsal Hizmetler, Kadın ve Aile Hizmetleri, Sosyal Hizmetler, Muhtarlık İşleri ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlıkları ile İzmir Planlama Ajansı (İZPA) iş birliğiyle uygulanıyor.