Tarihi bir yapının çatısının yenilenmesi, ahşap doğramalarının değiştirilmesi ya da dış cephesinin boyanması gibi işlemler, kültür varlığı niteliği taşıyan yapılarda özel kurallar çerçevesinde yürütülüyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi KUDEB ekipleri, tarihi yapıların özgün mimari özelliklerini, kullanılan malzemeleri ve kültürel kimliğini korumak amacıyla 29 ilçede denetim ve rehberlik hizmeti veriyor. 2021 yılında kurulan ve 2022’den itibaren aktif olarak faaliyet göstermeye başlayan müdürlük, Konak dışındaki 29 ilçede hizmet sunarken, Koruma Bölge Kurulları ile yerel yönetimler arasında koordinasyonu sağlayarak koruma süreçlerinin daha hızlı ve etkin şekilde yürütülmesine katkıda bulunuyor.
UYGULAMALAR SAHADA DENETLENİYOR
KUDEB’in çalışmaları yalnızca restorasyon projelerinin denetimiyle sınırlı değil. Kentsel sit alanlarında bulunan tescilli veya tescilsiz tüm yapılarda basit bakım onarım kapsamında gerçekleştirilecek çatı onarımından dış cephe boyasına, pencere doğramalarının yenilenmesinden derz onarımlarına kadar birçok tadilat çalışması uzman ekipler tarafından yerinde inceleniyor. Yapılacak müdahalelerin özgün mimari özellikleri koruyacak şekilde planlanması sağlanıyor, uygulamalar sahada denetleniyor ve uygun bulunan çalışmalar için “Onarım Uygunluk Belgesi” düzenleniyor. Uygulama sırasında yapının kapsamlı restorasyona ihtiyaç duyduğu tespit edilirse çalışmalar durdurularak süreç Koruma Bölge Kurulu’na taşınıyor.
TARİHİ YAPILAR VE TARİHİ ÇEVRE KORUNUYOR
KUDEB’in görev alanı yalnızca tescilli yapılarla sınırlı kalmıyor. Tarihi alanlarda yürütülen altyapı çalışmaları, kazılar, yıkımlar, ağaç kesimi ve dikimi gibi kültürel mirası etkileyebilecek uygulamalar da uzman ekipler tarafından denetleniyor. Böylece hem kentteki yatırımların sürmesi hem de tarihi dokunun zarar görmeden korunması hedefleniyor. Ayrıca izinsiz uygulamalar tespit edilerek gerekli yasal süreçler başlatılıyor, risk oluşturan yapılarda can ve mal güvenliği için önlem alınması sağlanıyor.
196 KURUM GÖRÜŞÜ HAZIRLANDI
64 personel ve 31 KUDEB uzmanıyla görev yapan müdürlük, Eylül 2023’ten bu yana kültürel mirasın korunmasına yönelik binlerce çalışma gerçekleştirdi. Bu kapsamda; 291 basit bakım ve onarım başvurusu değerlendirildi. 281 tescilsiz yapı için mimari proje kontrolü yapıldı.86 restorasyon projesi denetlendi. 526 izinsiz uygulama incelendi.52 yapı için güvenlik önlemi denetimi gerçekleştirildi.78 tarihi alan yıkım denetimi yapıldı.08 tarihi alan altyapı çalışması denetlendi. 248 kazı, temizlik, ağaç kesimi ve dikimi gibi farklı uygulama incelendi.96 kurum görüşü hazırlandı.
Denetim faaliyetlerinin yanı sıra KUDEB, tarihi yapı sahiplerine bakım ve onarım süreçlerinde teknik rehberlik de sunuyor. Böylece yalnızca tarihi yapıların korunması değil, kent genelinde koruma kültürünün yaygınlaştırılması da hedefleniyor. Bu çalışmalar sayesinde İzmir’in tarihi evleri, hanları, camileri, kiliseleri, sokakları ve anıtsal yapıları özgün kimliğini koruyarak gelecek kuşaklara aktarılırken, kentin kültürel hafızasının yaşatılmasına da önemli katkı sağlanıyor.