Afetlerde bütünleşik risk yönetimi anlayışını ele almak ve yerel ölçekte dirençli kentler oluşturulmasına yönelik yaklaşımları tartışmak amacıyla düzenlenen ‘Afetlerde Bütünleşik Risk Yönetimi: Dirençli Karabağlar Sempozyumu’nun kapanış ve değerlendirme oturumu, Karabağlar Belediyesi ev sahipliğinde Muzaffer İzgü Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi.
Kapanış oturumunda Karabağlar Belediye Başkanı Helil Kınay moderatörlük yaparken, Ankara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ruşen Keleş ile Boğaziçi Üniversitesi ve İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nden Prof. Dr. Murat Türkeş sunumlarını gerçekleştirdi. Oturumda, afetlerin yalnızca fiziksel bir yıkım olarak değil; sosyal, ekonomik ve yönetsel boyutlarıyla birlikte ele alınması gerektiği vurgulanırken, bilimsel yöntemlere dayalı, bütüncül ve katılımcı bir yerel yönetim anlayışının önemi öne çıktı.
GURURLA İZLİYORUM
“Nasıl dirençli bir şekilde ayakta kalabiliriz? Kendimizi nasıl iyileştirebiliriz? İşte bu soruların yanıtlarını arıyoruz” diyen Başkan Kınay, “Bugün sizlerle paylaştığımız çalışmayla ilgili olarak, az önce sunum yapan arkadaşlarıma bir kez daha teşekkür etmek istiyorum. Bir belediye başkanı olarak bunu gururla izliyorum… Karabağlar’da bir ilçe belediyesi olarak, kentsel dönüşüm çalışmalarımızı yalnızca fiziksel bir dönüşüm olarak ele almıyoruz. Riski, afeti, kırılganlıkları, ekonomik ve sosyolojik yapıyı; yani kendi gerçeğimizi ve kendi kısıtlarımızı ortaya koyarak adımlarımızı sağlam atmaya çalışıyoruz. Bu anlayışla tüm mahallelerimizde, bütün detayları içeren kapsamlı bir çalışma yürüttük. Elbette bu çalışmanın geliştirilmesi gerekiyor ve devamı da gelecek. Bu bir başlangıç adımıdır. Yerel yönetim olarak nasıl davranacağımızı, nasıl bir politika izleyeceğimizi ve hayata hangi perspektiften baktığımızı ortaya koymak istedik. Biz; bilimi, mühendisliği, sosyolojiyi, toplumu, ekonomiyi ve kırılganlıkları birlikte ele alarak, hiç kimseyi ve hiçbir koşulu dışarıda bırakmadan ilerleyeceğiz. Küçük ama kararlı adımlarımızdan vazgeçmeden süreci sürdüreceğiz. Bunu yerel yönetim anlayışımızın bir gereği olarak yapacak; uzmanlarımız ve destek veren tüm paydaşlarla birlikte yürütmeye devam edeceğiz” mesajını verdi.
YENİDEN AYAĞA KALKMAYI BİLMELİYİZ
Afete yönelik hazırlık çalışmalarını sürdürdüklerini ve bunları kamuoyuyla paylaştıklarını aktaran Başkan Kınay, “Önümüzdeki aşamalarda da bu çalışmaları birlikte değerlendirerek geliştirmeye devam edeceğiz… Kırılganlıklarımızı azaltabilmek için, düşsek bile yeniden ayağa kalkmayı bilmeliyiz. Dizlerimizdeki tozu silkeleyip birbirimize dayanarak, kol kola girerek ve dayanışmayı büyüterek yol almak zorundayız. Bunu ancak bütünün her bir parçasıyla birlikte hareket ederek başarabiliriz. Bu sözlerle birlikte, bugün burada yapacağımız tüm değerlendirmelerde siz değerli hocalarımızın görüşlerini almak istiyorum. Yıllardır birlikte tartıştığımız; kentleşmenin nasıl olması gerektiği, kentte adaletin nasıl sağlanacağı ve kent yaşamının insana, doğaya ve tüm canlılara nasıl dokunacağı gibi temel başlıklar çerçevesinde, yaşadıklarımızın kapsamlı bir değerlendirmesini sizlerden dinlemek isterim” ifadelerini kullandı.
BENZER BİR ÖRNEĞİNE RASTLAMAK OLDUKÇA GÜÇ
Sempozyumun son derece öğretici olduğunu kaydeden Prof. Dr. Ruşen Keleş ise “Meslek hayatımda artık ileri bir yaştayım; ancak bugün yapılan konuşmaların bilimsel özü ve niteliği açısından son derece öğretici olduğu kanaatindeyim. Değerli konuklar, ne yazık ki başka belediyelerde benzer bir yaklaşımı göremiyoruz. Türkiye’de Karabağlar Belediyesi, Karabağlar’ı yakından ilgilendiren kentsel dönüşüm gibi önemli bir konuyu bilimsel yöntemlerle ve güvenilir bir kadroyla ele alıyor. Bu yönüyle, diğer il ve ilçelerde benzer bir örneğine rastlamak oldukça güç görünüyor… Kişilerin seçimi ve görevlendirilmesi de son derece önemlidir. İzin verirseniz, Fransızca bir cümle söyleyip ardından Türkçeye çevirmek isterim: ‘Bana yakın çalışma arkadaşlarının kim olduğunu söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim.’ Yakından gözlemlediğim kadarıyla, belediye başkan yardımcıları başta olmak üzere teknik personel özenle seçilmiş kişilerden oluşuyor. Belediye başkan yardımcılarının ve diğer teknik kadronun gösterdiği titizlik, ne yazık ki birçok belediyede rastlamadığımız bir özeni yansıtıyor. Bu tabloyu gördükçe insanın içinden, böyle bir kadronun parçası olmak geliyor” sözlerine dikkat çekti.
PLANSIZLIK, DENETİMSİZLİK, YANLIŞ KENTLEŞME…
Doğal afetleri ‘doğal’ olmaktan çıkarıp insan eliyle büyütülmüş felaketlere dönüştüren pek çok neden olduğunu söyleyen Keleş, “Kanaatime göre, imar afları ve eşgüdüm eksikliği bunların başında geliyor. Türkiye’de yıkıma uğrayan illere Alman yardımının, asker ve jandarmadan daha erken ulaştığına ilişkin gözlemler yapılmıştır. Almanya’dan gönderilen yardımların daha hızlı ulaştığı görülürken, Ankara’dan jandarma ve polis sevkinde gecikmeler yaşanması ciddi bir koordinasyon eksikliğine işaret ediyor. Bu durum, afet yönetimindeki planlama ve organizasyon sorunlarını açıkça ortaya koyuyor… Bununla birlikte, can ve mal güvenliği açısından belirleyici olan başka faktörler de vardır. Kentleşmenin niteliği, biçimi ve yoğunluğu; yapı ve nüfus yoğunluğunun doğru planlanmaması; imar planlarında depreme dayanıklılığın yeterince gözetilmemesi; on altı milyonluk İstanbul ve çevresindeki aşırı nüfus yoğunluğu; gecekondulaşma ve kaçak yapılara imar affı ya da imar barışı gibi adlar altında hoşgörü gösterilmesi; dere yataklarına yapı izni verilmesi gibi uygulamalar, yapılan yanlışlardan ve tutarsızlıklardan yalnızca birkaçıdır. Sonuç olarak, afetlerin yıkıcı etkisini artıran unsurlar yalnızca doğa kaynaklı değildir; plansızlık, denetimsizlik ve yanlış kentleşme politikaları da bu tablonun önemli parçalarıdır… Yönetim anlayışının ötesine geçerek bu konulara bilimsel yöntemlerle yaklaşmayı gündemine alan Karabağlar Belediyesi’ni ve yetkililerini, başta Sayın Belediye Başkanı olmak üzere kutlamak gerekir. Bütünsellik kavramı son derece önemlidir. Alan, süre ve konu bakımından bütüncül bir yaklaşım esas alınmalıdır. Bu meselenin yalnızca fiziksel bir olay olarak görülmesinin yanlışlığına, benden önce söz alan değerli konuşmacılar da değindiler. Ben de bu vesileyle belediyemizi bir kez daha kutluyor, çalışmalarında başarılar diliyorum” dedi.