Sağlıklı Kentler Forumu’nda geleceğin şehirleri masaya yatırıldı

Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği tarafından, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay öncülüğünde ilk kez düzenlenen Sağlıklı Kentler Forumu’nda, iki gün boyunca kentlerin geleceğini ilgilendiren gıda, su ve enerji başlıkları kapsamlı biçimde değerlendirildi. İstanbul’daki Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen forumda; üretime katılan, doğal kaynaklarını koruyan ve kendi enerjisini üretebilen kent modellerinin gerekliliği öne çıktı.

Forumun ikinci gününe Başkan Cemil Tugay’ın yanı sıra İstanbul Vali Yardımcısı Mustafa Kaya, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği üyesi belediye başkanları, akademisyenler, bürokratlar ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı. Oturumları dikkatle takip eden Tugay, İzmir’in daha sağlıklı bir kent olması hedefi doğrultusunda konuşmacılarla görüş alışverişinde bulundu. Program sonunda ise katılımcılara teşekkür plaketi verildi.

Etkinliğin ilk gününde “Düğümler” başlığı altında kentlerin karşı karşıya olduğu krizler, kırılganlıklar ve kritik eşikler ele alınırken; ikinci gün “Koridorlar” temasıyla çözüm yollarına odaklanıldı. Ekolojik, ekonomik, sosyal ve yönetsel bağlantılar üzerinden kentlerin geleceğine ilişkin yol haritası oluşturuldu. “Eşik” bölümünde ise kentlerin krizlerden çıkış sürecinde nasıl bir dönüşüm yaşayabileceği değerlendirildi. Forum sonunda doğa temelli çözümler, yerel uygulamalar ve iş birliklerine dayalı ortak hareket alanları öne çıktı.

“Gıdanın Koridorları” başlıklı ilk oturum, "Kentten Kırsala Yeni Bağlar / Kentte Yaşam Ağları" temasıyla düzenlendi. Moderatörlüğünü İstanbul Teknik Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Öğretim Üyesi Serim Dinç’in yaptığı oturumda, Boğatepe Çevre ve Yaşam Derneği Başkanı Zümran Ömür ile Ege Üniversitesi Tarım Ekonomisi Bölümü Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tayfun Özkaya konuştu. Kars’ın Boğatepe köyünde yürütülen kırsal kalkınma çalışmalarını paylaşan Ömür, toprağın doğru değerlendirilmesi ve kırsalın planlı gelişiminin önemini anlattı. Prof. Dr. Tayfun Özkaya ise İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bokaşi kompostu ve biyokömür projelerini örnek gösterdi. Oturumda belediyelerin tarım ve gıda üretiminde daha etkin rol üstlenmesi gerektiği vurgulandı.

“Suyun Koridorları” oturumunda ise "Kuraklık Çağında Kentler" konusu ele alındı. İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yurdanur Ünal’ın moderatörlüğündeki oturumda, Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu ile Prof. Dr. Gül Sayan Atanur görüşlerini paylaştı. Atanur, peyzaj uygulamalarının aslında kentlerin altyapısının bir parçası olduğuna dikkat çekerek sürdürülebilir drenaj sistemlerini anlattı. Betonlaşmaya dayalı dönüşüm projelerinin risklerine değinen Atanur, her kentin kendi doğasına uygun su politikaları geliştirmesi gerektiğini ifade etti. Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu ise belediyeler için hazırladığı 7 aşamalı risk yönetimi modelini paylaştı. Modelde meteoroloji birimlerinin kurulması, yağmur hasadı uygulamaları, gri su kullanımı ve kentlerin taşıma kapasitesinin dikkate alınması gibi başlıklar yer aldı.

Forumun “Enerji Koridorları” oturumunda ise "Kentlerin Enerji Dönüşümü" konusu değerlendirildi. Füzyon Solar CEO’su Harun Girgin’in moderatörlüğündeki oturumda, Enerji Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Hasan Sarıçiçek ile Es Denizcilik Gayrimenkul Geliştirme Müdürü Alican Baycan konuşmacı olarak yer aldı. Sarıçiçek, geçmişten günümüze kentlerin enerji tüketim alışkanlıklarının nasıl değiştiğini anlatarak geleceğin şehirlerinin enerjiyi sadece tüketen değil; aynı zamanda üreten, yöneten ve paylaşan yapılar olacağını söyledi. Baycan ise enerji verimliliği sağlayan kent tasarımlarına dikkat çekerek ulaşım ihtiyacını azaltan “kompakt şehir” modelinin önemini anlattı.

“Kentte Kimler Var” başlıklı oturumda kent yaşamı farklı yönleriyle ele alındı. Moderatörlüğünü İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burcu Zeybek’in yaptığı oturumda, yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş ile Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Kocabıyık konuştu. Özellikle Yaren Leylek hikâyesiyle tanınan Tüydeş, şehirlerde fark edilmeden yaşayan canlı türlerine dikkat çekti ve bazı belediye uygulamalarının yaban hayatı üzerindeki etkilerini anlattı. Kocabıyık ise “İklim Kliniği: Isınan Dünyada Sağlığı Yeniden Düşünmek” başlıklı sunumunda iklim krizinin yalnızca doğayı değil, toplum sağlığı ve ekonomik yaşamı da tehdit ettiğini vurguladı.

Forumun son bölümünde gençler söz aldı. "Şehir Bizim Olsa: Gençler Sağlıklı Kentleri Nasıl Hayal Ediyor?" başlıklı oturumun moderatörlüğünü BM YOUNGO Sağlık Çalışma Grubu Lideri Dr. Sıla Gürbüz üstlendi. Avrupa Komisyonu İklim Elçisi Seren Anaçoğlu ile BM Gençlik Elçisi Resul Hüseynzade’nin katıldığı oturumda gençler; iklim krizi, ulaşım sorunları, spor alanları, bisiklet yolları, afetler, güvenlik ve karar alma süreçlerine katılım gibi konulardaki görüşlerini paylaştı.

Kapanış konuşmasını yapan DSÖ Bilim Kurulu Üyesi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay ise kentlerin çok katmanlı krizlerle karşı karşıya olduğunu ifade etti. Servet ve gücün belirli çevrelerde toplandığını, bunun da demokrasi üzerinde baskı yarattığını söyleyen Okyay, krizlerin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirtti. “Su politikaları bir yerde, gıda politikaları bir yerde, enerji politikaları başka bir yerde. Ama afetler ve krizler ayrı ayrı çıkmıyor. Bilginin disiplinler arası akışına ihtiyacımız var” diyen Okyay, ortak hareket etmenin önemine dikkat çekerek “Şimdi yeniden başlama zamanı” mesajını verdi.