Kalın bağırsakta gelişen polipler, herhangi bir belirtiye yol açmadan uzun süre varlığını sürdürebiliyor. Bazı poliplerin zaman içerisinde kansere dönüşebildiğini belirten Güven Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Hüseyin Savaş Göktürk, erken teşhisin önemini vurguladı. Kolonoskopi sırasında tespit edilen ve çıkarılmaya uygun poliplerin aynı işlemde alınmasının kolon kanseri gelişme riskini azaltabileceğini belirten Göktürk, tarama yaşının kişinin risk durumuna göre değişebildiğini ifade etti.
POLİPLER BELİRTİ VERMEDEN KANSERE DÖNÜŞEBİLİYOR
Bağırsak sağlığı hakkında bilgi veren Prof. Dr. Hüseyin Savaş Göktürk, kolon poliplerinin kalın bağırsağın iç yüzeyinde oluşan doku çıkıntıları olduğunu söyledi. Poliplerin çoğunun iyi huylu olduğunu ancak bazılarının zamanla kansere dönüşebildiğini belirten Göktürk, şu değerlendirmede bulundu: “Poliplerin çoğu iyi huyludur ancak bazıları zaman içinde kansere dönüşebilir. Polipler çoğu zaman şikâyete yol açmadığı için kişi kendini tamamen sağlıklı hissederken de bağırsakta bir polip gelişebilir. Kolonoskopiyle bu polipler belirti vermeden saptanabilir. Çıkarılmaya uygun poliplerin aynı işlem sırasında alınması, kolon kanseri gelişme riskini azaltabilir” dedi.
TARAMA YAŞI KİŞİNİN RİSKİNE GÖRE BELİRLENİYOR
Kolon ve rektum kanseri taramasında yaş sınırının risk durumuna göre değişebildiğini belirten Prof. Dr. Göktürk, ortalama risk grubunda bulunan ve herhangi bir şikâyeti olmayan yetişkinler için bazı uluslararası kılavuzların taramaya 45 yaşında başlanmasını önerdiğini aktardı. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen ulusal tarama programının ise 50-70 yaş grubunu kapsadığını hatırlattı. Ailede kolon kanseri veya ileri özellikli polip öyküsü bulunmasının tarama takvimini değiştirebildiğine dikkat çeken Göktürk, şu ifadeleri kullandı: “Anne, baba, kardeş veya çocuklarında kolon kanseri ya da ileri özellikli polip öyküsü bulunan kişilerde taramaya daha erken başlanması gerekebilir. Ülseratif kolit veya kalın bağırsağı tutan Crohn hastalığında da takip kişinin risk durumuna göre planlanır. Dışkıda gizli kan testi de tarama seçenekleri arasındadır” diye konuştu.
KOLONOSKOPİDE SEDASYON RAHATSIZLIĞI AZALTABİLİYOR
Kolonoskopinin, ucunda kamera bulunan ince ve esnek bir cihaz yardımıyla kalın bağırsağın iç yüzeyinin incelenmesini sağladığını belirten Prof. Dr. Göktürk, işlem sırasında iltihap, polip ve tümör gibi bulguların tespit edilebildiğini söyledi. İşlem sırasında yaşanabilecek ağrı ve rahatsızlık hissine de değinen Göktürk, sedasyonun hastanın konforunu artırabileceğini belirterek, “Kolonoskopi sırasında iltihap, polip ve tümör gibi bulgular saptanabilir. Sedasyon uygulanmadığında işlem sırasında ağrı veya rahatsızlık hissedilebilir. Uygun sedasyonla bu rahatsızlık azaltılabilir ve hasta işlemi hatırlamayabilir” dedi.
NORMAL KOLONOSKOPİ SONRASI 10 YIL BEKLENEBİLİYOR
Kolonoskopinin hangi aralıklarla tekrarlanması gerektiğinin kişinin risk durumuna ve işlem sonuçlarına bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Hüseyin Savaş Göktürk, ortalama risk grubundaki kişiler için önemli bilgiler paylaştı. Bağırsak temizliğinin yeterli olduğu ve herhangi bir bulguya rastlanmayan kolonoskopi sonrasında taramanın genellikle 10 yıl sonra tekrarlanmasının yeterli olabileceğini belirten Göktürk, polip tespit edilmesi durumunda ise kontrol süresinin farklılaştığını ifade etti. Prof. Dr. Göktürk, “Ortalama risk grubunda, şikâyeti olmayan bir kişide bağırsak temizliği yeterliyse ve kolonoskopide herhangi bir bulgu saptanmamışsa, tarama amaçlı kolonoskopinin genellikle 10 yıl sonra tekrarlanması yeterlidir. Polip saptandığında ise kontrol süresi poliplerin sayısına, boyutuna ve patoloji sonucuna göre belirlenir” ifadelerini kullandı.