Bilinçsiz antibiyotik kullanımı, dünya genelinde önemli halk sağlığı sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Gereksiz ve yanlış antibiyotik kullanımı, mikroorganizmaların ilaçlara karşı direnç geliştirmesine neden olurken enfeksiyonların tedavisini de giderek zorlaştırıyor.
18 Kasım Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü ve Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası kapsamında değerlendirmelerde bulunan Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tuna Demirdal, antibiyotik kullanımında dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı.
ANTİBİYOTİKLER ATEŞ DÜŞÜRMEK İÇİN KULLANILMAZ
Antibiyotiklerin doktor önerisi ve reçeteyle alınması gerektiğini belirten Demirdal, bu ilaçların ateş düşürmek, ağrı kesmek veya virüs kaynaklı enfeksiyonları tedavi etmek amacıyla kullanılmasının yanlış olduğunu ifade etti.
Antibiyotiklerin yalnızca bakterilere karşı etkili olduğunu hatırlatan Demirdal, tedavinin başarılı olması ve antibiyotik direnci riskinin azaltılması için ilaçların doğru dozda ve reçetede belirtilen zaman aralıklarına uygun şekilde kullanılması gerektiğini vurguladı.
ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ TÜM DÜNYAYI TEHDİT EDİYOR
Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası'nın, ilaç direnci konusunda toplumsal bilinci artırmak ve dirençli enfeksiyonların ortaya çıkmasını ve yayılmasını önlemek amacıyla düzenlenen küresel bir kampanya olduğunu belirten Demirdal, antimikrobiyal direncin yalnızca antibiyotiklerle sınırlı olmadığını kaydetti.
Bu kavramın bakterilere karşı kullanılan antibiyotiklerin yanı sıra mantar, virüs ve parazitlere karşı kullanılan ilaçları da kapsadığını aktaran Demirdal, ilaç direncinin artmasıyla enfeksiyonların tedavisinin zorlaştığını, bazı durumlarda ise tedavinin imkânsız hale gelebildiğini belirtti.
Dünya Sağlık Örgütü'nün 2026 yılı için belirlediği “Tek Sağlık, tek eylem: Antimikrobiyal direnci şimdi önleyin” temasının da bu mücadelenin ortak sorumluluk gerektirdiğini ortaya koyduğunu ifade etti.
2050 YILINA KADAR 39 MİLYON ÖLÜME YOL AÇABİLİR
Antimikrobiyal direncin yalnızca insan sağlığını değil, hayvan sağlığını, gıda güvenliğini, çevreyi ve ülke ekonomilerini de etkilediğine dikkat çeken Demirdal, dirençli patojenlerin yayılmasının küresel ölçekte ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti.
Bakteriyel antimikrobiyal direncin bugün yılda 4,7 milyondan fazla ölümle ilişkili olduğunu aktaran Demirdal, gerekli önlemlerin alınmaması halinde bu sayının 2050 yılına kadar yaklaşık 39 milyona ulaşabileceğine dikkat çekti. Direncin küresel ekonomiye yıllık maliyetinin ise 3,4 trilyon doları aşabileceği öngörülüyor. Bu tablonun özellikle düşük ve orta gelirli ülkeleri daha ağır etkileyebileceği belirtiliyor.
ÇÖZÜM İÇİN ‘TEK SAĞLIK’ YAKLAŞIMI
Antimikrobiyal dirençle mücadelenin yalnızca sağlık çalışanlarının sorumluluğunda olmadığını vurgulayan Demirdal; ülke yöneticileri, hekimler, veterinerler, çiftçiler, çevre sağlığı uzmanları ve toplumun tüm kesimlerinin sürece katkı sunması gerektiğini ifade etti.
İnsan, hayvan, bitki ve çevre sağlığını bir bütün olarak ele alan “Tek Sağlık” yaklaşımının önemine işaret eden Demirdal, ortak hareket edilmesiyle antimikrobiyal direncin yayılmasının önlenebileceğini ve kontrol altına alınabileceğini belirtti.
Demirdal, bu mücadelede toplumsal farkındalığın artırılmasının, gıda sistemlerinin güçlendirilmesinin ve gelecek nesillerin sağlığının korunmasının büyük önem taşıdığını kaydetti.