Uzmanından önemli uyarı: Semaglutid böbrekleri koruyor mu?

Tip 2 diyabet ve bu hastalığa bağlı olarak ortaya çıkan kronik böbrek hastalığı, dünya genelinde milyonlarca kişiyi etkileyen ve organ sağlığını tehdit eden önemli sağlık sorunları arasında bulunuyor. Son yıllarda kilo kontrolü ve kan şekeri düzeylerini düzenlemedeki etkileriyle öne çıkan semaglutid etken maddeli ilaçların böbrek sağlığı üzerindeki koruyucu etkileri de bilimsel araştırmalara konu oluyor. Saygın tıp dergilerinden Nature Medicine’da yayımlanan REMODEL araştırmasında, semaglutidin böbrek dokusu üzerindeki etkileri hücresel düzeyde ele alındı. Araştırmanın bulgularını değerlendiren Nefroloji Uzmanı Dr. Sinan Erten, çalışmanın sonuçları ve hastalar açısından taşıdığı önem hakkında bilgi verdi.

SEMAGLUTİD BÖBREKLERDEKİ DOKU HASARINI ÖNLEYEBİLİR Mİ?

REMODEL çalışması kapsamında, tip 2 diyabet ve kronik böbrek rahatsızlığı bulunan 106 kişi 52 hafta boyunca yakından takip edildi. Bir gruba haftalık 1 mg semaglutid, diğer gruba ise plasebo (etkisiz ilaç) uygulandı. Süreç boyunca hastalar gelişmiş MR görüntülemelerinin yanı sıra moleküler düzeyde incelemeler, biyopsiler ve genetik haritalama yöntemleriyle analiz edildi. Elde edilen veriler; ilacın böbreklerdeki damar direncini azaltabileceğini, doku sertleşmesi olarak bilinen fibrozisin ilerlemesini engelleyebileceğini ve süzme sistemini oluşturan damar hücrelerinin yapısını olumlu etkileyebileceğini gösterdi. Araştırmanın biyolojik süreçleri anlamak açısından kıymetli olduğunu ancak doğrudan bir mucize olarak görülmemesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Sinan Erten, “REMODEL, semaglutidin böbrek koruyucu etkisinin damar direnci, endotel sağlığı ve fibrozis üzerinden gelişebileceğini destekliyor; ancak bu mekanizmaları kesin olarak kanıtlamıyor. En kritik nokta, çalışmanın birincil sonlanımlarının anlamlı çıkmaması. Çalışmanın sonuçlarından semaglutidin direkt böbrekteki fibrozisi gerilettiği, böbreğin süzme fonksiyonunu artırdığı sonucunu çıkarmamak gerekiyor. Bu ilacın zayıflatıcı ve şekeri düşürücü etkilerinin de bu parametrelere olumlu katkısı vardır” diye konuştu.

FLOW ÇALIŞMASINDA BÖBREK VE KALP-DAMAR RİSKLERİNDE YÜZDE 24 AZALMA

Yeni çalışmanın, ilacın klinik başarısını kanıtlayan geniş çaplı araştırmaların biyolojik temelini açıklığına kavuşturduğunu ifade eden Uzm. Dr. Sinan Erten, hekimlerin karar verirken dayandığı ana kaynağa dikkat çekti. Uzm. Dr. Sinan Erten, “Bir başka çalışmada klinik karar açısından asıl güçlü dayanak FLOW araştırmasıdır. 3 bin 533 hastada, ortalama 3-4 yıllık takip sürecinde; böbrek yetmezliği, süzme kapasitesinde yüzde 50 veya daha fazla kayıp yaşanması ya da böbrek ve kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm gibi bileşik risklerde yüzde 24 oranında nispi bir azalma sağlandığı gösterildi. Üstelik sadece böbreğe özgü durumlarda da doğrudan fayda gözlendi. Bu nedenle REMODEL’i, FLOW çalışmasında görülen bu klinik yararın arka planındaki biyolojik sebepleri güçlendiren bir araştırma olarak değerlendiririm. ‘Semaglutid böbrek sertleşmesini geri çeviriyor’ veya ‘tüm kronik böbrek hastalıklarında aynı yararı sağlar’ yorumlarını yapmak için henüz erken, daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır” açıklamasını kaydetti.

Diyabet ve böbrek hastalıklarına yönelik bilimsel araştırmaların umut verici gelişmeler sunduğunu belirten Uzm. Dr. Sinan Erten, reçeteli ilaçların kullanımında hastaya özgü koşulların dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Her hastanın böbrek hastalığının evresi, genel sağlık durumu ve metabolik özellikleri farklılık gösterdiği için böbrekleri korumaya yönelik tedavilerin nefroloji ve endokrinoloji uzmanlarının kontrolünde kişiye özel olarak planlanmasının önemini vurguladı.