Tarihte bugün ne oldu? 2 Kasım…

2 Kasım, tarih boyunca keşiflerden siyasi gelişmelere, bilim, kültür ve sanat alanındaki önemli olaylara sahne oldu. Bu tarih hem dünya hem de Türkiye açısından birçok dönüm noktasına ev sahipliği yaptı. İşte 01 Kasım tarihte bugün yaşananlar, doğumlar ve ölümler…

TARİHTE BUGÜN NE OLDU? 

1920 yılında, ABD'nin Pittsburgh şehrinde tarihe geçen bir olay yaşandı. Radyo dünyasında bir devrim niteliği taşıyan bu gelişme, ilk kez bir radyo yayınının canlı olarak dinleyicilere ulaştırılmasını sağladı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), 1922 yılında gerçekleştirdiği gizli oturumda, Lozan Konferansı’na katılacak heyetin Hükümet tarafından belirlenmesi yönünde önemli bir karar aldı. Bu karar, Cumhuriyetin temellerinin atıldığı dönemde, Türkiye’nin uluslararası arenada güçlü bir şekilde temsil edilmesi için kritik bir adımdı. Lozan Konferansı, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin zaferle taçlandığı ve Türkiye'nin yeni sınırlarının çizildiği tarihi bir dönüm noktasıydı.

1934 yılında, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Türkiye'deki radyo yayınlarında alaturka müziğin çalınmasını yasakladı. Bu karar, Türkiye'nin modernleşme süreciyle paralel olarak, Cumhuriyet'in çağdaşlaşma hedeflerine uygun bir adım olarak değerlendirildi.

1940 yılında, Türkiye'nin eğitim tarihinde önemli bir adım atıldı ve Ankara’da Erkek Teknik Öğretmen Okulu kuruldu.

1947 yılında, havacılık tarihinin en büyük anlarından biri Kaliforniya’da yaşandı. Ünlü havacı ve iş insanı Howard Hughes, o zamana kadar yapılmış en büyük sabit kanatlı uçak olan Spruce Goose'u ilk kez havalandırdı. Bu devasa uçak, 66,5 metre kanat açıklığı ve 98 metre uzunluğuyla inanılmaz bir mühendislik harikasıydı. Ancak, uçuş sadece bir kez gerçekleşti ve Spruce Goose, tarih boyunca sadece bir kez havalanmış oldu.

1973 yılında, Türkiye’nin en prestijli güzellik yarışmalarından biri olan "Türkiye Güzellik Kraliçesi" yarışmasında Beyhan Kıral birinci seçildi.

2000 yılında, satranç dünyasında tarihi bir an yaşandı. Garry Kasparov, 15 yıl boyunca elinde tuttuğu Dünya Satranç Şampiyonluğu unvanını, vatandaşı Vladimir Kramnik’e kaybetti. Kasparov, 1985'ten beri şampiyonluk tacını taşırken, Kramnik, büyük bir ustalıkla mücadele ederek Kasparov’u yenmeyi başardı ve dünya şampiyonu oldu.

TARİHTE BUGÜN KİM DOĞDU?

Türk sinemasının unutulmaz isimlerinden oyuncu, yapımcı ve akademisyen Ulvi Doğan, 19 Ağustos 2018'de İstanbul'da hayatını kaybetti. 1931 doğumlu olan Doğan, 1963 yapımı Susuz Yaz filminin yapımcılığını üstlenmiş, aynı zamanda başrol oyuncularından biri olarak filmde Hasan karakterini canlandırmıştı. Film, 1964 Berlin Uluslararası Film Festivali'nde Altın Ayı ödülünü kazanarak Türk sinemasının uluslararası başarıya ulaşmasını sağlamıştı. Ayrıca, Susuz Yaz 37. Akademi Ödülleri'nde Türkiye’nin yabancı dilde en iyi film dalında Oscar aday adayı olmuştu. Doğan, son yıllarını Türkiye'de geçirmişti. 86 yaşında hayatını kaybeden Doğan, Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.

Metin Akpınar

Türk tiyatrosunun efsane isimlerinden Metin Akpınar, 2 Kasım 1941’de İstanbul’da dünyaya geldi. Devekuşu Kabare Tiyatrosu'nun kurucularından olan ve Zeki Alasya ile birlikte sahneye koyduğu toplumsal içerikli komedi oyunlarıyla tanınan Akpınar, uzun yıllar süren kariyerinde sayısız ödül kazandı. Hem sinema hem de tiyatro alanındaki unutulmaz performanslarıyla Türk sanat dünyasında önemli bir yer edinen Akpınar, 2020 yılında hayatını konu alan bir belgeselle de izleyicilerle buluştu.

Aziz Yıldırım

Fenerbahçe Spor Kulübü'nün 32. başkanı Aziz Yıldırım, 1998-2018 yılları arasında üstlendiği başkanlık görevinde, kulüp tarihinin en uzun süreli başkanı olarak öne çıktı. Yıldırım, Fenerbahçe'yi 20 yıl boyunca yönetirken, kulübün tarihine 92 kupa ile damgasını vurdu. 1952 yılında Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde doğan Yıldırım, iş dünyasında da başarılı bir kariyere sahip. Maktaş Mühendislik ve DEARSAN Tersanesi’nin sahibi olan Yıldırım, aynı zamanda birçok inşaat ve denizcilik şirketinin de hissedarıdır.

Billur Kalkavan

Türk televizyon ve sinemasının önemli isimlerinden biri olan Billur Kalkavan, 15 Ekim 2022 tarihinde İstanbul'da akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti. 2 Kasım 1962 doğumlu olan Kalkavan, 59 yaşında vefat etti. Kariyerine küçük yaşlarda başlayan ve yıllar içinde oyunculuk ve sunuculuk alanlarında başarılı projelere imza atan Kalkavan, aynı zamanda cesur duruşu ve toplumsal olaylara dair açık fikirli yorumlarıyla da dikkat çekmişti. Kalkavan'ın cenazesi, 17 Ekim 2022 tarihinde düzenlenen törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

Kerimcan Durmaz

Sosyal medya fenomeni ve makyör Kerimcan Durmaz, 2 Kasım 1994 tarihinde İstanbul’un Yeniköy semtinde dünyaya geldi. 2015 yılından itibaren Periscope ve Snapchat üzerinden paylaştığı videolarla Türkiye’de ün kazanarak internet ünlüsü haline gelen Durmaz, ilerleyen yıllarda DJ’lik ve televizyon projeleriyle de adından söz ettirdi. Bakü’de makyör olarak çalıştıktan sonra İstanbul’a dönen Durmaz, TV8’de yayınlanan İşte Benim Stilim yarışmasının yedinci sezonunda jüri üyeliği yaptı. 2016 yılında sahne aldığı bir mekanda cinsel yönelimi nedeniyle saldırıya uğradı. Sosyal medyadaki paylaşımları ve açıklamaları zaman zaman tartışmalara yol açtı; COVID-19 sürecinde bazı ifadeleri nedeniyle yargılanma süreci yaşadı. Durmaz, kendi adını taşıyan bir kozmetik markası çıkardı ve 27 Aralık 2020’de ilk single’ı Peşimdeyi yayınladı. Günümüzde YouTube üzerinden videolu içerik üretmeye devam eden Durmaz, yakın dönemde Malta’da verdiği bir konser sonrası bahis reklamı nedeniyle tutuklanmış, 20 Şubat 2025’te mahkeme kararıyla tahliye edilmişti.

TARİHTE BUGÜN KİM ÖLDÜ?

Gazeteci, yazar ve siyasetçi Mehmet Celâl Nuri İleri, 15 Ağustos 1881’de Gelibolu’da dünyaya geldi. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinin önemli simalarından biri olan İleri, Gelibolu mebusu olarak Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nda yer aldı, ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk dört döneminde milletvekilliği yaptı. 50 civarında kitap ve 2200’den fazla makalesiyle Türk düşünce hayatında önemli bir yer edinen İleri, I. Dünya Savaşı sonrasında Anadolu’da verilen ulusal mücadeleyi destekleyen İleri gazetesinin sahibiydi. Batıcı düşünce akımının önde gelen temsilcilerinden olan İleri, modern Türkiye’nin fikri mimarlarından biri olarak kabul ediliyor. Celâl Nuri İleri, 1 Kasım 1938’de İstanbul’da hayatını kaybetti.

Atilla Engin

Türk müziğinin uluslararası alandaki öncü isimlerinden, davul ve perküsyon ustası Atilla Engin, 2 Kasım 2019 tarihinde Brezilya’nın Paranaguá şehrinde hayatını kaybetti. 1946 yılında Kayseri’de doğan Engin, 1974’te Avrupa’ya yerleşerek Anadolu müziğini caz ve fusion ile harmanladığı eşsiz eserleriyle dünya çapında tanındı. Kurduğu orkestralar, uluslararası festivallerdeki performansları ve jazz konservatuvarlarındaki öğretim üyeliği ile hem Türkiye hem de dünya müzik sahnesinde iz bırakan sanatçı, en büyük hayali olan The Istanbul Orchestra’yı New York’ta kurarak müziğini evrensel bir boyuta taşıdı.

Rıza Akın

Türk tiyatrosu ve sinemasının değerli oyuncularından Rıza Akın, 2 Kasım 2022 tarihinde hayatını kaybetti. 15 Eylül 1955’te Adana’da doğan Akın, genç yaşta tiyatroya Adana Halkevi’nde adım attı ve Ankara Birlik Tiyatrosu’nda profesyonel olarak sahneye çıktı. Tiyatro çalışmalarına Adana’da devam eden Akın, Seyhan Belediyesi Tiyatro Topluluğu’nu kurarak sanat danışmanlığı yaptı ve bir süre televizyonculuk ve gazetecilik alanında da görev aldı.