6 Şubat Depremlerinde Kırılmayan Suriye Fayları Araştırılıyor
AFAD koordinasyonunda Türkiye ve Suriye'den deprem uzmanlarının katılımıyla oluşturulan 20 kişilik ekip, 6 Şubat 2023 depremlerinde kırılmayan Suriye'deki fay hatlarını incelemeye aldı. Beş gün süren saha çalışmalarında, Ölü Deniz Fayı ile bağlantılı hatların geçmiş deprem kayıtlarının ortaya çıkarılması ve gelecekte oluşturabilecekleri risklerin belirlenmesi hedefleniyor.
6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından bölgede sismik hareketlilik ve fay hatlarına yönelik bilimsel araştırmalar devam ediyor. Bu kapsamda AFAD koordinasyonunda bir araya gelen 20 kişilik uzman ekip, Türkiye-Suriye sınırının iki tarafında uzanan ve büyük depremlerde kırılmayan fayları araştırmak üzere sahaya indi. Türkiye ve Suriye'deki çeşitli üniversitelerden deprem bilimcilerin yanı sıra Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ile AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü yetkililerinin katıldığı araştırmada, Suriye topraklarında bulunan fayların geçmişi ve deprem üretme potansiyeli ele alınıyor. Türkiye tarafındaki çalışmalar, AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar'ın koordinasyonunda gerçekleştiriliyor. Araştırma ekibinde Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Eskişehir Osmangazi Üniversitesinden Prof. Dr. Volkan Karabacak ve MTA'dan Hasan Elmacı da bulunuyor.
Altı Fay Hattında Saha İncelemesi Yapıldı
Uzmanların araştırma yürüttüğü bölgeler arasında Ölü Deniz Fayı ile bağlantılı Yesemek, Hacıpaşa ve Reyhanlı fayları ile Suriye sınırları içerisindeki Afrin, Sarmada ve Armanaz fayları yer alıyor. Sahada gerçekleştirilen incelemelerde fayların jeolojik özellikleri değerlendirildi. Ekipler, fay hatlarının farklı kesimlerinde geçmişte yaşanan depremlerin izlerini belirleyebilmek amacıyla hendek açılabilecek noktaları tespit etti. Çalışmaya katılan AFAD Deprem Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Türkiye ve Suriye arasındaki fay sistemlerinin tanınması amacıyla kapsamlı bir araştırma başlattıklarını belirtti. 6 Şubat depremlerinde Türkiye tarafındaki fayların önemli bir bölümünün kırıldığını hatırlatan Sözbilir, Suriye'de bulunan sınır ötesi faylarda ise henüz kırılma yaşanmadığını ifade etti.
Sözbilir, araştırmanın amacını şu sözlerle anlattı:
"Asrın felaketi sonrası komşumuz Suriye'deki sınır ötesi faylarda henüz bir kırılma gerçekleşmedi. Dolayısıyla bu fayların tarih öncesi deprem geçmişini ortaya koymak için bir çalışma yaptık. Öncelikle Afrin, Armanaz ve Sarmada fayları üzerinde arazide inceleme yaptık. Oradaki fayların özelliklerine göre farklı kesimlerinde hendek yerlerini belirledik. Bir sonraki gelişimizde bu faylar üzerinde belli ölçeklerde hendek açacağız. Böylece gelecekte ve yakın dönemde bu fayların depremselliğini ortaya koymuş olacağız."
Ölü Deniz Fayı'nın 1000 Kilometrelik Hattı İnceleniyor
Araştırmanın önemine değinen Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Türkiye ile Suriye arasında uzanan fayların bir bölümünün iki ülke topraklarında devam ettiğine dikkat çekti. Kilis'in güneyine doğru uzanan fayların Ölü Deniz Fay Zonu'nun parçaları olduğunu belirten Sözbilir, bu fay sisteminin Kahramanmaraş'tan başlayarak Kızıldeniz'e kadar yaklaşık 1000 kilometre boyunca uzandığını kaydetti. Sözbilir, bazı fayların 500 ila 2000 yıldır kırılmamış olabileceğine işaret ederek araştırmanın temel hedefinin, yakın gelecekte deprem oluşturma ihtimali bulunan fayları bilimsel verilerle belirlemek olduğunu söyledi.
Bu kapsamda fayların en son ne zaman deprem ürettiğinin ve geçmişteki kırılma aralıklarının ortaya çıkarılmasının önem taşıdığını vurgulayan Sözbilir, Türkiye ile Suriye arasındaki fayların bu ölçekte ilk kez incelendiğini ifade etti.
Fayların Geçmişi Açılacak Hendeklerle Ortaya Çıkarılacak
Saha çalışmalarında incelenen her fay üzerinde en az iki hendek açılabilecek alan belirlendi. AFAD'ın oluşturacağı çalışma takvimine göre uzmanların yeniden bölgeye gitmesi planlanıyor. Araştırmanın bir sonraki aşamasında fay hatlarının belirlenen kesimlerinde 20-30 metre genişliğinde ve 3-4 metre derinliğinde hendekler açılacak. Bu alanlarda yapılacak jeolojik incelemelerle geçmiş depremlerin bıraktığı izler araştırılacak ve çeşitli örnekler alınarak laboratuvar analizlerine gönderilecek.
Prof. Dr. Sözbilir, bundan sonraki çalışmalara ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"Fayın geçmişini göreceğiz, örnekler toplayacağız, onlar analize gidecek. Elde edeceğimiz verilere göre fayların eski depremlere ait kayıtlarını ortaya çıkaracağız. Tüm bunların ardından bölgedeki fayların Suriye ve Türkiye için ne kadar tehlike oluşturacağı belirlenmiş olacak."
Beş gün boyunca devam eden ilk saha araştırmasının ardından gözler, hendek çalışmalarına çevrildi. Elde edilecek bilimsel verilerin, Türkiye ve Suriye sınırındaki fayların deprem geçmişinin anlaşılmasına ve bölgedeki olası deprem risklerinin değerlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.









