Babadan oğula çömlek ustalığı

İzmir’in Menemen ilçesinde çocuk yaşta çömlekçiliğe başlayan 49 yaşındaki Ayhan İde, yıllar içinde mesleğinde usta olurken, kazandığı derecelerle adını duyurdu. Çömlekçiliği yalnızca meslek olarak görmeyip tutkuyla sürdüren İde, öğrendiklerini oğulları Oktay ve Eray’a da aktardı. Ailenin ikinci kuşağından Oktay İde (27), uluslararası yarışmalarda dünya şampiyonlukları kazanırken, 13 yaşındaki kardeşi Eray İde de üçüncü kuşak olarak mesleğe hazırlanıyor.

Menemen’de ilkokul 3’üncü sınıfı tamamladıktan sonra çömlekçiliğe çırak olarak başlayan Ayhan İde, çocukluk döneminde geçim kaynağı olarak gördüğü bu mesleği zamanla hayatının önemli bir parçası haline getirdi. 19 yaşında ustalığını kazanan İde, katıldığı çeşitli yarışmalarda dereceler elde etti.

Bugün Menemen Çömlek Festivali kapsamında düzenlenen yarışmalarda jüri üyeliği yapan Ayhan İde, mesleğe olan bağlılığını şu sözlerle anlattı: "Çömlekçilik mesleğini sevdikten sonra bu iş beni aldı ve bu başarılara kadar getirdi. Ben 19 yaşında usta olduktan sonra birçok katıldığım yarışmanın hemen hemen hepsinde birinci oldum"

Baba-oğul aynı meslekte dünya şampiyonluğu

Ayhan İde'nin ardından oğlu Oktay da çömlekçilikte uluslararası başarılar kazandı. Babasının çalışmalarını çocukluğundan itibaren takip eden Oktay İde, zaman içerisinde kendi derecelerini elde ederek aile geleneğini sürdürdü.

Oğlunun başarılarından gurur duyduğunu belirten Ayhan İde, kendi ustalığından oğlunun dünya şampiyonluklarına uzanan süreci şöyle anlattı:

"Benim gibi o da işini çok severek yapıyor. Şu an mesleğimi ikinci nesile taşıdım. Bizden sonra 13 yaşında oğlum Eray var. Nasip olursa onu da dünya şampiyonu yapacağız. İlk 2004'te uluslararası çömlek yarışmasında teknik dalda dünya birincisi olmuştum. Burada, ustanın çamura olan hakimiyetini ölçüyorlar. 2023 yılında İtalya'da Dünya Çömlek Ustaları Festivali'nde 'Yelken' temalı bir ürün yaparak, estetik dalda dünya birincisi oldum. İşimi severek yapıyorum. Eğer bir iş yapacaksam onu aylar öncesinden son dakikasına kadar düşünürüm ve pratiğini tekrar tekrar denerim. Çocuklarım da başarılı olduğum için bana bakarak benim gibi olmak istediler, 'Baba evladın aynasıdır' sözünü bana yaşattılar. Oktay beni geçti, geçecek. Ama küçük oğlum da ağabeyini geçmek için uğraşıyor. Okul tatilinde sürekli yanımda azimle çalışıyor"

"Mesleğime aşık bir zanaatkarım"

Çömlekçiliğe 2006 yılında başlayan Oktay İde, mesleğin inceliklerini babasından öğrendiğini belirtti. Çocukluk yıllarında babasının yarışmalardaki başarılarını yakından takip ettiğini ifade eden İde, zaman içinde kendisinin de aynı yolda ilerlediğini söyledi.

Oktay İde, mesleğe ve ailesine ilişkin düşüncelerini şöyle dile getirdi:

"2006'dan beri çömlek sektörün içerisindeyim. Çok küçük yaşlardan beri babamdan öğrenmeye başladım. Babam geçmiş yılarda hep çömlek yarışmalarına katılır, ödüller alırdı. Ben de çocukluğumdan itibaren kendisini örnek aldım. Öğretmenlerim 'Ne meslek yapmak istiyorsun' diye sorduklarında hep 'Çömlekçi olup, şampiyonluklar kazanacağım' derdim. Şimdi 13 yaşındaki kardeşim Eray da arkamızdan geliyor. Yetenek var elbette ama sadece yetenek yetmiyor. Biraz da azim, biraz da hırs olması lazım. Şu an kendisi azimle çalışıyor. 2022'de İtalya'da Mondial Torneo di Tecnica dalında dünya şampiyonluğunu aldım. 2023'te Menemen'de teknik dalda dünya şampiyonluğunu kazandım. Aynı ödülleri 2024 ve 2025 yıllarında da aldım, o günden bugüne birinciyim. Bu sene de inşallah gayretimiz, birincilikten yana. Ben mesleğime aşık bir ustayım, zanaatkarım. Çünkü babamdan da böyle gördüm. Babamla gurur duyuyorum ve şimdi ben de sonraki gelecek nesillere örnek olmaya çalışıyorum. Bugün burada ben yarışmacı, babam ise jüri üyesi"

Üçüncü kuşak da tezgah başında

Ailenin en küçük ferdi 13 yaşındaki Eray İde ise çömlekçiliğe henüz 6 yaşındayken babasının yanında başladı. Çocuk yaşta tezgah başına geçen Eray, bugün çeşitli küçük ürünler yapabiliyor.

Mesleği ailesiyle birlikte sürdürmekten mutlu olduğunu belirten Eray İde, gelecekte de çömlekçilikle uğraşmak istediğini söyledi:

"6 yaşında babamın yanında çömlek yapmaya başladım. Çok güzel bir iş. Babamın usta olması, bütün ailemizin çömlekle ilgilenmesi beni mutlu ediyor. Babamın minik bir tezgahı vardı. Çömlek yapmayı, denemek istedim. Babam gösterdi ve çok sevdim. Şimdi babamı ve ağabeyimi örnek alıyorum. Çömlek yapmayı çok seviyorum. Top saksı, küçük saksı gibi ürünler yapabiliyorum. 'Büyükler geçilmez' o nedenle; baba ve ağabeyimden sonra 3'üncü kuşak olurum. Seramik lisesinde okumak ve ileride çömlekçilik yapmak istiyorum"

İde ailesinde üç kuşağı buluşturan çömlekçilik, Ayhan İde'nin çocuk yaşta başladığı tezgahından oğullarına uzanan bir meslek geleneğine dönüşmüş durumda. Baba Ayhan İde yarışmalarda jüri üyeliği yaparken, oğlu Oktay yarışmacı olarak şampiyonluk mücadelesi veriyor. Ailenin en küçük ferdi Eray ise şimdiden tezgah başında kendisini geliştirerek gelecekte bu geleneği sürdürmeye hazırlanıyor.