EBSO üyesi 76 firma Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşu arasında

Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, İstanbul Sanayi Odası’nın açıkladığı 2025 yılı Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasını değerlendirerek, listede 76 EBSO üyesi firmanın yer aldığını bildirdi. Geçen yıl 67 olan üye firma sayısının bu yıl arttığını belirten Yorgancılar, EBSO üyelerinin Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşunun yaklaşık yüzde 15,2’sini oluşturduğunu söyledi. Sanayi kuruluşlarının üretim, satış, ihracat ve finansman göstergelerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yorgancılar, reel sektörün yüksek maliyetler, finansmana erişim güçlüğü ve küresel ekonomik belirsizlikler nedeniyle zorlu bir dönemden geçtiğine dikkat çekti.

ÜRETİM VE SATIŞLARDA ARTIŞ

İSO 500 ile EBSO İlk 100 verilerini karşılaştıran Yorgancılar, üretim ve satış performanslarında benzer bir tablo görüldüğünü belirtti. Yorgancılar, “EBSO tarafından açıklanan 100 büyük firmanın üretimden satışları yüzde 24,3 artarken, İSO 500’de bu oran yüzde 28 olarak gerçekleşti. Net satışlar ise EBSO İlk 100’de yüzde 24,5, İSO 500’de yüzde 27 oranında arttı” diye konuştu.

İHRACATTA İZMİR ETKİSİ

Azalan dış talep, artan kur baskısı ve mevzuat değişikliklerinin etkisiyle EBSO İlk 100’de yer alan firmaların ihracatının yüzde 4,4 gerilediğini ifade eden Yorgancılar, İSO 500 firmalarının ihracatında ise yüzde 8,4’lük artış yaşandığını söyledi.

Bu farklılığın İzmir’de yoğunlaşan ve son dönemde konjonktürel sıkıntılar yaşayan sektörlerden kaynaklandığını kaydeden Yorgancılar, bilanço verilerinin de dikkat çekici sonuçlar ortaya koyduğunu belirtti. Buna göre, EBSO İlk 100 firmalarının borçları yüzde 35,4, İSO 500 firmalarının borçları ise yüzde 30,8 arttı. Özkaynaklar EBSO İlk 100’de yüzde 1,6 azalırken, İSO 500’de yüzde 15,8 yükseldi. Borç/özkaynak oranı EBSO İlk 100’de yüzde 113, İSO 500’de ise yüzde 103,7 olarak gerçekleşti.

Kısa vadeli borçların toplam borçlar içindeki payının EBSO İlk 100’de yüzde 77’ye ulaşmasının daha yüksek risk taşıdığına dikkat çeken Yorgancılar, aynı oranın İSO 500’de yüzde 49,5 seviyesinde olduğunu söyledi.

FİNANSMAN YÜKÜ AĞIRLAŞIYOR

Sanayicilerin finansmana erişimde yaşadığı sorunların devam ettiğini vurgulayan Yorgancılar, yüksek faiz ve kur riskinin bilançolar üzerindeki baskısını artırdığını ifade etti.

“Böyle bir dönemde borç/özkaynak oranı EBSO İlk 100’de yüzde 82,2’ye, İSO 500’de ise yüzde 91,8’e yükselmiştir” diyen Yorgancılar, net kambiyo zararlarının da ciddi boyutlara ulaştığını belirtti. EBSO İlk 100’de net kambiyo zararı yüzde 144,6 artarken, İSO 500’de bu artış yüzde 386,8 olarak gerçekleşti.

Yorgancılar, reel sektörün 2025 yılında 187 milyar dolarlık döviz pozisyon açığı ve özel sektörün 298,2 milyar dolarlık dış borcunun da döviz riskinin boyutunu ortaya koyduğunu söyledi.

KÂRIN BÜYÜK BÖLÜMÜ FAİZE GİDİYOR

Finansman giderlerinin faaliyet kârı üzerindeki etkisinin giderek arttığını ifade eden Yorgancılar, “Finansman giderlerinin faaliyet kârı içindeki payı EBSO İlk 100’de yüzde 44’ten yüzde 73,3’e yükselirken, İSO 500’de yüzde 97’den yüzde 84,9’a gerilemiştir. Buna rağmen her iki çalışmada da firmalar faaliyet kârlarının her 100 lirasının 73 ila 85 lirasını finansman giderlerine ayırmak zorunda kalmıştır” dedi.

Öte yandan EBSO İlk 100’de yer alan firmaların yüzde 34’ünün, İSO 500 firmalarının ise yüzde 30,4’ünün yılı zararla kapattığına dikkat çekildi.

“SANAYİ VE İHRACAT REFERANSLI BÜYÜME ŞART”

Reel sektörün çok yönlü ekonomik baskılar altında faaliyet gösterdiğini belirten Yorgancılar, küresel krizlerin etkisinin sürdüğü, iç piyasada ise dezenflasyon sürecinin uzadığı bir dönemde üretim maliyetlerinin arttığını ve talebin yavaşladığını söyledi.

Analiz sonuçlarının büyük ölçüde birbirine paralel olduğunu belirten Yorgancılar, bazı göstergelerdeki farklılaşmanın yüksek ölçekli firmaların performanslarından kaynaklandığını ifade etti.

Sanayinin milli gelir içindeki payının gerilemesine dikkat çeken Yorgancılar, “Her fabrika bir kaledir anlayışıyla üretim odaklı, dünyadaki dönüşüme uyum sağlayan, firmalarımızın rekabet gücünü artıracak finansman, yatırım ve ihracat politikalarının hızla hayata geçirilmesini bekliyoruz. Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu arasına giren tüm firmalarımızı tebrik ediyor, ülke ekonomisine katkılarının artarak devam etmesini diliyorum” diye konuştu.