Emeklilikte yeni maaş sistemi: SGK'da hesaplar değişiyor, Çalıştıkça maaşın düşmesine neden olan forma son veriliyor!

Emeklilik yaşını ve prim gününü tamamladığı halde çalışmayı sürdüren vatandaşların maaş hesabına ilişkin tartışmalar yeniden alevlendi. Mevcut sistemde daha fazla çalışmanın bazı sigortalılar açısından beklenenin aksine emekli aylığını artırmaması, hatta aylık hesabını olumsuz etkileyebilmesi yeni bir model arayışını gündeme taşıdı. Yeni Orta Vadeli Program’da sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesine yönelik hedefler yer alırken, çalışma hayatında daha uzun süre kalmayı teşvik edecek düzenlemeler de öne çıktı.

ÇALIŞTIKÇA MAAŞIN DÜŞMESİ TARTIŞILIYOR

SGK Başuzmanı İsa Karakaş, yeni OVP’deki sosyal güvenlik hedeflerini değerlendirerek emekli aylığı hesabındaki mevcut yapıya dikkat çekti. SSK emekli aylığının genel olarak ortalama aylık kazanç ve Aylık Bağlama Oranı (ABO) üzerinden hesaplandığını belirten Karakaş, sistemde yapılabilecek değişikliklerin daha uzun süre çalışan kişilerin emekli aylığını artırmasını sağlayabileceğini ifade etti. Mevcut uygulamada emeklilik hakkını kazanan bazı kişilerin çalışmaya devam etmek yerine emekli olmayı tercih etmesinin hem çalışan hem de SGK açısından farklı mali sonuçlar doğurduğu değerlendiriliyor.

25 YIL SONRASI İÇİN YENİ FORMÜL

Gündemdeki en dikkat çekici önerilerden biri, 25 yıllık çalışma süresini aşan vatandaşların emekli aylığı hesabında ilave artış yapılması. Karakaş’ın değerlendirmesine göre, 25 yıldan sonraki her çalışma yılı için Aylık Bağlama Oranı’nda ek artış sağlayacak bir model oluşturulabilir. Böylece daha uzun süre çalışan vatandaşın emekli olduğunda daha yüksek aylık alma imkanının artırılması hedefleniyor. Bu sistemin hayata geçirilmesi halinde, emeklilik hakkını elde eden kişilerin çalışma hayatından ayrılmak yerine daha uzun süre prim ödemeye devam etmesi teşvik edilebilir.

KISMİ VE NORMAL EMEKLİLİKTE FARKLI MAAŞ MODELİ

Yeni model kapsamında tartışılan bir diğer seçenek ise kısmi emeklilik ile normal emeklilik için farklı taban maaş uygulamasına geçilmesi. Bu formülün nasıl uygulanacağı, kimleri kapsayacağı ve emekli aylıklarına ne kadar yansıyacağı ise yapılacak yasal düzenlemelerle netleşecek. Dolayısıyla şu aşamada belirli bir prim günü veya sigorta başlangıç tarihine sahip vatandaşlar için kesinleşmiş yeni bir maaş rakamından söz edilemiyor.

1999 ÖNCESİ VE SONRASI SGK GİRİŞİ OLANLAR DİKKAT

Emeklilik sisteminde olası değişiklikler, özellikle 1999 öncesi ve sonrası SGK girişi bulunan vatandaşların da gündeminde. Ancak mevcut açıklamalarda 1999 öncesi ya da sonrası sigorta başlangıcı olanlara yönelik kesinleşmiş ayrı bir maaş formülü bulunmuyor. Bu nedenle “1999 öncesi şu kadar, sonrası bu kadar maaş alacak” şeklindeki hesaplamalar şu aşamada kesin bir düzenleme olarak değerlendirilmiyor. Yeni sistemin hayata geçirilmesi halinde geçiş hükümleri, sigorta başlangıç tarihleri, prim günleri ve çalışma sürelerinin nasıl dikkate alınacağı ayrıca belirlenecek.

Önerilen modelin temel hedefi, uzun süre çalışmanın emekli aylığı açısından dezavantaj oluşturmasının önüne geçmek. Çalışmaya devam eden kişinin daha fazla prim ödemesine rağmen ileride daha düşük aylık alma endişesinin ortadan kaldırılması, kayıtlı istihdamın artırılması açısından da önem taşıyor. Karakaş, yapılacak düzenlemelerin aktif ve pasif sigortalı dengesi üzerinde de olumlu sonuç oluşturabileceğini belirterek, çalışanların “daha fazla çalışırsam emekli maaşım azalır mı?” kaygısının ortadan kaldırılmasının önemine dikkat çekti.
Öte yandan konuşulan formüller henüz kesinleşmiş bir emeklilik düzenlemesi değil. Nihai sistemin nasıl uygulanacağı, hangi sigortalıları kapsayacağı ve maaşlara ne kadar etki edeceği yapılacak yasal düzenlemelerin ardından belli olacak.

(Alındığı Kaynak: YeniŞafak)