Bornova Belediyesi Nevzat Kavalar Kültür Merkezi Meclis Salonu’nda gerçekleştirilen eğitime vatandaşlar yoğun ilgi gösterdi. Çevre mühendisleri ve uzmanlar tarafından verilen eğitimde, evsel organik atıkların çevre dostu yöntemlerle nasıl değerlendirilebileceği ele alındı.
Katılımcılara bokaşi kompost yönteminin aşamaları, mutfak atıklarının yeniden kullanımı ve organik atıkların geri kazanılması konusunda uygulamalı bilgiler aktarıldı.
KATILIMCILARA KOMPOST KOVASI HEDİYE EDİLDİ
Eğitimin ardından katılımcılara, öğrendikleri yöntemi kendi evlerinde uygulayabilmeleri amacıyla Bornova Belediyesi tarafından bokaşi kompost kovası hediye edildi. Böylece vatandaşların mutfak atıklarını çöpe atmak yerine organik gübre üretiminde değerlendirmeleri hedefleniyor.
BAŞKAN EŞKİ: “MUTFAKTAKİ ATIĞI GELECEĞE YATIRIM OLARAK GÖRÜYORUZ”
Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki, atık yönetimini sürdürülebilir kent hedeflerinin temel önceliklerinden biri olarak gördüklerini belirtti.
Evlerde çöpe atılan mutfak atıklarının toprak için değerli bir kaynak olduğunu vurgulayan Eşki, eğitimlerle çevre bilincini artırmayı ve evsel atık miktarını azaltmayı amaçladıklarını söyledi.
Dağıtılan bokaşi kovalarıyla her evde küçük bir geri dönüşüm alanı oluşturulacağını ifade eden Eşki, vatandaşların hem çevreye katkı sağlayacağını hem de kendi organik gübrelerini üretebileceğini kaydetti. Eşki, Bornova’yı daha yeşil ve çevresel açıdan daha dirençli bir kent haline getirmek için benzer projeleri sürdüreceklerini belirtti.
BOKASHİ KOMPOSTU NEDİR?
Bokashi, Japonca’da “fermente olmuş organik madde” anlamına geliyor. Organik mutfak atıklarının yararlı mikroorganizmalar yardımıyla fermente edilmesini sağlayan bu yöntem, soğuk kompost yapım teknikleri arasında yer alıyor.
Bokashi kompostunda mutfak atıkları özel bir kovada biriktirilerek üzerlerine yararlı mikroorganizmalar ekleniyor. Fermantasyon sürecinde atıkların dış görünüşünde büyük bir değişiklik yaşanmasa da iç yapıları dönüşüme uğruyor. Bu süreçte atıklar adeta turşulaşıyor.
Fermantasyon sırasında organik maddelerin hücre zarları parçalandığı için atıklar toprağa gömüldüklerinde daha hızlı ayrışarak komposta dönüşüyor.
BOKASHİ KOMPOSTU EVDE NASIL HAZIRLANIR?
Evde Bokashi kompostu yapmak için öncelikle özel bir kompost kovasına ihtiyaç duyuluyor. Hazır bir kompost kovası seti alınabileceği gibi uygun malzemeler kullanılarak evde de hazırlanabiliyor.
Bokashi sisteminin sağlıklı çalışabilmesi için yararlı mikroorganizma sıvısı kullanılması gerekiyor. Bu sıvı, içerdiği mikroorganizmalar sayesinde fermantasyon sürecini desteklerken kokuşma ve böceklenmenin önüne geçilmesine yardımcı oluyor. Yüzde 100 organik olduğu belirtilen mikroorganizma sıvısı sprey şeklinde uygulanabiliyor. İsteyenler bu sıvıyı hazır olarak temin edebiliyor ya da evde kendileri hazırlayabiliyor. Alternatif olarak turşu kepeği de kullanılabiliyor.
Kompost kovası ve mikroorganizma sıvısı hazırlandıktan sonra mutfakta oluşan organik atıklar günlük olarak biriktiriliyor. Atıklar küçük parçalara ayrılarak kovaya ekleniyor. Üzerlerine talaş serpilip mikroorganizma sıvısı sıkılıyor veya turşu kepeği ilave ediliyor.
FERMANTASYON SÜRECİNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Atıklar kovaya eklendikten sonra sıkıştırma kapağı yardımıyla iyice bastırılıyor ve hava almayan ana kapak sıkıca kapatılıyor. Kompost kovasının doğrudan güneş ışığı almayan, oda sıcaklığındaki bir yerde tutulması gerekiyor. Fermantasyonun sağlıklı ilerlemesi için sistemin mümkün olduğunca az hava alması önem taşıyor.
Kovaya eklenen atıkların miktarı ve boyutu ile ortam sıcaklığına bağlı olarak yaklaşık 15-20 gün sonra tahliye musluğundan Bokashi alt suyu alınmaya başlanıyor. Bu sıvı, klorsuz suyla 1'e 100 oranında seyreltilerek bitkiler için organik sıvı gübre olarak kullanılabiliyor. Ayrıca koku oluşan gider borularına döküldüğünde kötü kokuların giderilmesine yardımcı olabiliyor.
Elde edilen Bokashi alt suyu, ağzı kapalı bir kapta buzdolabında saklanabiliyor. Ancak kötü koku veya renk değişimi görülen sıvının bozulduğu kabul ediliyor ve kullanılmaması gerekiyor. Bu nedenle alt suyun mümkünse alındığı gün değerlendirilmesi öneriliyor.
BOKASHİ KOMPOSTU NE ZAMAN TOPRAĞA GÖMÜLÜR?
Kompost kovası tamamen dolduğunda kapağı kapatılarak doğrudan güneş ışığı almayan bir ortamda yaklaşık 15 gün daha bekletiliyor. Bu sürenin sonunda fermantasyon aşaması tamamlanıyor.
Kovadaki fermente atıkların tamamen komposta dönüşmesi için toprağa gömülmesi gerekiyor. Bunun için 20-30 santimetre derinliğinde bir çukur açılabiliyor veya büyük ve derin saksılar kullanılabiliyor. Toprağa gömülen organik posa yaklaşık iki ay içerisinde kompostlaşarak bitki yetiştirilmeye uygun hale geliyor.
Kaynak: BÜLTEN
