Foçalı kadınların kurduğu kooperatif Türkiye'ye örnek oldu: Fokoop'a iki yıldır "Birinci Derece Tarımsal Örgüt" unvanı

Foça'da kadın üreticilerin öncülüğünde kurulan S.S. Foça Fokoop Doğal Ürünler Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, tarım ve turizmi buluşturan üretim modeliyle örnek olmaya devam ediyor. 2019 yılında az sayıda ortakla yola çıkan kooperatif, bugün 52 ortağa ulaşırken; zeytin, zeytinyağı, sabun, el sanatları ve Foça'nın kültürel mirasını yansıtan ürünleriyle faaliyet alanını genişletti. Kadın ağırlıklı yapısı, doğal ürünleri ve bölgenin tarihini yansıtan üretim modeliyle dikkat çeken kooperatif, bu yıl ve gelecek yıllarda da aynı unvan için aday gösteriliyor.

KADIN KOOPERATİFİ OLARAK ÖNE ÇIKIYOR

Kooperatifin kadın başkanı Eren Tunga, Fokoop'un üye yapısı, ürün çeşitliliği, üretim anlayışı ve pazarlama yöntemleriyle örnek gösterildiğini belirtti. Foça'daki satış noktalarını geçtiğimiz aylarda Bağarası Mahallesi'nde, Foça-İzmir karayolu üzerindeki bahçeli bir köy evine taşıdıklarını anlatan S.S. Foça Fokoop Doğal Ürünler Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Eren Tunga, burayı hem üreticilerle buluşma noktası hem de bazı ürünlerin üretildiği bir alan olarak değerlendirdiklerini söyledi.

"BAŞAT ÜRÜN ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI"

Kooperatifin kuruluşundan bugüne gelişimini anlatan Eren Tunga, şu ifadeleri kullandı: "2019 Aralık ayında kuruldu kooperatifimiz. O günden bugüne artarak, yavaş yavaş artarak 52 kişiye ulaştık. Başat ürün zeytin ağacı, zeytin ve zeytinyağı, daha sonra sabun geliyor ve el sanatları var. Foça'ya ilişkin hikayeleri anlatan, tarihini, mitolojisini, doğasını anlatan objelerden oluşan el sanatları var. Bu Foça'nın ikili ekonomik yapısından ileri gelen bir şey. Hem tarım var hem turizm var. Turizmde özgün hediyeliklerin bulunmadığı düşüncesiyle buna da yer verdik."

"BİRİNCİ DERECE TARIMSAL ÖRGÜT UNVANI ALAN TEK KADIN KOOPERATİFİYİZ"

Kadın ortakların çoğunlukta olduğu kooperatif yapısının kendilerine önemli bir avantaj sağladığını belirten S.S. Foça Fokoop Doğal Ürünler Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Eren Tunga, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen unvana ilişkin şunları söyledi: "Ortakların çoğunluğu kadınlardan oluşuyor. Hem tarımda hem de el sanatlarında. Bu da bize bir avantaj olarak döndü. Hem yeni gelen ortakların kadın olmasını özendirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı bu konuda ilk ve tek kadın kooperatif olarak adlandırır bizi. Hatta şöyle, 3 senedir ki bu sene 3.sü yapılıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın tarımsal örgütlere verdiği birinci derece tarımsal örgüt unvanına sahibiz. 2 yıldır bu unvanı alan tek kadın kooperatifiyiz. Bu özelliğimizden dolayı Tarım ve Orman Bakanlığı tanıtma konusunda destek oldu."

ZEYTİN ÜRETİCİLERİNİ BİR ARAYA GETİRMEK İÇİN KURULDU

Fokoop'un temel kuruluş amacının Foça'daki zeytin üreticilerini bir araya getirmek olduğunu vurgulayan Eren Tunga, üretim sürecini şöyle anlattı: "Kooperatifin bütün ürünleri ortakların ürünleri. Araziler şahıs arazileri. Zeytin aslında çok antik dönemlerden bu yana Foça’da olan bir ağaç. Kadim bir ağaç. Hala asırlık ağaçlar var. Şu gördüğünüz seri bu asırlık ağaçların zeytininden elde edilmiş ve fenolik değerleri çok yüksek seridir. Ambalajlama tesisi yoktu. Bunu pazarlayacak bir kooperatif yoktu. Yani kısacası üreticilerin bir araya geldiği bir kooperatif yoktu. Bu nedenle kurulduk. Zeytin üreticisini bir araya getirmek için kurulduk. Böyle de ilerliyoruz. Yavaş yavaş ilerliyoruz. Çok yeni, çok yolun başındayız. Ama yolumuzun uzun olduğunu biliyoruz. Ama doğru da ilerlediğimizi biliyoruz. En azından kurumsal olarak doğru ilerlediğimizi biliyoruz."

"EN ZORU KURULUŞ AŞAMASI"

Kooperatiflerin kuruluş sürecinde karşılaşılan zorluklara dikkat çeken Eren Tunga, üretim altyapısı oluşturma hedeflerini de anlattı: "Yüksek bir sermaye ile kurulmuyorsunuz. Onun için başlangıçta bütün ortakların bir özverisini gerektiriyor. Kuruluş aşaması en zor şey. Birtakım destekler var ama onlara ulaşmakta birtakım şartları gerektiriyor. Uzun vadeli bir tahsis veya uzun vadeli bir kiralama gerekiyor. Bunu da özel şahıslardan elde edebilmek çok zor. Onun için bu kısmıyla bir işletme kurma, başta bahsettim bir dolum tesisi kurma amacındayız dedim. Bunu kurmak için o işletmenin kurulacağı yerin tahsisi konusunda hala başarılı olamadık. Ama pazarlama konusunda önce sergileme ile başlayan bir süreçti. Daha sonra kiralama, yani bir satış yeri kiraladık. Orada satışa devam ettik. Şimdi de Bağarası’ndayız. Şöyle, tüketicilerden, fark eden tüketicilerden ve özellikle yabancılardan çok iyi geri dönüşler alıyoruz."

FOÇA'NIN TARİHİ ÜRÜNLERLE YAŞATILIYOR

Kooperatifin yalnızca tarımsal üretim değil, Foça'nın tarihini ve kültürünü yansıtan ürünler de geliştirdiğini belirten Eren Tunga, şu değerlendirmeyi yaptı: "Foça deyince zaten sadece tarım anlaşılmıyor. Aynı zamanda bir geçmişi var. İşte Roma dönemi seramik çöplüklerine rastlıyoruz ki seramik varmış böyle eskiden. Dokuma var, şap madeni varmış, boyayı sabitlemek için. Bütün bu objeleri kullanırken, bu malzemenin üzerinde Foça'nın tarihini, mitolojisini, doğasını da resmetmeyi ve bu yolla turizmde bir özgün anlatım yolu bulmayı seçtik. Gelen arkadaşlar bize inanan ve başlangıçtaki cefayı birlikte çekecek olan ortakları bulmakta zorlanmadık. Çünkü bu şekilde devam etmeyi, özgün bir şekilde devam etmeyi isteyen üreticiler Foça'da var. Hala var, yani ortağımız olmayan ama bu temayı benimseyecek insanların olduğunu düşünüyoruz."

FOÇA SABUNU YENİDEN HAYAT BULUYOR

Kooperatifin ürün çeşitliliği hakkında bilgi veren Eren Tunga, Foça sabununun tarihi önemine de dikkat çekti: "Ürün çeşitliliğimiz arasında öncelikle Zeytinyağı var. Tabii onun yan ürünü sabun var. Sabun, Foça için önemli. 14. yüzyılda belgesi olan bir ürün. Foça sabunhanesi varmış. Fatih'in kararnamelerinde adı geçiyor. Dört tescilli markamız var. Birisi tabii ki Foça Fokoop logolu markamız. Zeytinyağı Eskiden markasıyla çıkıyor. Bu biraz şeye öykünüyor. Yani eskiden beri burada vardı. Antik dönemden beri vardı. Ve hatta zeytinyağında şunu savunuyoruz ve bunu ortaya çıkarmaya çalışıyoruz. Karşı kıyılara, Akdeniz'e ticaretini yapan Fokayalılar’dı. Zeytinyağını ve Foça Karası’nı karşı kıyılara tanıtan Fokayalılar oldu. Fenikeliler gibi bu ticaret sayesinde tanındılar. Aynı şekilde Foça sabunu, Foça Sabunhanesi için tescilli markamız var. Tekstil var. Ahşap baskı üzerine dokuma var. Deri eşyalar var. Seramik var, çini. Ufak aksesuarlar var. Ve dediğim gibi hepsi Foça'dan bir dokunuş taşır üzerinde."

HEDEF DAHA FAZLA ÜRETİCİYLE BÜYÜMEK

S.S. Foça Fokoop Doğal Ürünler Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Eren Tunga, kooperatif bilinciyle üretmeye devam edeceklerini belirterek, yeni ortaklarla birlikte üretim miktarını ve ürün çeşitliliğini artırmayı hedeflediklerini söyledi. Fokoop, Foça'nın doğal ürünlerini, tarihini ve kültürel değerlerini doğrudan tüketiciyle buluşturarak bölgesel üretime katkı sunmayı sürdürüyor.