Telli'den ATM'de altın satışına tepki: Kârı banka alıyor, yükü kuyumcu çekiyor

KEMAL ÖZKURT / İzmir Ticaret Odası Temmuz ayı olağan meclis toplantısı, Meclis Başkanı Selami Özpoyraz idaresinde Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener ve oda üyelerinin katılımıyla gerçekleşti. Toplantıda söz alan Meclis Üyesi Halil Telli, son günlerde bazı bankaların ATM'ler üzerinden ambalajlı ve sertifikalı altın satışına başlamasını eleştirdi. Kuyumculuk sektörünün yıllardır Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen yönetmelik kapsamında çok sayıda yükümlülüğü yerine getirerek faaliyet gösterdiğini hatırlatan Telli, aynı ürünlerin herhangi bir yetki belgesi bulunmayan bankalar tarafından ATM'lerden satılmasının haksız rekabet oluşturduğunu söyledi. Bankaların yalnızca satıştan kazanç sağladığını, ürünle ilgili tüm soru ve sorumluluğun ise kuyumcuların üzerine kaldığını ifade eden Telli, "Müşteri ürünle ilgili gramajı, ayarı ya da başka bir konuda sorun yaşadığında ise kuyumcuya geliyor. Kârı banka alıyor, yükü kuyumcu çekiyor. Bankanın işi altın satmak değil, finans ve para piyasalarını yönetmek olmalıdır" dedi.

BANKANIN KÂRI, YÜKÜ KUYUMCUYA KALIYOR

ATM üzerinden altın satmasının mevcut mevzuata aykırı bir durum oluşturduğunu söyleyen Telli, "Biz sektör olarak Ticaret Bakanlığı'nın Kuyum Ticareti Hakkındaki Yönetmeliği kapsamındaki tüm şartları yerine getirerek bu işi yapabiliyoruz. Yetki belgesi alıyoruz, sınavlara giriyoruz, her yıl harç ödüyoruz. Ben altı şubem için yılda 180 bin lira harç ödüyorum. Ama bankanın böyle bir belgesi yok. Bakanlık benden bu şartları isterken, aynı altını banka ATM'den satabiliyor. Üstelik sadece satıştan kazanç elde ediyor. Müşteri ürünle ilgili gramajı, ayarı ya da başka bir konuda sorun yaşadığında ise kuyumcuya geliyor. Kârı banka alıyor, yükü kuyumcu çekiyor. Bankanın işi altın satmak değil, finans ve para piyasalarını yönetmek olmalıdır." diye belirtti.

SEKTÖRÜMÜZ KENDİNİ YALNIZ HİSSEDİYOR

Sektörün uzun süredir denetim uygulamalarından ve kamuoyunda oluşan algıdan rahatsız olduğunu dile getiren Telli, kuyumculuk sektörünün ekonomiye önemli katkılar sunmasına rağmen hak ettiği değeri göremediğini söyledi. Telli, "Devletimizin vergi denetimi yapmasına elbette karşı değiliz. Ancak yapılan ani baskınlar ve uygulama biçimi hem kamuoyunda hem de sektörümüzde rahatsızlık oluşturuyor. Aynı konuda gelen vergi uzmanlarının farklı uygulamalar istemesi bizleri ne yapacağımızı bilemez hâle getiriyor. Oysa biz bu ülkenin asli unsurlarından biriyiz. Yaklaşık 45 bin işletme, 6 bin üretici ve aileleriyle birlikte 1,5 milyon kişi bu sektörden geçimini sağlıyor. Yaklaşık 7 milyar dolarlık ihracatla ülke ekonomisine katkı sunuyoruz. Buna rağmen sektör olarak kendimizi yalnız bırakılmış hissediyoruz." dedi.

KUYUMCULUK YASASI ÇIKARILMALI

Kuyumculuk sektörünün yönetmelikle değil kapsamlı bir yasayla düzenlenmesi gerektiğini belirten Telli, "Beş yıl önce çıkarılan yönetmelikle yönetiliyoruz ancak sektörün artık bir kuyumculuk yasasına ihtiyacı var. Bakanlık, sektör temsilcileri ve ilgili kurumlar bir araya gelerek sorunlara kalıcı çözümler üretmeli. En büyük sorunlarımızdan biri de stok vergilendirmesi. Altının değer artışı üzerinden vergilendiriliyoruz. Oysa bizim kârımız, altının fiyatındaki artış değil, elimizdeki altın miktarının artmasıdır. Yıllar önce aldığımız bir ürünü bugünkü fiyatıyla sattığımızda yüksek kâr etmişiz gibi vergi ödüyoruz ama aynı ürünü yerine koyacak gücümüz kalmıyor. Bu nedenle sektörden çıkmak isteyen ancak çıkamayan çok sayıda esnaf var. Vergi sisteminin altının değer artışına değil, miktar artışına göre yeniden düzenlenmesi gerekiyor" diye konuştu.