Uçak’tan ‘kara tablo’ tahmini: Pamuk üretimi 80 bin tona gerileyebilir

KEMAL ÖZKURT  / İzmir Ticaret Borsası (İTB) Mart ayı olağan meclis toplantısı, Meclis Başkanı Ömer Gökhan Tuncer idaresinde gerçekleştirildi. Toplantıda söz alan İTB Meclis Üyesi Bülent Uçak; tekstil, konfeksiyon ve pamuk sektörlerinde yaşanan derin krize ilişkin veriler paylaştı. Pamuk üretiminde motivasyonun kalmadığını vurgulayan Uçak, sektörün bir kırılma noktasında olduğunu belirterek, “amuk üretim maliyetinin 35 liraya ulaştığı bir ortamda, fiyatlar bu sezon sadece yüzde 11 artışla 25,5 lira seviyesinde kaldı. Bu, üreticinin her kilogramda 10 lira zarar etmesi demektir. Devletimizin bu noktada daha duyarlı olması gerekiyor. Şu an tam kırılma noktasındayız; eğer duyarlı olunmazsa bu bölgede pamuk üretimini son kez yapıyor olabiliriz" dedi. 

TEKSTİLDE İSTİHDAM KAYBI 340 BİNİ BULDU

Tekstil ve konfeksiyon sektöründeki gerilemenin pamuk sektörünü doğrudan vurduğunu belirten Uçak, ihracat ve istihdamdaki sert düşüşe dikkat çekti. 2022 yılında 34,5 milyar dolar olan ihracatın 2025’te 30 milyar dolara gerilediğini ifade eden Uçak, “İstihdamda zirve yaptığımız Ağustos 2022’den bu yana yaklaşık 340 bin kişilik bir kayıp yaşandı. Şirketler ya kapanıyor ya da üretimlerini Mısır başta olmak üzere yurt dışına taşıyor. Türkiye artık Uzak Doğu kadar ucuz, Avrupa kadar yüksek fiyatlı marka eksenli bir ülke değil; fiyat bandında sıkışmış durumdayız. Kar marjlarının yüzde 1’in altına düşmesi, sektörün zararına üretim yaptığını gösteriyor” dedi.

KİLOGRAM BAŞINA 10 LİRA ZARAR

Pamuk üreticisinin maliyetler altında ezildiğini belirten Uçak, fiyat uçurumunu rakamlarla ortaya koydu: “Pamuk üretim maliyetinin 35 liraya ulaştığı bir ortamda, fiyatlar bu sezon sadece yüzde 11 artışla 25,5 lira seviyesinde kaldı. Bu, üreticinin her kilogramda 10 lira zarar etmesi demektir. Son 4 sezonda tarımsal girdi fiyatları yüzde 133, tüketici fiyatları yüzde 186 artarken, çiğitli pamuk fiyatı sadece yüzde 56 artabildi. Bu tablo karşısında üretim yapmak imkansız hale gelmiştir. Üretici artık pamuktan uzaklaşıyor, ekim alanları hızla azalıyor.”

ÜRETİMDE ‘KÖTÜ SENARYO’ RİSKİ

Ege Bölgesi’ndeki üretim rakamlarının alarm verdiğini söyleyen Uçak, önümüzdeki sezon için karamsar bir tablo çizdi. Geçmişte 227 bin tonla rekor kıran bölge üretiminin bu sezon 140 bin tonlara kadar gerilediğini hatırlatan Uçak, “Bu miktar son 15 yılın en düşük seviyesidir. Eğer acil destek gelmezse, önümüzdeki yıl üretim 80-90 bin ton seviyelerine kadar düşebilir. Üreticinin ekim yapması için hiçbir motivasyonu kalmadı. Pamuğun yerini buğday, mısır ve ayçiçeği alıyor. Pamuk üretimindeki bu sert düşüş sadece tekstili değil, tüm tarımsal arz-talep dengesini olumsuz etkileyecektir” uyarısında bulundu.

DESTEKLEME PRİMİ 5 LİRA OLMALI

Sektörün kurtuluşu için hükümete ve Cumhurbaşkanı’na seslenen Uçak, destekleme primlerinin artırılması gerektiğini savundu. Uçak, “Yeni destekleme modelinin verdiği imkanlar dahilinde, geçen yılki pamuk üretimine kilogram başına 4 ila 5 lira destekleme yapılması şarttır. Sayın Cumhurbaşkanımıza seslenmek istiyorum; Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Mehmet Şimşek belki çok para vermeyi sevmiyor ama bu sektör verdiği desteğin çok daha fazlasını ülkeye geri kazandıran bir sektördür. Şu an tam kırılma noktasındayız; eğer duyarlı olunmazsa bu bölgede pamuk üretimini son kez yapıyor olabiliriz” dedi.