Uzmanlar uyardı: Sağlıklı bronzlaşma diye bir kavram yok

Bronzlaşmanın cildin güneşten fayda gördüğünü değil, aksine UV ışınlarına maruz kaldığını gösterdiğini ifade eden Dermatoloji Uzmanı Dr. Selin Işık, “Bronzlaşma aslında cildin UV (ultraviyole) ışınlarına karşı geliştirdiği doğal bir savunma yanıtıdır. Güneşten gelen UV ışınları cilt hücrelerinin DNA'sında hasar oluşturduğunda, melanositler daha fazla melanin üretir. Melanin de bu hasarı bir miktar azaltmaya çalışır. Yani bronz ten, cildin ‘kendini korumaya çalıştığının’ bir göstergesidir. Bronzlaşma, cildin güneşten fayda gördüğünü değil, güneşe maruz kaldığını gösterir. Aslında bronz ten, cildin UV hasarına karşı geliştirdiği savunma mekanizmasıdır. Bu yüzden 'sağlıklı bronzlaşma' diye bir kavram yoktur” dedi.

UVA YAŞLANDIRIYOR, UVB YAKIYOR

Güneş ışınlarının cilt üzerinde hem kısa hem de uzun vadede olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirten Işık, güneş yanığının yanı sıra lekelenme, kırışıklık, erken yaşlanma ve deri kanseri riskine karşı uyardı.

UVA ve UVB ışınlarının cilde farklı şekillerde zarar verdiğini anlatan Uzm. Dr. Selin Işık, “UVA ışınlarının dalga boyu daha uzundur, cildin daha derin tabakalarına kadar ulaşır. Camdan geçebilir ve yıl boyunca benzer yoğunlukta bulunur. Başlıca erken cilt yaşlanması, kırışıklık, elastikiyet kaybı ve lekelenmeden sorumludur. Ayrıca DNA hasarına katkıda bulunarak cilt kanseri riskini artırır. UVB ışınlarının ise dalga boyu daha kısadır. Cildin üst tabakalarını etkiler. Camdan büyük oranda geçmez ve özellikle yaz aylarında ile öğle saatlerinde daha yoğundur. Güneş yanığının temel nedenidir. Aynı zamanda D vitamini sentezini başlatır; ancak fazla maruziyet DNA hasarına ve cilt kanseri riskinde artışa yol açabilir. Özetle söylemek gerekirse; UVA yaşlandırır, UVB yakar. Ama her ikisi de cilt kanseri riskini artırabilir” diye konuştu.

GÜNEŞ KREMİ DOĞRU KULLANILMALI

Güneşten korunmada güneş kremlerinin önemli bir destek sağladığını belirten Işık, koruyucuların doğru miktarda ve düzenli aralıklarla uygulanmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Uzm. Dr. Selin Işık, “Güneş kreminin yeterli düzeyde koruma sağlaması için belli bir miktar kullanmak oldukça önemlidir. Bu da yüz ve boyun için iki parmak ünitesi dediğimiz ortalama 1-1.5 grama; tüm vücut için erişkin bir bireyde önerilen miktar yaklaşık 30–35 ml kadardır. Kimyasal filtre içeren güneş koruyucu dışarı çıkmadan 15–30 dakika önce uygulanmalı ve açık havada 2 saatte bir, ayrıca yüzme, yoğun terleme veya havluyla kurulanma sonrasında yeniden sürülmelidir” dedi.

SPF değerlerinin yalnızca UVB ışınlarına karşı koruma sağladığını belirten Işık, “SPF (Sun Protection Factor – Güneş Koruma Faktörü), bir güneş koruyucunun UVB ışınlarına karşı sağladığı koruma düzeyini ifade eder. Yani güneş yanığına neden olan UVB ışınlarına karşı cildin korunma kapasitesini gösterir. SPF değeri arttıkça koruma da artar; ancak bu artış doğrusal değildir. Yaklaşık koruma oranları şu şekildedir: SPF 30 yaklaşık yüzde 97'sini, SPF 50 yaklaşık yüzde 98'ini filtreler. Öte yandan ‘gölgede ya da kapalı havalarda da güneş kremi kullanmak gerekiyor mu’ sorusunu, ‘Böyle havalarda UVB ışınları az miktarda engellense de yine de yeryüzüne ulaşır. Eğer UV indeksi 3 ve üzeri ise güneş kremi kullanmak önemli. Fakat lekeli veya lekeye meyilli bir cilde sahipseniz yaz kış her durumda özellikle UVA koruması olan güneş kremi kullanmak önemlidir’ diye yanıtlayabilirim.” ifadelerini kullandı.

FİZİKSEL KORUNMA İHMAL EDİLMEMELİ

Güneşten korunmanın yalnızca güneş kremi kullanmakla sınırlı olmadığını vurgulayan Uzm. Dr. Selin Işık, “Güneşten korunmada daha önemli olan fiziksel korunmadır. Şapka, güneş gözlüğü, şemsiye, uzun kıyafetler ve gölgede durmak çok daha iyi bir koruyucudur” dedi.

Bronzlaşmanın cilt sağlığı açısından risk oluşturduğunu hatırlatan Işık, “Bronzlaşmak, güneşlenmek kendinize yapabileceğiniz en kötü şeylerden biridir. Hem cildinizi yaşlandırıyor hem cilt kanser riski oluşturuyorsunuz. O yüzden mutlaka hem fiziksel olarak güneşten korunun hem de güneş kreminizi sürün ve 2 saatte bir yenileyin” uyarısında bulundu.