Artık bu reklamlara izin yok! Bugün itibarıyla kurallar tamamen değişti: Influencer, yapay zeka ve indirimlere sıkı denetim

Ticaret Bakanlığı'nın hazırladığı ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme, dijital reklamcılık ve tüketici hakları alanında önemli değişiklikleri beraberinde getirdi. "Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği"nde yapılan güncellemeyle birlikte, yanıltıcı reklamların önüne geçilmesi, tüketicilerin daha etkin korunması ve dijital platformlarda şeffaflığın artırılması amaçlanıyor. Yapay zeka destekli içeriklerden influencer paylaşımlarına, indirim kampanyalarından tüketici yorumlarına kadar birçok alanda yeni kurallar uygulanacak. İşte detaylar…

1. Çocuklara yönelik hedefli reklamlara yasak

Yeni yönetmelikle birlikte çocukların çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek reklam gösterilmesi uygulaması sona erdi. Diğer kullanıcılar için ise kişiselleştirilmiş reklamların hangi verilere göre sunulduğu ve bu ayarların nasıl değiştirileceği konusunda açık bilgilendirme yapılması zorunlu hale getirildi.

2. Influencer içeriklerinde reklam ibaresi zorunlu

Sosyal medya fenomenleri ve içerik üreticileri, ürün tanıtımı, iş birliği veya sponsorluk kapsamında yaptıkları paylaşımlarda bunun reklam olduğunu açık şekilde belirtmek zorunda olacak. Reklam niteliği taşıyan içeriklerin gizlenmesine artık izin verilmeyecek.

3. İndirim kampanyalarında yeni fiyat kuralı

İndirimli satışlarda tüketiciyi yanıltan fiyat uygulamalarının önüne geçmek amacıyla önemli bir değişiklik yapıldı. Kampanyalarda gösterilen eski fiyat, indirimin başlamasından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olmak zorunda olacak. Çabuk bozulabilen gıda ürünlerinde ise indirimden hemen önceki satış fiyatı esas alınacak.

4. Yasa dışı bahis ve fal reklamlarına geniş kapsamlı yasak

Mevcut reklam yasağı yalnızca yasa dışı bahis ve kumar faaliyetleriyle sınırlı kalmayacak. Yeni düzenlemeyle birlikte falcılık, medyumluk ve astroloji hizmetlerine yönelik ticari reklamların da yayımlanması yasak kapsamına alındı.

5. Şikâyet platformlarında cevap süresi kısaltıldı

İnternet üzerindeki tüketici şikâyet platformlarında satıcı ve hizmet sağlayıcılara tanınan yanıt süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde açıklama yapılmaması halinde kullanıcı değerlendirmeleri doğrudan yayımlanabilecek.

6. Yapay zekâ içerikleri açıkça belirtilecek

Reklamlarda kullanılan gerçekçi yapay zekâ karakterleri ve dijital kişiler artık tüketiciden gizlenemeyecek. Yapay zekâ ile oluşturulan karakterlerin kullanıldığı reklamların açık şekilde belirtilmesi zorunlu olurken, gerçek kişilerin dijital kopyalarının ürünü kullanmış veya tavsiye etmiş gibi gösterildiği reklamlar tamamen yasaklandı.

7. Çevre dostu iddialar belgeyle desteklenecek

"Doğa dostu", "çevreye duyarlı" veya benzeri ifadeler artık herhangi bir kanıt olmadan kullanılamayacak. Bu tür çevresel iddiaların hangi aşamayı kapsadığı açıkça belirtilmek zorunda olacak ve üniversiteler ya da akredite bağımsız kuruluşlar tarafından doğrulanması gerekecek.

8. Takviye edici gıdalarda yanıltıcı tanıtıma engel

Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçebileceği izlenimi oluşturan reklamlar yasaklandı. Ayrıca sağlık beyanı kapsamına girmeyen durumlar dışında bu ürünlere yönelik karşılaştırmalı reklamların nasıl yapılabileceği de yeni kurallarla düzenlendi.

9. Akademik unvanların yanıltıcı kullanımına sınırlama

Tüketicinin güvenini kötüye kullanacak şekilde akademik unvan veya mesleki sıfatların reklam amacıyla yanıltıcı biçimde kullanılmasının önüne geçilecek. Böylece uzmanlık algısı oluşturularak yapılan aldatıcı tanıtımlar daha sıkı denetlenecek.

10. Doğrulanmayan kullanıcı yorumları yayımlanamayacak

E-ticaret siteleri ve dijital platformlarda, satın alma işlemi doğrulanamayan kullanıcı yorumlarının yayımlanmasına izin verilmeyecek. Ayrıca teslimat, satıcı ve ürün gibi farklı kategorilerde yapılan değerlendirmelerin tamamının tüketicilerin kolayca erişebileceği şekilde gösterilmesi zorunlu olacak.

Yeni yönetmelikle birlikte dijital reklamcılık alanında hem tüketicilerin korunması hem de işletmeler arasında daha adil ve şeffaf bir rekabet ortamının oluşturulması hedefleniyor.