Tarım ve Orman Bakanlığı, peynir üretimi ve satışına yönelik düzenlemelerde değişikliğe gitti. Türk Gıda Kodeksi kapsamında hazırlanan Peynir Tebliği, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girerken, 2015 yılında yayımlanan önceki tebliğ de yürürlükten kaldırıldı.
Yeni düzenlemeyle peynirlerin üretiminden işlenmesine, muhafazasından taşınmasına ve piyasaya arzına kadar birçok aşamada uygulanacak kurallar yeniden belirlendi. Tüketicinin yanıltılmasının önüne geçilmesi, peynirlerin üretim standartlarının belirlenmesi ve ürün etiketlerinde daha açık bilgilendirme yapılması hedeflendi.
Tebliğde özellikle peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenler, çiğ sütten üretilen peynirlerin olgunlaştırma süreleri ve ürünlerin etiketlerinde bulunması gereken bilgiler öne çıktı.
PEYNİR ÜRETİMİNDE BAZI MADDELERİN KULLANIMI YASAKLANDI
Yeni tebliğ kapsamında peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere ilişkin önemli sınırlamalar getirildi. Buna göre süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin, soya ürünlerinin ve süt yağı dışındaki hayvansal ya da bitkisel yağların peynir üretiminde kullanılması yasaklandı.
Bu düzenlemeyle peynirin temel bileşenlerinin korunması ve ürünün içeriğinin belirlenen standartlara uygun olması amaçlanıyor.
Ancak çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla ve teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılmasına istisna tanındı. Bu kullanımın da yalnızca belirtilen ürün grubuyla sınırlı olması gerekiyor.
ÇİĞ SÜTTEN ÜRETİLEN PEYNİRLERE 4 AY OLGUNLAŞMA ŞARTI
Tebliğde peynirlerin üretiminde kullanılan sütün niteliğine ve uygulanan işlemlere ilişkin de yeni hükümler yer aldı.
Çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya arz edilmesine izin verilmeyecek.
Termizasyon, çiğ sütün içerisindeki mikroorganizma sayısını azaltmak ve raf ömrünü uzatmak amacıyla uygulanan hafif bir ısıl işlem olarak biliniyor. Ancak bu işlem pastörizasyonla aynı nitelikte kabul edilmiyor.
Olgunlaştırılmadan satışa sunulacak peynirlerde ise kullanılan çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak. Böylece olgunlaştırılmadan piyasaya çıkarılan peynirlerde süt güvenliğine ilişkin koşullar da yeniden düzenlenmiş oldu.
PEYNİR ETİKETLERİNDE 3 MİLİMETRE ZORUNLULUĞU
Yeni tebliğin dikkat çeken başlıklarından biri de peynirlerin ambalajlarında yer alacak bilgilere ilişkin düzenlemeler oldu.
Buna göre peynirlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte etikette belirtilecek. Olgunlaştırılarak piyasaya sunulan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl şeklinde yazılacak. Ayrıca ürünün ne kadar süreyle olgunlaştırıldığına ilişkin bilginin de etikette bulunması zorunlu olacak.
Çiğ sütten veya termizasyon uygulanmış sütten üretilen ve üretim sürecinde pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem görmeyen peynirlerde ise özel bir uyarı bulunacak.
Bu ürünlerin etiketlerinde, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde “çiğ sütten üretilmiştir” ifadesine yer verilecek. Böylece tüketicilerin satın aldıkları peynirin hangi tür sütten üretildiğini ambalaj üzerinden kolaylıkla görebilmesi sağlanacak.
KÖY PEYNİRİ VE DOĞAL PEYNİR İFADELERİ KULLANILAMAYACAK
Düzenlemeyle tüketicinin ürünün niteliği konusunda yanıltılmasını önlemeye yönelik etiket sınırlamaları da getirildi.
Yeni kurallara göre peynir ambalajlarında “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi nitelemeler kullanılamayacak.
Birden fazla hayvan türünden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt türlerinin etikette belirtilmesi gerekecek. Bu süt türleri, ürün içerisindeki miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanacak.
Böylece tüketicilerin peynirin hangi hayvanların sütünden üretildiğine ilişkin daha açık bilgiye ulaşması amaçlanıyor.
ÇEŞNİLİ PEYNİRLERDE ORAN SINIRI BELİRLENDİ
Yeni düzenlemede çeşnili peynirlerin içeriğine ilişkin oranlar da yeniden belirlendi.
Buna göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i aşamayacak.
Şeker kullanılarak üretilen çeşnili taze peynirlerde ayrıca ilave şeker oranının etikette belirtilmesi zorunlu olacak.
Kaşar peynirlerinde ise olgunlaştırma süresine bağlı olarak yeni bir isimlendirme kriteri getirildi. En az 120 gün süreyle olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde “eski” ibaresinin kullanılmasına izin verilecek.
PEYNİRLER 10 DERECENİN ALTINDA MUHAFAZA EDİLECEK
Tebliğ kapsamında peynirlerin muhafaza edilmesi, taşınması ve satışa sunulması sırasında uyulması gereken sıcaklık koşulları da düzenlendi.
Buna göre peynirlerin muhafazası, taşınması ve piyasaya arzı sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu olacak.
Ayrıca eritme peynirinin dökme olarak piyasaya sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması yasaklandı.
Ürünlerin piyasaya arz biçimi, üretim tekniği, şekli ve kullanım amacına ilişkin bazı ifadelerin kullanımına ise belirli koşullarla izin verilecek. Bu kapsamda “sürülebilir”, “ultrafiltrasyon”, “üçgen” ve “tost, pizza yapımında kullanılabilir” gibi ibareler etikette yer alabilecek.
Ancak bu ifadelerin tek başına ürün adı olarak kullanılması, tüketicide ürün adı algısı oluşturması veya ürün adından daha büyük puntolarla yazılması mümkün olmayacak.
İŞLETMELERE 30 NİSAN 2027'YE KADAR SÜRE VERİLDİ
Yeni Peynir Tebliği ile getirilen hükümlere mevcut gıda işletmecilerinin uyum sağlayabilmesi için geçiş süreci de belirlendi.
Buna göre işletmelere yeni düzenlemeye uygun üretim ve etiketleme sistemine geçmeleri için 30 Nisan 2027'ye kadar süre tanındı.
Bu tarihten önce piyasaya arz edilmiş peynirler, raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek. Ancak yeni düzenlemeye uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027 tarihinden sonra piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek.
Böylece peynir sektöründe üretim, ambalajlama, saklama ve satış süreçlerini kapsayan yeni bir dönem başlamış oldu.
Kaynak: AA
