Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bakanlığının 2027 yılı bütçe teklifine ilişkin sunum yaptı. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda Bakanlığın 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ele alındı.
Sunumunda aile politikalarından sosyal yardımlara, çocukların korunmasından kadınların güçlendirilmesine kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulunan Göktaş, bakanlığın gelecek yıl için planladığı çalışmaları ve mevcut hizmetlerin kapsamını anlattı.
Çocukların dijital dünyada karşılaştığı risklere özel bir bölüm ayıran Göktaş, sosyal medya ve oyun platformlarının çocukların yaşını, gelişim düzeyini ve mahremiyetini dikkate alması gerektiğini vurguladı. 15 yaş altındaki çocukların dijital risklerden korunmasını esas aldıklarını belirten Göktaş, 15-18 yaş grubuna yönelik de güvenli bir dijital ortam oluşturmak için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Bakan Göktaş, 2027 yılında kreşlerin yaygınlaştırılması için ilk kez bir teşvik paketinin devreye alınacağını da açıkladı. Ayrıca doğum yardımları, Aile ve Gençlik Fonu, sosyal hizmet merkezleri ve çocukların korunmasına yönelik uygulamalar hakkında güncel verileri paylaştı.
“AİLE VE NÜFUS MESELESİ STRATEJİK ÖNCELİĞİMİZ”
Bakanlığın 2027 yılı bütçesine ilişkin sunumunda sosyal devlet anlayışının güçlendirilmesine yönelik çalışmalara değinen Mahinur Özdemir Göktaş, Türkiye genelinde geniş bir hizmet ağıyla vatandaşlara ulaştıklarını söyledi.
Bakanlığa bağlı kuruluşlar ve sosyal yardımlaşma vakıfları aracılığıyla 86 milyon vatandaşa hizmet sunulduğunu belirten Göktaş, teşkilat yapısının 76 bini aşkın çalışanla faaliyetlerini sürdürdüğünü ifade etti.
Bakan Göktaş, “Denetimimizdeki 2 bin 970 kuruluş ve 1003 sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfından oluşan güçlü bir teşkilatla hizmetlerimizi 86 milyon vatandaşımıza ulaştırıyoruz. 76 bini aşkın çalışma arkadaşımızın emeğiyle, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, güçlü sosyal devlet ağını yaygınlaştırıyoruz” dedi.
Aile yapısının korunması ve güçlendirilmesinin yalnızca bugünü değil, Türkiye'nin geleceğini de doğrudan ilgilendirdiğini belirten Göktaş, aile ve nüfus politikalarının Bakanlığın stratejik öncelikleri arasında bulunduğunu kaydetti.
Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı kapsamında yeni politikaların hayata geçirildiğini aktaran Göktaş, 81 ilin kendi sosyal ve ekonomik dinamiklerine uygun eylem planlarının uygulamaya konulduğunu söyledi.
Sosyal risklerin önceden belirlenmesi amacıyla geliştirilen uygulamalara da değinen Göktaş, geçen yıl pilot olarak başlatılan sosyal risk haritaları çalışmasıyla hane ve bölge düzeyinde takip gerçekleştirildiğini belirtti. Risklerin 648 gösterge ve 35 sosyal risk haritası üzerinden izlendiğini ifade eden Göktaş, erken müdahaleyi esas alan bu modelin uluslararası alanda da ilgi gördüğünü dile getirdi.
DOĞUM İZNİ VE DOĞUM YARDIMI DESTEĞİNE İLİŞKİN RAKAMLARI PAYLAŞTI
Çalışan ebeveynlerin iş ve aile yaşamını daha kolay dengeleyebilmesi için çeşitli düzenlemeler yaptıklarını belirten Bakan Göktaş, doğum ve babalık izinlerine yönelik değişiklikleri hatırlattı.
Çalışan annelerin doğum izninin 24 haftaya, işçilerin babalık izninin ise 10 güne çıkarıldığını belirten Göktaş, böylece işçi babaların izin sürelerinin memurlarla eşitlendiğini söyledi. Kadın ve erkek memurlara tanınan yarım zamanlı çalışma imkanıyla ebeveynlerin çocuklarıyla daha fazla vakit geçirebilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Yeni doğum yardımı sisteminin kapsamına ilişkin de bilgi veren Göktaş, 1,4 milyon çocuk için toplam 30,4 milyar lira ödeme yapıldığını açıkladı. Yapılan ödemelerin yüzde 90'ının iki ve üzeri çocuk sahibi annelere yönelik düzenli desteklerden oluştuğunu belirten Göktaş, bu yardımların çocuklar 5 yaşını doldurana kadar devam ettiğini ifade etti.
EVLENEN GENÇLERİN YÜZDE 26'SI AİLE VE GENÇLİK FONU'NDAN YARARLANDI
Gençlerin evlilik ve aile kurma süreçlerini desteklemek amacıyla yürütülen Aile ve Gençlik Fonu hakkında da bilgi veren Bakan Göktaş, kredi desteğinin kapsamının genişletildiğini söyledi.
Gelir şartında yapılan esnetmeyle 18-25 yaş aralığındaki çiftlere 250 bin lira, 26-29 yaş aralığındaki çiftlere ise 200 bin lira destek sağlandığını belirten Göktaş, bu yaş gruplarında evlenen gençlerin yüzde 26'sının söz konusu destekten yararlandığını açıkladı.
Genç çiftlere 2,1 milyar lirayı aşan hibe desteği sunulduğunu belirten Göktaş, desteklerden yararlanan ailelerin çocuk sahibi olmaya başlamasıyla birlikte 25 bin 561 bebeğin dünyaya geldiğini söyledi.
Kasım ayı itibarıyla 249 bin 686 gence toplam 24 milyar 83 milyon lira destek sağlanacağını ifade eden Göktaş, gençlere yalnızca maddi yardım sunmadıklarını, evlilik öncesi rehberlik hizmetleri verdiklerini ve İŞKUR ile sosyal konut projelerinde öncelik tanıdıklarını da kaydetti.
2 MİLYONU AŞKIN ANNE BABAYA REHBERLİK EDİLDİ
Ailelere yönelik sosyal hizmetlerin ülke genelinde yaygınlaştırıldığını belirten Göktaş, 451 sosyal hizmet merkezi ve 357 irtibat birimiyle vatandaşlara ulaştıklarını söyledi.
Mobil sosyal hizmet merkezleri aracılığıyla bu yıl 255 bin kişiye hizmet verildiğini aktaran Bakan Göktaş, Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) kapsamında bugüne kadar 11,3 milyon aileye ulaşıldığını bildirdi.
Ailelerin ihtiyaçlarının yerinde tespit edilmesi ve gerekli sosyal hizmetlere yönlendirilmesi amacıyla çalışmalar yürüttüklerini belirten Göktaş, 2026 yılında Aile Rehberi uygulaması kapsamında muhtarlıklar, okullar, sağlık kuruluşları ve istihdam birimleriyle yerel iş birliğinin güçlendirildiğini ifade etti.
Bu kapsamda 23 bin 150 muhtara eğitim verildiğini söyleyen Göktaş, 144 ihtisaslaşmış birimde aile danışmanlığı hizmeti sunulduğunu kaydetti.
Evlilik öncesi eğitim, aile danışmanlığı ve çevrim içi psikolojik destek hizmetleriyle 10,8 milyon vatandaşa ulaşıldığını belirten Göktaş, boşanma oranlarının yüksek olduğu şehirlerde özel çalışmalar yürütüldüğünü de aktardı.
Bakanlığın İlk Öğretmenim Ailem mobil uygulamasının da ailelerden yoğun ilgi gördüğünü ifade eden Göktaş, uygulama üzerinden 2 milyondan fazla anne ve babaya rehberlik hizmeti sağlandığını söyledi.
2027'DE KREŞLER İÇİN YENİ TEŞVİK PAKETİ GELİYOR
Çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılmasının aile politikalarının önemli ayaklarından biri olduğunu belirten Bakan Göktaş, kreş ve gündüz bakımevlerinin sayısını artırmaya yönelik çalışmalar hakkında bilgi verdi.
Kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılmasının zorunlu hale getirildiğini, özel kreşlerin açılmasının kolaylaştırıldığını belirten Göktaş, belediye kreşlerinin ruhsat ve hizmet standartlarının da ortak bir yapıya kavuşturulduğunu ifade etti.
Ayrıca 150 ve üzeri konut bulunan projelerde gündüz bakımevi açılmasının zorunlu hale getirildiğini söyleyen Göktaş, Aile Destek Merkezleri (ADEM) ve Sosyal Dayanışma Merkezlerinde (SODAM) toplam 697 kreş ve oyun odasının hizmete açıldığını kaydetti.
Bakanlığın denetimindeki 2 bin 291 çocuk bakım kuruluşundan 76 bin 422 çocuğun yararlandığını belirten Göktaş, kreş hizmetlerinin daha fazla aileye ulaştırılması amacıyla yeni bir uygulamanın başlatılacağını duyurdu.
Göktaş, “2027 yılında kreşlerin kamu ve özel sektör eliyle yaygınlaştırılması için ilk defa bir teşvik paketini devreye alıyoruz. Daha fazla ailenin güvenilir ve nitelikli çocuk bakım hizmetinden yararlanması için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz” açıklamasında bulundu.
3 BİN 306 ZARARLI DİJİTAL İÇERİĞE MÜDAHALE EDİLDİ
Çocukların hem fiziksel hem de dijital ortamdaki güvenliğini sağlamaya yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Bakan Göktaş, Çocuklar Güvende Programı kapsamında yürütülen faaliyetlere ilişkin verileri paylaştı.
Okul ve aile ziyaretleriyle risk altındaki çocukların takip edildiğini söyleyen Göktaş, bu yıl 15 bin 374 çocuğun izlemeye alındığını, risk altında olduğu belirlenen 5 bin 134 çocuk için koruyucu önlemlerin uygulandığını bildirdi.
Çocukların internet ortamında karşılaşabileceği zararlı içeriklere karşı da çeşitli mekanizmalar oluşturduklarını belirten Göktaş, Çocuklar Güvende internet sitesi ve mobil uygulaması üzerinden ekran süresi yönetimi, teknoloji bağımlılığı ve akran zorbalığı konularında ailelere ve çocuklara rehberlik edildiğini söyledi.
Uygulamada bulunan Benimle Paylaş butonuyla çocukların karşılaştıkları zararlı içerikleri bildirebildiğini ifade eden Göktaş, bugüne kadar çocukları olumsuz etkileyebilecek 3 bin 306 zararlı içeriğe müdahale edildiğini açıkladı.
Mobil uygulamadaki Acil Butonu sayesinde risk altındaki çocukların ve ailelerin tek tuşla yardım talebinde bulunabildiğini belirten Göktaş, uygulamanın uluslararası alanda da takdir gördüğünü söyledi.
Söz konusu projenin, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği tarafından temmuz ayında Cenevre'de düzenlenen organizasyonda Şampiyon Proje seçildiğini aktardı.
15-18 YAŞ GRUBUNA GÜVENLİ DİJİTAL EKOSİSTEM
Sunumunda çocukların dijital dünyadaki güvenliğine geniş yer ayıran Bakan Göktaş, teknolojinin hızlı gelişmesiyle birlikte çocukların karşı karşıya kaldığı risklerin de arttığına dikkat çekti.
Türkiye'nin bu alanda yeni adımlar attığını belirten Göktaş, şubat ayında yürürlüğe konulan Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı ile çocukların dijital becerilerinin geliştirilmesinin ve çevrim içi güvenliklerinin artırılmasının hedeflendiğini söyledi.
Dijital okuryazarlığın geliştirilmesi, çocukların mahremiyetinin korunması ve yaşlarına uygun içeriklere erişim sağlanmasının öncelikli hedefler arasında bulunduğunu belirten Göktaş, sosyal medya ve oyun platformlarına yeni sorumluluklar getirildiğini ifade etti.
15 yaş altındaki çocukların dijital risklerden korunmasını esas alan düzenlemelerin yanı sıra 15-18 yaş grubundaki çocuklar için de yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun bir dijital ekosistem oluşturduklarını belirten Göktaş, platformların çocukların güvenliğini gözetmek zorunda olduğunu vurguladı.
Bakan Göktaş, “Türkiye olarak, tüm dünyanın çözüm aradığı bu alanda öncü adımlar atıyoruz. Şubat ayında yürürlüğe koyduğumuz Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planımızla, çocuklarımızın dijital dünyada güvenliğini ve becerilerini güçlendirmeyi hedefliyoruz. Bu kapsamda ilgili tüm kurumlarımızla birlikte dijital okuryazarlığı geliştiren, mahremiyeti koruyan ve yaşa uygun içeriklere erişimi esas alan güvenli bir dijital ortam oluşturmak için çalışıyoruz” dedi.
Sosyal medya ve oyun platformlarının çocukların yaşını, gelişim düzeyini ve mahremiyetini dikkate alması gerektiğini vurgulayan Göktaş, çocukların dijital ortamdaki güvenliğinin platformların sorumluluğunda da olduğunu ifade etti.
Göktaş, “Sosyal medya ve oyun platformlarına yeni yükümlülükler getirerek çocukların dijital güvenliğinde önemli bir eşik atladık. 15 yaş altındaki çocukların dijital risklerden korunmasını esas aldık. 15-18 yaş aralığındaki çocuklara uygun, güvenli bir dijital ekosistem oluşturuyoruz. Artık sosyal medya platformları, çocukların yaşını, gelişim düzeyini, mahremiyetini ve güvenliğini gözetmek zorunda. Çocuklarımızı algoritmaların insafına terk edemeyiz” ifadelerini kullandı.
KADINLARIN GÜÇLENMESİ İÇİN YENİ ÇALIŞMALAR
Bakan Göktaş, bütçe sunumunda kadınların ekonomik ve sosyal hayattaki konumlarının güçlendirilmesine yönelik çalışmalara da değindi.
Kadınların güçlenmesinin Türkiye'nin kalkınması açısından önemli olduğunu belirten Göktaş, Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı kapsamında yeni projeler yürütüldüğünü söyledi.
Yerel ihtiyaçların dikkate alındığı çalışmaların il koordinasyon kurulları aracılığıyla geliştirildiğini belirten Göktaş, Kadın-Erkek Eşitliğine Duyarlı Planlama ve Bütçeleme Projesi'nin ikinci aşamasının eylül ayında başlatıldığını kaydetti.
2022 yılında 39 olan gösterge sayısının 2027 yılı bütçesinde 64'e yükseltildiğini aktaran Göktaş, eşitlik temelli bütçeleme yaklaşımının yerel yönetimlere de taşınacağını ifade etti.
Sunumunun sonunda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin rakamı açıklayan Bakan Göktaş, bütçe teklifinin toplam 677 milyar 303 milyon 514 bin lira olduğunu bildirdi.
Aile yapısının güçlendirilmesi, çocukların korunması, kadınların desteklenmesi, sosyal yardımların yaygınlaştırılması ve dijital dünyada çocuk güvenliğinin artırılması gibi başlıkların gelecek dönemin öncelikleri arasında yer aldığını belirten Göktaş'ın sunumunun ardından Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki görüşmeler milletvekillerinin değerlendirme ve sorularıyla devam etti.
Kaynak: DHA
