Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Antalya’da COP31 kapsamında düzenlenen “Afrika’da Temiz Pişirme” konulu Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı’nda konuştu. Enerjiye erişimin yalnızca ekonomik kalkınma açısından değil, günlük yaşamın kalitesi ve toplumsal refah bakımından da önemli olduğunu vurgulayan Yılmaz, Afrika’da temiz pişirme imkanlarına erişemeyen nüfusun büyüklüğüne dikkat çekti.
Kıtada yaklaşık 1 milyar kişinin yemek hazırlarken geleneksel yakıt ve yöntemlere bağımlı olduğunu belirten Yılmaz, her beş haneden yaklaşık dördünün temiz pişirme imkanlarından yararlanamadığını söyledi. Bu tablonun yalnızca enerji eksikliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Yılmaz, sorunun aynı zamanda halk sağlığı, kalkınma ve fırsat eşitliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu kaydetti.
GELENEKSEL PİŞİRME YÖNTEMLERİ ERKEN ÖLÜMLERE YOL AÇIYOR
Geleneksel pişirme yöntemlerinin neden olduğu hane içi hava kirliliğinin Afrika’da her yıl yaklaşık 850 bin erken ölüme katkıda bulunduğunu aktaran Yılmaz, bu sorundan en fazla kadınlar ve çocukların etkilendiğini dile getirdi.
Temiz pişirme imkanlarının yaygınlaştırılmasının daha sağlıklı aileler, kadınlar için daha güçlü ekonomik ve sosyal fırsatlar, çocuklar için daha fazla eğitim imkanı ve sürdürülebilir toplumlar anlamına geldiğini belirten Yılmaz, dönüşümün yalnızca evlerle sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi.
Okullar, hastaneler ve diğer kamu kurumlarında da güvenilir ve uygun maliyetli temiz pişirme çözümlerine ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Yılmaz, bu imkanların temel hizmetlerin niteliğini ve toplumların refahını doğrudan etkilediğini vurguladı.
KADIN GİRİŞİMCİLER VE YEREL İŞLETMELER DESTEKLENMELİ
Temiz pişirme alanında kalıcı sonuçlar elde edilebilmesi için ülkelerin kendi koşullarına ve kalkınma önceliklerine uygun politikalar geliştirmesi gerektiğini belirten Yılmaz, erişilebilir teknolojilerin, güçlü yerel işletmelerin ve sürdürülebilir finansman modellerinin önemine işaret etti.
Özellikle kadın girişimcilerin yanı sıra küçük ve orta ölçekli yerel işletmelerin desteklenmesinin temiz pişirme çözümlerinin daha geniş kesimlere ulaşmasına katkı sağlayacağını kaydeden Yılmaz, hedeflere yalnızca ülkelerin kendi imkanlarıyla ulaşmasının mümkün olmadığını söyledi.
Hükümetler, uluslararası kuruluşlar, kalkınma bankaları, finans kuruluşları ve özel sektörün ortak hareket etmesi gerektiğini belirten Yılmaz, finansman kaynaklarının oluşturulması kadar bu kaynakların ihtiyaç duyulan topluluklara ulaştırılmasının da önemli olduğunu ifade etti.
COP31 İÇİN DİYALOG, UZLAŞI VE AKSİYON VURGUSU
Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele ve insan odaklı sürdürülebilir kalkınmayı birbirini tamamlayan hedefler olarak gördüğünü aktaran Yılmaz, COP31 Başkanlığı’nın diyalog, uzlaşı ve aksiyon yaklaşımının da bu anlayışa dayandığını söyledi.
Temiz pişirme konusunun söz konusu yaklaşımın somut örneklerinden biri olduğunu belirten Yılmaz, Antalya’daki toplantının Afrika ülkelerinin önceliklerini merkeze alan ve uygulamayı hızlandıran iş birliklerine katkı sunmasını temenni etti.
Yılmaz, temiz pişirme alanındaki uluslararası çalışmalara katkılarından dolayı Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti, Uluslararası Enerji Ajansı ve Temiz Pişirme İttifakı’na teşekkür etti. Ocak 2027’de Nairobi’de düzenlenecek İkinci Afrika Temiz Pişirme Zirvesi’nin de Antalya’da yapılan görüşmeleri ileri taşıyacak önemli bir fırsat olacağını dile getirdi.
Kaynak: DHA
