DSİ'den Ankara için kritik uyarı: Barajlarda 237 günlük su kaldı, kayıp-kaçak oranı yüzde 37

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, Ankara'nın içme suyu ihtiyacı ve barajların doluluk oranına ilişkin kamuoyunda yer alan iddialara sert bir yanıt verdi. Yapılan açıklamada, Ankara'nın 7 Ocak itibarıyla barajlarındaki aktif doluluk oranının yüzde 4,7'ye düştüğü vurgulanırken, mevcut suyun yönetimi konusunda sorumluluğun büyükşehir belediyesinde olduğu hatırlatıldı. DSİ, Ankara'nın barajlarda toplam 237 günlük suyu bulunduğunu ancak ölü hacimdeki suyun kullanılabilmesi için ASKİ'nin acilen pompa sistemleri kurması gerektiğini belirtti. Şehir şebekesindeki yüzde 37'lik kayıp-kaçak oranını da eleştiren kurum, bu oranın mevzuat sınırı olan yüzde 25'e çekilmesi halinde 53 günlük suyun tasarruf edilebileceğini ifade etti. Açıklamada ayrıca, Ankara’nın uzun vadeli su sorunu için Kızılırmak ve Koyunbaba Barajı gibi alternatif kaynak önerilerinin ASKİ’ye iletildiği bilgisi paylaşıldı.

Çamlıdere Barajı ana iletim hattının yenilenmesi bu yıl tamamlanacak

Açıklamada, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve ASKİ'nin talebiyle imzalanan protokol sonrasında, DSİ tarafından gecikmeye mahal verilmeden Çamlıdere Barajı'ndan gelen ana iletim hattında yenileme çalışmalarına 28 Mayıs 2025 tarihinde başlandığı anımsatılarak, bu çalışmada yüzde 80 fiziki gerçekleşme sağlandığı, sözleşmeye göre iş bitim tarihi 28 Mayıs 2027 olmasına rağmen projenin süresinde önce 2026'da tamamlanacağı bildirildi.

Ankara'da barajlarındaki aktif doluluk oranı yüzde 4,7

Ankara'nın içme suyu ihtiyacının Çamlıdere, Kurtboğazı sistemi, Çubuk II ve Kesikköprü barajlarından karşılandığına dikkatin çekildiği açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Ankara'nın 7 Ocak itibarıyla içme suyu barajlarındaki aktif doluluk oranı yüzde 4,7'dir. Geçen yıl aynı tarihte doluluk oranı yüzde 22,7 olarak tespit edilmiştir. Barajların mevcut durumda bugün itibarıyla toplam aktif hacmi 69 milyon metreküptür. Ankara'da bu dönemde günlük 1 milyon 240 bin metreküp içme suyu ihtiyacı bulunmaktadır. Ankara'ya içme suyu sağlayan barajlardaki ölü hacim dahil toplam su miktarı 294 milyon metreküptür. Bu durumda Ankara'nın sadece barajlar dikkate alındığında 237 günlük suyu mevcuttur. Ancak barajların ölü hacmindeki suyun şehre verilebilmesi için ASKİ tarafından pompa sistemlerinin kurulması gerekmektedir."

Açıklamada, Ankara'nın içme suyu şebekesindeki kayıp-kaçak oranının yüzde 37 seviyesinde olduğuna işaret edilerek, "Bu oran ASKİ tarafından mevzuat sınırı olan yüzde 25'lere indirilmiş olsaydı, Ankara'nın 53 günlük içme suyu ihtiyacını karşılayacak 65 milyon metreküp su barajlarda kalmış olacaktı. Kayıp-kaçağın düşürülmesine yönelik her türlü tedbirin alınması ASKİ sorumluluğundadır." ifadesi kullanıldı.

DSİ tarafından alternatif su kaynakları belirlenerek ASKİ'ye sunuldu

Şehrin ilave içme suyu ihtiyacının karşılanması için Kesikköprü Barajı'ndan (Kızılırmak) ilave 230 milyon metreküp su tahsisinin 6 Ekim 2025 tarihli toplantıda ASKİ tarafından talep edildiği belirtilen açıklamada, Kızılırmak Havzası'ndaki su bütçesi dikkate alınarak verilebilecek maksimum su miktarının belirlendiği ve Kesikköprü Barajı'ndan ilave 100 milyon metreküp içme suyu tahsisinin DSİ tarafından uygun görüldüğü bildirildi.

Açıklamada, Ankara'nın içme suyu sıkıntısı yaşamaması adına, işletmedeki Koyunbaba Barajı'ndan günlük 100 bin metreküp içme suyu tahsisi verilebileceğinin de ASKİ'ye iletildiğine işaret edilerek, "Ankara'nın içme suyu ihtiyacının uzun vadeli çözümü için DSİ tarafından alternatif su kaynakları belirlenerek ASKİ Genel Müdürlüğüne sunulmuştur. DSİ, basında çıkan haberlerin aksine ASKİ'nin talebi üzerine gecikmeye mahal vermeden çözüm önerilerinin tamamını bu kuruma iletmiştir." değerlendirmesinde bulundu.

Ankara'ya içme suyu sağlayan Gerede Tüneli'ne ilişkin haberin DSİ internet sitesinden kaldırıldığı iddiasına da yanıt verilen açıklamada, haberin projenin hizmete alındığı 5 Temmuz 2021'de yapıldığı ve o günden beri DSİ'nin internet sitesinde yer aldığı kaydedildi.

ASKİ'den DSİ'ye yanıt

Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) de konuya ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, "Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün son açıklaması üzerine, Ankara'nın içme suyu güvenliğiyle ilgili değerlendirmelerin sağlıklı, hakkaniyetli ve bütüncül biçimde yapılabilmesi için aşağıdaki hususların kamuoyuyla paylaşılması zorunlu hale gelmiştir. Konu yalnızca bugünkü baraj doluluk oranları değildir. Ankara'nın içme suyu güvenliği; yalnızca mevcut doluluk yüzdeleri üzerinden değil, geçmişte yapılan resmi uyarılar, yazılı başvurular ve zamanında atılması gereken adımlar üzerinden değerlendirilmelidir. ASKİ Genel Müdürlüğü, 2054 Su Master Planı çalışmaları kapsamında Ankara'nın orta ve uzun vadede su arz riskiyle karşı karşıya kalabileceğini önceden öngörmüş; bu çerçevede 2024 ve 2025 yılları boyunca Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'ne çok sayıda resmi yazı ve başvuruda bulunmuştur. Ne yazık ki bu başvuruların önemli bir bölümü yanıtsız kalmış, bazı talepler için ise zamanında ve yeterli aksiyon alınmamıştır. DSİ'nin açıklamasında bahse konu edilen Koyunbaba Barajı'ndan su temini, ASKİ'nin talebiyle gündeme gelmiştir. DSİ tarafından verilen resmi yanıtta; baraj suyunun ağırlıklı olarak sulama amaçlı kullanıldığı, Ankara'ya verilebilecek suyun yaklaşık üç ayla sınırlı olduğu ve günlük verilebilecek su miktarının 100 bin metreküpü aşamayacağı açıkça belirtilmiştir. Bu tablo dahi, Ankara'nın ihtiyacını karşılayacak kalıcı, yüksek kapasiteli ve sürdürülebilir yeni içme suyu kaynaklarının henüz devreye alınamadığını göstermektedir" denildi.

“Değiştirilen hattın finansmanı ASKİ tarafından sağlandı”

Kesikköprü Barajı'ndan su tahsisi için de benzer şekilde başvuruda bulunulduğu; bu barajdan Ankara'ya toplam 167 milyon metreküp su tahsisi yapılabileceğinin ifade edildiği kaydedilerek, "Ancak bu miktar, Ankara'nın ihtiyaç duyduğu su seviyesinin oldukça altındadır. Bunun gerekçesi olarak, suyun yüzde 91,2'sinin enerji üretimi amacıyla tahsis edilmiş olması gösterilmiştir. Sarıyar Barajı’ndan su tahsisi için ise 2021 yılında başvuru yapılmış; ASKİ'nin bir teknik rapor hazırlaması, bu raporun DSİ tarafından uygun görülmesi halinde yanıt verileceği beyan edilmiştir. Bunun üzerine ASKİ, Sarıyar Barajı'ndan su alınabilmesi amacıyla proje ihalesine çıkmıştır. Çamlıdere'de halihazırda değiştirilmekte olan hattın finansman kaynağı ASKİ tarafından sağlanmış olup, DSİ yalnızca projenin yürütülmesi görevini üstlenmiştir. Bu süreçte projenin DSİ tarafından finanse ediliyormuş gibi bir algı oluşturulması gerçeği yansıtmamaktadır. Proje tamamlandığında ilgili borç ASKİ tarafından ödenecektir" ifadelerine yer verildi.

“DSİ'nin söylemi, kendi yatırım programıyla çelişmektedir”

Açıklamada ayrıca, ASKİ Genel Müdürlüğü'nün, yeterli merkezi destek sağlanamaması nedeniyle pek çok büyük ölçekli projeyi kendi imkanları ile oluşturulduğuna dikkat çekilerek, şöyle denildi:

"ASKİ dış finansman temin etmiş ve bu projeleri başarıyla hayata geçirmiştir. Bu kapsamda; Çamlıdere-İvedik İsale Hattı, İvedik İçme Suyu Arıtma Tesisi Kapasite Artışı, Yenimahalle-Keçiören Ana İsale Hattı, Tatlar Atık Su Arıtma Tesisi Kapasite Artırımı, Macun Havzası Yağmur Suyu ve Atık Su Projeleri dış finansman desteğiyle yürütülmektedir. Ayrıca; 1053 sayılı kanun DSİ'ye 81 ilin içme suyu arzını planlama ve yatırımla güvence altına alma görevini açıkça verirken, 2025 yılında yalnızca 1 içme suyu projesini tamamlayabilen DSİ'nin 'Bu bizim görevimiz değil' söylemi, kendi yatırım programıyla dahi çelişmektedir. 81 ilde de bu konuda birçok proje yapıyor. Eğer böyle bir görevi yoksa neden yapıyor bunları."