ESHOT’un 2025 karnesi: gelir hedefi aşıldı, borç 9 milyar lirayı geçti

KEMAL ÖZKURT - İzmir Büyükşehir Belediyesi ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı mali yönetim performansını içeren Meclis Denetim Komisyonu Raporu açıklandı. Kurumun bir yıllık gelir-gider dengesini, borç stokunu ve gelecek dönem ödeme projeksiyonlarını içeren rapor, bütçe hedeflerindeki gerçekleşme oranlarını ve tahsilat rakamlarını verilerle ortaya koydu. ESHOT, 2025 mali yılında 13 milyar 300 milyon liralık gelir hedefine karşılık 16 milyar 492 milyon lira tahsilat yaparken, toplam borç yükü 9 milyar 90 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

GELİR BÜTÇESİNDE YÜZDE 124’LÜK GERÇEKLEŞME

ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı gelirleri, bütçe tahminlerini aşarak yüzde 124 oranında gerçekleşti. Yıl başında 13 milyar 300 milyon lira olarak öngörülen gelir bütçesi, yıl sonu itibarıyla 16 milyar 492 milyon lira seviyesine ulaştı. Gelir kalemleri detaylandırıldığında, "Alınan Bağış ve Yardımlar" kategorisinde 9 milyar 1 milyon liralık bütçe beklentisine karşılık 12 milyar 717 milyon lira tahsilat yapıldı. "Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri" kaleminde 4 milyar 102 milyon liralık tahmine karşın 3 milyar 499 milyon lira gelir elde edilirken, diğer gelirler kaleminde ise 197 milyon 500 bin liralık beklentiye karşılık 285 milyon 738 bin lira sisteme girdi. Kurumun son üç yıla ait gelir verileri ise istikrarlı bir artış grafiği çizdi; 2023’te 1 milyar 396 milyon lira olan toplam gelir, 2024’te 2 milyar 303 milyon liraya, 2025’te ise 3 milyar 784 milyon liraya yükseldi.

GİDERLER ÖNGÖRÜNÜN ALTINDA

Kurumun toplam giderleri bütçe tahmininin altında kalarak yüzde 72,94 oranında gerçekleşti. Yıl başında 24 milyar 200 milyon lira olarak öngörülen gider bütçesine karşın, yıl sonu harcamaları 17 milyar 651 milyon lira seviyesinde kaldı. Gider kalemleri arasında en büyük payı 14 milyar 562 milyon liralık harcama ile mal ve hizmet alımları oluşturdu. Personel giderleri için belirlenen 518 milyon 751 bin liranın 497 milyon 218 bin lirası kullanılırken, SGK devlet primi ödemeleri için 47 milyon 254 bin lira harcama yapıldı. Yatırımları kapsayan sermaye giderlerinde ise 5 milyar 163 milyon liralık ödeneğe rağmen harcamalar 1 milyar 734 milyon lira düzeyinde kalarak yüzde 33,59’luk bir gerçekleşme oranında seyretti. Toplamda 17 milyar 651 milyon lira harcama yapan kurum, mali yılı bütçe tahmininin yaklaşık 6 milyar 548 milyon lira altında bir giderle tamamladı.

TOPLAM BORÇ 9 MİLYAR LİRAYI AŞTI

ESHOT’un güncel mali tablosu, kurumun borç yapısındaki yükü de netleştirdi. Kurumun 6 milyar 250 milyon lira tutarındaki kısa vadeli borcu ile 2 milyar 840 milyon liralık uzun vadeli borcu toplandığında, toplam borç yükü 9 milyar 90 milyon lira olarak gerçekleşti. Raporda kurumun dış borcunun bulunmadığı belirtilirken, 2026-2029 dönemini kapsayan borç ödeme planı da açıklandı. Hazırlanan takvime göre ESHOT, önümüzdeki dört yıl içinde toplamda yaklaşık 1 milyar 552 milyon liralık kredi borcu ödemesi yapacak. Bu tutarın 928 milyon 549 bin lirasını anapara, 594 milyon 319 bin lirasını faiz ve 29 milyon 715 bin lirasını BSMV ödemeleri oluşturuyor. Ödeme takviminin en yoğun yılı olan 2026’da yaklaşık 821 milyon 917 bin lira ödeme yapılması planlanırken, borç yükünün 2029 yılında 11 milyon 754 bin liraya kadar gerilemesi öngörülüyor.