İstanbul'un Tarihi Yarımadası'nın simge yapılarından Yerebatan Sarnıcı, yüzyıllardır ayakta duran mimarisi ve farklı dönemlere ait izleriyle kentin tarihine ışık tutuyor. Doğu Roma İmparatoru I. Justinianus tarafından 532-542 yılları arasında inşa edilen sarnıç, su yüzeyinden yükselen mermer sütunları nedeniyle halk arasında "Batık Saray" olarak da anılıyor. Marmara Üniversitesi Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Yunus Uğur, Yerebatan Sarnıcı'nın İstanbul'un tarihsel katmanlarını bir arada yansıtan nadir yapılardan biri olduğunu belirterek, kentin geçmişine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Medusa başları ve mermer sütunlarıyla ziyaretçilerini büyüleyen sarnıç, kentin hafıza mekanları arasında yer alıyor.
İSTANBUL'UN KATMANLI TARİHİNİ YANSITIYOR
Arkeolojik bulgulara göre İstanbul'un kent tarihinin 2 bin 600 yıl öncesine, yerleşim tarihinin ise 8 bin yıl öncesine dayandığını belirten Doç. Dr. Yunus Uğur, Yerebatan Sarnıcı'nın bu tarihsel birikimi yansıtan önemli hafıza mekanlarından biri olduğunu söyledi. Uğur, "Bugün İstanbul'da Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait katmanlar var. Yerebatan Sarnıcı ise bu üç dönemi aynı anda yansıtması bakımından nadir bir yapıdır" ifadelerine yer verdi.
MEDUSA BAŞLARI ZİYARETÇİLERİ BÜYÜLÜYOR
Sarnıcın en dikkat çekici mimari unsurlarından olan Medusa başları, ziyaretçilerin ilgisini çeken detayların başında geliyor. Sütunların kısa kaldığı noktalarda destek amacıyla kullanılan Medusa başlarının biri ters, diğeri yan yatırılarak yerleştirildi. Doç. Dr. Yunus Uğur, bu mimari detayın yapının dikkat çekici özelliklerinden biri olduğunu belirterek, "Sütunların çok kısa kaldığı yerlerde destek sağlamak için iki Medusa başı kaide olarak kullanıldı. Biri ters, diğeri yan yatırıldı” ifadelerini kullandı.
OSMANLI DÖNEMİNDE İKİ KEZ RESTORE EDİLDİ
Bizans döneminde su deposu olarak kullanılan Yerebatan Sarnıcı, Osmanlı döneminde de çeşitli restorasyon çalışmalarından geçti. İlk restorasyon, III. Ahmed döneminde mimar Kayserili Mehmet Ağa tarafından gerçekleştirildi. Sarnıç, II. Abdülhamid döneminde de ikinci kez restore edildi. İlerleyen yıllarda farklı restorasyon çalışmalarına konu olan yapı, son kapsamlı çalışmaların ardından 22 Temmuz 2022'de yeniden ziyaretçilerin hizmetine açıldı.
YERLİ VE YABANCI TURİSTLERİN İLGİ ODAĞI
Tarihi dokusu, mimari özellikleri ve farklı medeniyetlerin izlerini taşımasıyla İstanbul'un önemli turizm noktalarından biri olan Yerebatan Sarnıcı, her yıl çok sayıda yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırlıyor. Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinin izlerini bir arada barındıran yapı, İstanbul'un kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli rol oynuyor.
Kaynak: AA









